Παρανοησεις – παραλείψεις – λαθη απο τα σχολικα βιβλια

1Δημοσιεύτηκε από το χρήστη Αντώνης Χρονάκης στις 11 Μάιος 2011 στις 14:36 στην ομάδα Χημεία Γ΄Λυκείου

Θα ηθελα τη γνωμη σας, σε μερικα σημεια, του σχολικου βιβλιου που εχω επισημανει.

Αντιγραφω απο το σχολικο βιβλιο Γ Θετικης.

Στα στοιχεια μεταπτωσεως, η αυξηση του ατομικου αριθμου συνοδευεται απο μικρη ελαττωση της ατομικης ακτινας.

Βεβαια το σωστο ειναι οτι στα στοιχεια μεταπτωσης, εχουμε μικρη μεταβολη στην ατομικη ακτινα, με την αυξηση του ατομικου αριθμου και οχι συγκεκριμενα ελαττωση της ατομικης ακτινας, με την αυξηση του ατομικου αριθμου.

Σε μια σειρα στοιχειων d τομεα, η αυξηση του Ζ στα ”πρωτα” στοιχεια συνοδευεται απο μικρη ελαττωση της ατομικης ακτινας, ενω στα ”τελευταια” στοιχεια εχουμε μικρη αυξηση της ατομικης ακτινας. Συγκεκριμενα

39Y > 40Zr > 41Nb > 42Mo > 43Tc > 44Ru ”πρωτα” στοιχεια μεταπτωσης 5ης περιοδου

αλλά

44Ru < 45Rh < 46Pd < 47Ag < 48Cd   ”τελευταια” στοιχεια μεταπτωσης 5ης περιοδου

 

 

21Sc > 22Ti > 23V > 24Cr             ”πρωτα” στοιχεια μεταπτωσης 4ης περιοδου

αλλά

27Co< 28Ni < 29Cu < 30Zn         ”τελευταια” στοιχεια μεταπτωσης 4ης περιοδου

 

Ποια ειναι η γνωμη σας?

Αν εχετε επισημανει καποιες παρανοησεις – παραληψεις – λαθη απο τα σχολικα βιβλια ας τα συγκεντρωσουμε εδω.

(Visited 390 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
1 Σχόλιο
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
admin
Αρχισυντάκτης
5 έτη πριν

 Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 11 Μάιος 2011 στις 18:19

Κατά μήκος μιας σειράς στοιχείων μετάπτωσης, η ατομική ακτίνα αρχικά ελαττώνεται σημαντικά, λόγω αυξανόμενου Ζeff, μετά ελαττώνεται ελαφρά και προς το τέλος της σειράς αυξάνεται.
Ο λόγος είναι ότι στα στοιχεία αυτά συμπληρώνονται τα εσωτερικά d τροχιακά, οπότε η θωράκιση του Ζeff ενισχύεται και η επίδρασή του πάνω στα εξωτερικά S ηλεκτρόνια, που καθορίζουν και την ατομική ακτίνα, μειώνεται.
Όταν αυξάνονται τα d ηλεκτρόνια, η μείωση της δράσης του Ζeff πάνω στα εξωτερικά S ηλεκτρόνια σημαίνει αύξηση της ατομικής ακτίνας.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 14 Μάιος 2011 στις 15:57

Μια αλλη παρανοηση εχει να κανει με τον τομεα f.

Αντιγραφω απο το σχολικο βιβλιο.

…… ο τομεας f περιλαμβανει 14 ομαδες.

 

Δηλαδη ποιες ειναι αυτες οι 14 ομαδες? Πως συμβολιζονται?

Στην πραγματικοτητα, ο τομεας f, αποτελειται απο 14 στηλες και οχι 14 ομαδες.

Ολα τα στοιχεια του τομεα f, ανηκουν σε μια μονο ομαδα και οχι 14. Ολα ανηκουν στην ΙΙΙΒ ή 3η ομαδα του περιοδικου πίνακα, επειδη εχουν παρομοιες ιδιοτητες με το La και το Ac

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 17 Μάιος 2011 στις 16:36

Συμφωνα με το σχολικο βιβλιο, οι οροι ηλεκτρονια σθενους και ηλεκτρονια εξωτερικης στιβαδας ταυτιζονται.

Αυτο βεβαια ισχυει μονο για τα στοιχεια των κυριων ομαδων (Α). Ως ηλεκτρονια σθενους, οριζονται τα επιπλεον ηλεκτρονια που εχει το ατομο, σε σχεση με τα ηλεκτρονια του προηγουμενου απο αυτο ευγενες αεριο, χωρις ομως να μετραμε τις τυχον συμπληρωμενες  d και f υποστιβαδες.

Δινω μερικα παραδειγματα.

Πχ1.   15Ρ: 1s(2)  2s(2)  2p(6)  3s(2)  3p(3)

εχουμε 5 e- εξωτερικης στιβαδας . (2 e- απο την 3s και 3e- απο την 3p)

εχουμε 5e- σθενους. (5 περισσοτερα e- απο το προηγουμενο ευγενες αεριο 10Νe)

 

Πχ2.   22Τi: 1s(2)  2s(2)  2p(6)  3s(2)  3p(6)  3d(2) 4s(2)

εχουμε 2 e- εξωτερικης στιβαδας . (2 e- απο την 4s)

εχουμε 4e- σθενους. (4 περισσοτερα e- απο το προηγουμενο ευγενες αεριο 18Ar)

 

Πχ3.   35Br: 1s(2)  2s(2)  2p(6)  3s(2)  3p(6)  3d(10)  4s(2)  4p(5)

εχουμε 7 e- εξωτερικης στιβαδας . (2 e- απο την 4s και 5e- απο την 4p)

εχουμε 7e- σθενους. (εχει βεβαια 17 e- περισσοτερα απο το προηγουμενο ευγενες αεριο 18Ar αλλα δεν μετραμε την 3d (10) γιατι ειναι πληρως συμπληρωμενη)

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 25 Μάιος 2011 στις 0:16

Μια άλλη παρανόηση έχει να κάνει με τον όρο δραστικό πυρηνικό φορτίο.

Αυτό που εννοεί το σχολικό βιβλίο είναι στην πραγματικότητα το δραστικό πυρηνικό φορτίο που δέχονται τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ενος ατόμου.

Δεν υπάρχει γενικά δραστικό πυρηνικό φορτίο για ένα άτομο, αλλά αυτός ο όρος αναφέρεται σε κάθε ηλεκτρόνιό του ατόμου ξεχωριστά.

Ανάλογα την υποστιβαδα στην οποία ανήκει ένα ηλεκτρόνιο, ασκείται σε αυτό διαφορετικόδραστικό πυρηνικό φορτίο.

Πχ . Δεν μπορούμε να ρωτήσουμε κάποιον, πόσο είναι το δραστικό πυρηνικό φορτίο του 19Κ.

Στο άτομο του 19Κ έχουν διαφορετικό δραστικό πυρηνικό φορτίο, τα 2 ηλεκτρόνια της υποστιβάδας 2S από το δραστικό πυρηνικό φορτίο  που έχουν τα 6 ηλεκτρόνια της υποστιβάδας 2P κ.ο.κ

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 13 Νοέμβριος 2011 στις 17:08

Το σχολικό βιβλίο αναφέρεται στον υπολογισμό ρΗ αραιών δ/των και πολύ αραιών δ/των (C<10-6 M).

Παραβλέπει έτσι όμως την περίπτωση πυκνών δ/των.

Δηλαδή αν ρωτήσουμε πόσο είναι το pΗ δ/τος HCl 10Μ?

Σύμφωνα με αυτά που μαθαίνουμε στα παιδιά έχουμε [Η3Ο+] = 10Μ => pΗ = -1 !!!!!!

Αυτό γιατί δεν εξηγούμε την ύπαρξη διιονικών έλξεων μεταξύ των ιόντων σε πυκνά δ/τα ηλεκτρολυτών, με αποτέλεσμα οι »ενεργές» συγκεντρώσεις των ιόντων να είναι μικρότερες από τις θεωρητικά αναμενόμενες.

Ακόμα όταν ρωτάμε τους μαθητές:

Τί βαθμό ιοντισμού έχει το HCl?

Περιμένουμε την απάντηση α=1.

Αυτό όμως ισχύει (για τους παραπάνω λόγους) μόνο σε αραιά δ/τα.

Σε πυκνά δ/τα ισχύει α<1.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 11 Φεβρουάριος 2012 στις 16:33

Οργανική Γ Λυκείου , σελ 220

  • Υδρόλυση νιτριλίων

RCN + 2 H2O –> RCOOH + NH3

αντί RCN + 2 H2O + Η+ –> RCOOH + NH4+

( ή τεσπά θα έπρεπε με καποιο τρόπο να μην εμφανίζει την συνύπαρξη του RCOOH και της ΝΗ3 στο τελικό διάλυμα )

  • Αλκυλαλογονίδιο + ΝΗ3

RX + NH3 –> RNH2 + HX

και αποκαθιστά την πραγματικότητα στο σχόλιο στο διπλανό μπλέ παράθεμα , αφήνοντας τον μαθητή να ακροβατεί ανάμεσα στην «αυθεντία» της γραμμένης αντίδρασης του σχολικού βιβλίου σε επίπεδο πανελληνίων ( που τον ενδιαφέρει άμμεσα ) και στο τι πραγματικά συμβαίνει .

Να τονίσω ότι εδώ θα μπορούσαμε να βγούμε σε ένα συνδιαστικό θέμα οργανικής – ιοντικής μιας που η αντίδραση του άλατος της αμίνης ( RNH3X + NaOH –> RNH2 + NaX + H2O ) μπορεί να δώσει κάλλιστα άσκηση ( πχ ) ρυθμιστικού διαλύματος .

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 11 Φεβρουάριος 2012 στις 17:07

Συμφωνω Αντωνη. Δηλαδή αν πέσει η αντίδραση RX + NH3 –> τί πρέπει να απαντήσει ο μαθητής? Εγω νομίζω πως πρέπει να γράψει RNH3X και οχι RNH2 + HX. Βεβαια το σωστό είναι να μην του το ζητήσουν καθόλου. Αλλά….

Επίσης στην αντίδραση RCN + 2H2O +   H+  –> RCOOH + NH4+. Δεν νομίζω πως καταλαβαίνει ο μαθητής πως βγαίνει απο CN το COOH. Eγω τους δείχνω και τα δυο σταδια της υδρόλυσης. Στο 1ο σχηματίζεται (μετα το ασταθές) το αμίδιο. Στην 2η υδρόλυση η οποία γίνεται παρουσία κάποιου ισχυρού οξεος (όπως το H2SO4) παράγεται RCOOH + NH4+

Αντωνης Μπαλτζοπουλος είπε:

Οργανική Γ Λυκείου , σελ 220

  • Υδρόλυση νιτριλίων

RCN + 2 H2O –> RCOOH + NH3

αντί RCN + 2 H2O + Η+ –> RCOOH + NH4+

( ή τεσπά θα έπρεπε με καποιο τρόπο να μην εμφανίζει την συνύπαρξη του RCOOH και της ΝΗ3 στο τελικό διάλυμα )

  • Αλκυλαλογονίδιο + ΝΗ3

RX + NH3 –> RNH2 + HX

και αποκαθιστά την πραγματικότητα στο σχόλιο στο διπλανό μπλέ παράθεμα , αφήνοντας τον μαθητή να ακροβατεί ανάμεσα στην «αυθεντία» της γραμμένης αντίδρασης του σχολικού βιβλίου σε επίπεδο πανελληνίων ( που τον ενδιαφέρει άμμεσα ) και στο τι πραγματικά συμβαίνει .

Να τονίσω ότι εδώ θα μπορούσαμε να βγούμε σε ένα συνδιαστικό θέμα οργανικής – ιοντικής μιας που η αντίδραση του άλατος της αμίνης ( RNH3X + NaOH –> RNH2 + NaX + H2O ) μπορεί να δώσει κάλλιστα άσκηση ( πχ ) ρυθμιστικού διαλύματος .

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 11 Φεβρουάριος 2012 στις 18:19

… εγώ δεν κάνω ανάλυση του μηχανισμού. Τους λέω ότι στην θέση του CN εμφανίζεται το COOH και ότι στην πραγματικότητα η παραγόμενη ΝΗ3 αντιδρά με το όξινο περιβάλλον (Η+) και δίνει ΝΗ4+.

Ετσι βλέπουν το RCN + 2 H2O –> RCOOH + NH3 του σχολικού βιβλίου και καταλαβαίνουν γιατι το

RCN + 2 H2O + Η+ –> RCOOH + NH4+ των βοηθημάτων  είναι το σωστό ( εντοπίζοντας και την αιτία )

… δεν κρύβω όμως ότι στην κρίσιμη ερώτηση » πως να το γράψω στις εξετάσεις ? » τους λέω «ότι γράφει το βιβλίο» ( με επιχείρημα ότι το συγκεκριμένο θέμα είναι 10 χρόνια στο βιβλίο και δεν έχει γίνει ποτε διόρθωσει …. τι να τους πώ ? … ότι είμαστε #$#@$%$#@ … οτι τόσα χρόνια ούτε ένας συμβουλος δεν έχει ανοιξει το βιβλίο να δεί τι γράφει και να το διορθώσει ? … ότι μονο στην Ελλάδα υπάρχει το αλάθητο ( του σχολικού βιβλίου σε εξεταζόμενο μάθημα της κάθε Γ λυκειου )

Ολα τα επιστημονικά επιχειρήματα μοιάζουν λίγα για το  ερώτημα πως να το γράψω στις εξετάσεις …

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 19 Απρίλιος 2012 στις 15:24

Μερικές επισημάνσεις μου σχετικά με την οργανική στη Γ Λυκείου. Βέβαια τα περισσότερα από αυτά, δεν τα αναφέρουμε στους μαθητές μας, αφού δεν υπάρχουν στο σχολικό βιβλίο.

1) Οξείδωση HCOOH από Tollens (έχουν αναφερθεί και άλλοι στην αντίδραση αυτή).

HCOOH +2AgNO3 + 2NH3 –> CO2 + 2Ag + 2NH4NO3

 

2) Το AgOH (σε αντίθεση με το ΝαΟΗ) έχει ασθενή βασικό χαρακτήρα. Άρα με επίδραση AgOH σε RX γίνεται αποκλειστικά υποκατάσταση (παράγοντας σχεδόν αποκλειστικά αλκοόλη) και όχι αφυδραλογόνωση.

3) Το SOCl2 δίνει αντιδράσεις υποκατάστασης και με τα καρβοξυλικά οξέα.

RCOOH + SOCl2 –> RCOCl (ακυλαλογονίδιο) + SO2 + HCl

4) Οι αλκοόλες αντιδρούν με HCl

ROH + HCl <-> RCl + H2O

Βέβαια η αντίδραση γίνεται με μικρότερη απόδοση από το σχηματισμό RCl από την επίδραση

ROH + SOCl2 –>  RCl + SO2 + HCl

5) Στα διαλογονίδια, που τα 2 αλογόνα δεν είναι στον ίδιο άνθρακα, ούτε σε γειτονικούς, η επίδραση αλκοολικού διαλύματος ΝαΟΗ ή ΚΟΗ παράγει αλκαδιένια

Πχ. Br-CH2-CH2-CH2-CH2-Br + 2 NaOH (αλκοολικό) –> CH2=CH-CH=CH2 + 2NaBr + 2H2O

6) Στον πολυμερισμό στην πραγματικότητα τα μόρια που προκύπτουν δεν είναι όμοια μεταξύ τους. Διαφέρουν ως προς τον αριθμό μονομερών που έχουν ενωθεί. Άρα διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη σχετική μοριακή μάζα Mr. Οπότε όταν έχουμε μια άσκηση που αναφέρεται σε πολυμερισμό, αναφερόμαστε στη μέση σχετική μοριακή μάζα που έχουν τα πολυμερή.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 20 Απρίλιος 2012 στις 0:47

… στο θέμα των οξειδώσεων του HCOOH ( αλλά και του HCOONa ) από τα ήπια οξειδωτικά υπάρχει η εντύπωση ότι την αντίδραση την δίνει το αντιδραστήριο Tollens αλλά όχι το Fehling ( όπως έγραφε και το γνωστό βοήθημα των δεσμών )

ΟΜΩΣ οι διεθνής παραπομπές αναφέρουν ότι ΚΑΙ το Fehling οξειδώνει το HCOOH

http://en.wikipedia.org/wiki/Fehling%27s_solution ) εντοπίζοντας την ιδιαιτερότητα του ΗCOOH ( και του άλατος του ) στη ύπαρξη Η ενωμένου με τον καρβονυλικό άνθρακα ( γενικότερα των αλδευδων αλλά και ειδικότερα του –COOH )

Το πείραμα δεν το έχω κάνει αλλά σε συζητήσεις μου έχει αναφερθεί το θετικό της αντίδρασης …

υγ …βεβαια με όλα τα παραπάνω , εννοείται ότι η οξείδωση της ΗCHO με Fehling και Tollens οδηγεί σε CO2 μιας που το παραγόμενο αλας του HCOOH ( από την 1η οξείδωση ) οξειδωνεται περαιτερω από το ίδιο οξειδωτικό μέσο.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 20 Απρίλιος 2012 στις 16:52

Μια παρόμοια ερώτηση με αυτό που γράφεις ως υγ.. (και είναι μέσα στην ύλη) είναι να γράψουμε την πλήρη οξείδωση της CH3OH με KMnO4 παρουσία H2SO4 η οποία παράγει πάλι CO2….

Την οξείδωση του HCOOH με Fehling ομολογώ δεν την ήξερα.

Υ.Γ Μου εχει τελειώσει και στο εργαστήριο το fehling και δεν μπορώ να την κάνω την αντίδραση.

Αντωνης Μπαλτζοπουλος είπε:

… στο θέμα των οξειδώσεων του HCOOH ( αλλά και του HCOONa ) από τα ήπια οξειδωτικά υπάρχει η εντύπωση ότι την αντίδραση την δίνει το αντιδραστήριο Tollens αλλά όχι το Fehling ( όπως έγραφε και το γνωστό βοήθημα των δεσμών )

ΟΜΩΣ οι διεθνής παραπομπές αναφέρουν ότι ΚΑΙ το Fehling οξειδώνει το HCOOH

http://en.wikipedia.org/wiki/Fehling%27s_solution ) εντοπίζοντας την ιδιαιτερότητα του ΗCOOH ( και του άλατος του ) στη ύπαρξη Η ενωμένου με τον καρβονυλικό άνθρακα ( γενικότερα των αλδευδων αλλά και ειδικότερα του –COOH )

Το πείραμα δεν το έχω κάνει αλλά σε συζητήσεις μου έχει αναφερθεί το θετικό της αντίδρασης …

υγ …βεβαια με όλα τα παραπάνω , εννοείται ότι η οξείδωση της ΗCHO με Fehling και Tollens οδηγεί σε CO2 μιας που το παραγόμενο αλας του HCOOH ( από την 1η οξείδωση ) οξειδωνεται περαιτερω από το ίδιο οξειδωτικό μέσο.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 20 Απρίλιος 2012 στις 17:31

…. και εγω δεν την ήξερα ( ο Δ. Μαργαρης μου την είπε )  … εγω του είπα ότι έγραφε το βοήθημα των δεσμών και αυτός μου απάντησε απλά ότι την είδε την αντίδραση ( την έκανε ο χημικός «του» στο σχολείο)

Από εκεί άρχισα να την googl-ιζω και είδα ότι παντού ( στο λύμα HCOOH ή Fehling ) αναφέρεται η πραγματοποίηση της αντίδρασης. Μου έκανε τρομερή εντύπωση …

… η δε ερμηνεία της πραγματοποίησης της ( το HCOOH είναι το μοναδικό οξύ που έχει Η ενωμένο με καρβονυλικό C ) με τρέλανε . Το Fehling λοιπον «βλέπει» Η-C=OOH… και διώχνει το Η όπως στο R-CH=O … !!!!

Τώρα , γιατί αυτή η παρεξήγηση ? ( και πόσα χρόνια εεεε !!! )

… από εδώ και από εκεί έμαθα ότι το όλο θέμα προέκυπτε από το γεγονός ότι ΝΑΙ ΜΕΝ έβλεπες τις μπουρμπουλίθρες ( CO2 από την οξείδωση του ΗCOOH ) ΑΛΛΑ ΔΕΝ έβλεπες – τουλάχιστον εμφανώς – το ίζημα !!!!!!!!!!!!!

ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι ζητάμε από κάθε συναδελφο να δει εάν ε΄χει τα αντιδραστήρια για να πραγματοποιήσει την αντίδραση και να μας δώσει Feedback …

υγ … άραγε η οξείδωση του HOOC-COONa είναι στην ύλη ? … γιατί οι συντελεστές ( τα ) «σπάνε κόκκαλα» … ?

Απάντηση από τον/την δάσκαλος άγγελος στις 20 Απρίλιος 2012 στις 23:49

Για το HOOC-COONa δεν θα ήμουν τελείως αντίθετος αν έμπαινε σε εξετάσεις γιατί θα φαινόταν ποιοί μαθητές έχουν καταλάβει τη λογική συμπλήρωσης των αντιδράσεων οξειδοαναγωγής και ποιοί τις έχουν μάθει παπαγαλία. Υπάρχει μια δυσκολία με τους συντελεστές (κυρίως με τα Na) αλλά νομίζω θα ήταν «νόμιμο» ένα μια τέτοια αντίδραση

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 6 Ιούνιος 2012 στις 11:09

Πόση είναι η ακτίνα των στιβάδων Κ , L , M … ?

 

Έχω την αίσθηση ότι τόσα χρόνια,  άφηνα ( κατά τις διδασκαλίες μου ) να εννοηθεί ότι οι ακτίνες των στιβάδων – στο πρότυπο Bohr – είναι συνάρτηση αποκλειστικά του κύριου κβαντικού αριθμού .

Δεν κρύβω ότι το βιβλίο της Φυσ. Γενικής Παιδείας που δίνει τον τύπο που περιγράφει » την ακτίνα των άλλων επιτρεπόμενων τροχιών να δίνονται από τον τύπο»

r = n^2*r1

με είχε παρασύρει να θεωρώ ότι οι ακτίνες των στιβάδων είναι ίδιες ανεξάρτητα από το στοιχείο ( θεωρώντας αυτό το r1 ως κάτι που ήταν ανεξάρτητο από τον πυρήνα )

Διαβάζοντας μερικές σημειώσεις για την ατομική θεωρία του Μετσόβιου Πολυτεχνείου διαπίστωσα ότι αυτό το r1 τελικά είναι σταθερό για δεδομένο άτομο δηλ όχι για κάθε άτομο …

Παραθέτω το απόσπασμα

Δεν ξέρω εάν είναι παρανόηση πολλών … πάντως δική μου ήταν σίγουρα …

v1

bor_02

Απάντηση από τον/την Αντώνης Χρονάκης στις 16 Ιούλιος 2012 στις 19:48

Λανθανίδες – ακτινίδες –τομέας f, d.

Αντιγράφω από το μπλε πλαίσιο του σχολικού βιβλίου Γ Θετικής σελ 21.

…τα στοιχεία του τομέα f της 6ης περιόδου ονομάζονται λανθανίδες από το 1ο  από αυτά που είναι το λανθάνιο  57La και τα στοιχεία του τομέα f της 7ης περιόδου ονομάζονται ακτινίδες από το όνομα του 1ου από αυτά που είναι το ακτίνιο 89Ac.

 

Από τα παραπάνω  ο μαθητής καταλαβαίνει ότι La και Ac ανήκουν στον τομέα f.

Η ηλεκτρονιακή δομή των επίμαχων στοιχείων είναι:

57La: [Xe]5d1 6s2

89Ac: [Rn] 6d1 7s2

Άρα το La και το Ac ανήκουν στον τομέα d και όχι στον τομέα f. Βέβαια ανήκουν στις λανθανίδες (το La) και τις ακτινίδες (το Ac) και δεν είναι στοιχεία μετάπτωσης.

Μια άλλη παρατήρηση μου, έχει να κάνει με το 71Lu (λουτέτσιο).

Η ηλεκτρονιακή δομή αυτού του στοιχείου είναι:

71Lu: [Xe]4f14 5d1 6s2

Άρα το 71Lu είναι μεν λανθανίδα, αλλά ανήκει στον τομέα d και όχι στον τομέα f.

Απάντηση από τον/την δάσκαλος άγγελος στις 18 Ιούλιος 2012 στις 17:20

Πάντως τα στοιχεία του τομέα f παρουσιάζουν ιδιομορφίες την ηλεκτρονιακή δομή. π.χ το στοιχείο Νp(Z = 93) έχει δομή [Rn] 7s2 6d1 5f4 οπότε τι απαντάμε εδώ για τον τομέα;θεωρητικά συμπληρώθηκε πρώτα η 5f και μετα η 6d αλλά ισχύει αυτό;Γενικά στο κεφάλειο 1 υπάρχουν πολλά «κενά» που δεν μπορούν να καλυφθούν με γνώσεις Γ΄ Λυκείου. Γιαυτό και αποφεύγουν στις εξετάσεις να βάζουν στοιχεία του τομέα f. Ίσως αυτές οι περιπτώσεις να έπρεπε να αναφέρονται στο σχολικό βιβλίο και απλά να αναφέρει το κλασικό ότι ξεφεύγουν απο τα όρια του Λυκείου για να καταλάβει κι ο μαθητής ότι υπάρχουν αποκλίσεις απλά δεν θα του ζητηθεί να απαντήσει σε αυτές.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 18 Ιούλιος 2012 στις 19:16

…. o ΠΠ έχει 5 κανόνες και 500 εξαιρέσεις …. τι να λέμε τώρα .

Τις βασικές αρχές – προσπαθούμε – διδάσκουμε στην Γ Λυκείου και «ότι» μπορεί να γενικευτεί , το γενικεύουμε.

Απάντηση από τον/την Διονύσης Μάργαρης στις 18 Ιούλιος 2012 στις 21:29

Συμφωνώ απόλυτα Αντώνη. Οι βασικές αρχές έχουν τεράστια αξία, είναι το δάσος. Αν μπούμε σε ειδικές περιπτώσεις και εξαιρέσεις, το χάσαμε, βλέπουμε μόνο ένα-ένα κάθε δένδρο.

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 19 Ιούλιος 2012 στις 10:11

Η θέση του Υδρογόνου στον ΠΠ

 


… υπάρχουν διάφορες απόψεις για την θέση του Υδρογόνου στον ΠΠ.

Η πιο κοινή το τοποθετεί την 1η ομάδα του ΠΠ μαζί με τα αλκάλια αφού έχουν ανάλογη ηλεκτρονιακή διαμόρφωση (ns1) . Είναι γνωστό το λογοπαίγνιο » τα αλκάλια ανήκουν στην 1η ομάδα … όλα τα στοιχεία της 1η ομάδας δεν είναι αλκάλια»

v2

Ωστόσο το υδρογόνο είναι αέριο αμέταλλο και όχι μέταλλο ( μάλιστα τα αλκάλια είναι πολύ δραστικά μέταλλα ) και έτσι η τοποθέτηση του μαζί με τα αλκάλια είναι υπό αμφισβήτηση.

Μια άλλη άποψη ( όχι ιδιαίτερα δημοφιλής )  τοποθετεί το υδρογόνο στην 17η ομάδα , χωρίς ωστόσο να το χαρακτηρίζει ως αλογόνο. Βασίζεται στο ότι το Υδρογόνο είναι αμέταλλο που ζητά 1 ηλεκτρόνιο ώστε το άτομο του να αποκτήσει διαμόρφωση ευγενούς

v3

Μια 3η άποψη ( ίσως πιο μοντέρνα ) τοποθετεί το υδρογόνο εκτός του ΠΠ δηλαδή με την μορφή παραρτήματος ( όπως συμβαίνει με τις λανθανίδες και τις ακτινίδες )

v4

Εδώ έχει ενδιαφέρον η θέση του σχολικού βιβλίου …

1. στις απεικονίσεις του ΠΠ στις σελ 18 , 19 , 24 , 25 , 28 το εμφανίζει στην 1η ομάδα

2. στην απεικόνιση της σελίδας 21 έχει «διαθέσιμη θέση» και στην 1η και στην 17η ομάδα (!!!!!)

3. στην απεικόνιση της σελίδας 27 δεν το έχει (!!!!!)

4. στην απεικόνιση του παραρτήματος Β το τοποθετεί εκτός του ΠΠ ( με την μορφή παραρτήματος ανάλογου των Λανθανίδων/Ακτινίδων )

Απάντηση από τον/την Διονύσης Μάργαρης στις 23 Αύγουστος 2012 στις 8:33

Καλημέρα Αντώνη, καλώς ήρθες στην παρέα μας.

Θεωρώ πολύ σωστή την παραπάνω τοποθέτησή σου και περιμένω από τους φίλους χημικούς, σοβαρή αντίκρουση. Μου φαίνεται και μένα περίεργο, οι Λανθανίδες να μην περιλαμβάνουν το Λανθάνιο και οι ακτινίδες το ακτίνιο!!! Υπάρχει κάποιος «χημικός λόγος» για την κατάταξη που κάνει το σχολικό; Με τον όρο στα εισαγωγικά εννοώ κάποια ιδιαίτερη χημική συμπεριφορά που να μας υποχρεώνει να κατατάσσουμε, ας πούμε, το Λανθάνιο στον τομέα d;

Απάντηση από τον/την Γκενές Δημήτρης στις 23 Αύγουστος 2012 στις 9:46

Καλημέρα

Πράγματι υπάρχει σοβαρός «χημικός λόγος».

Παραθέτω πρώτα ένα  απόσπασμα από τον Κατάκη Α τόμος σελ.60 :

0001

Όποιος ενδιαφέρεται για περαιτέρω μελέτη και ερμηνεία των φαινομένων μπορεί να αναζητήσει τις επιπτώσεις του φαινομένου της Λανθανικής συστολής (Ανόργανος Χημεία – Δ.Κατάκης – Β μέρος σελ 289-298 ). Η συστολή ατή ισοσταθμίζει την αύξηση μεγέθους από την προσθήκη του φλοιού 4f. Το μέγεθος όλων των Λανθανίδων είναι παρόμοιο και οι ιδιότητές τους τόσο όμοιες ώστε να καθιστά τον διαχωρισμό τους δύσκολο , πολύ μάλλον που λόγω κοινής προέλευσης βρίσκονται στη φύση πάντα μαζί.

Παραπομπές : εδώ 1 ,  εδώ 2 ,…

Ωστόσο έχει βάση μια πρόταση για την αναδιάταξη του Ιστορικά διαμορφωμένου Περιοδικού Πίνακα με βάση τις χημικές Ιδιότητες. Υπάρχουν προτάσεις για αναδιάταξη με βάση την ηλεκτρονιακή δομή , ή το μέγεθος, ή το δυναμικό…Έτσι πρέπει να τονιστεί η βασιμότητα της πρότασης του συναδέλφου Αντώνη Αρχοντούλη  και να σημειωθεί ότι τέτοιες προτάσεις συζητούνται π.χ. εδώ

Απάντηση από τον/την Γιώργος Γεωργαντάς στις 23 Αύγουστος 2012 στις 18:48

Σε αρκετά από τα παραπάνω θέματα αλλά και σε άλλα (πχ. ορισμός στοιχείων μετάπτωσης, συστήματα ονοματολογίας) συναντάμε διαφορετικές απόψεις στη βιβλιογραφία. Νομίζω ότι είναι λογικό, αφού πρόκειται για θέματα κατηγοριοποίησηςη οποία μπορεί να γίνει με διαφορετικά κριτήρια. Απλά, κάποια στιγμή, πρέπει κάποιος επιστημονικός φορέας εγνωσμένου κύρους να ορίσει με σαφήνεια ποια άποψη πρέπει να διδάσκουμε και τι να ζητάμε από το μαθητή.

Από μια άλλη οπτική γωνία όμως:

Ο Χριστός δεν είναι «χριστιανός».

Ο Βασιλιάς δεν είναι «βασιλικός»

……………………………

Το λανθάνιο γιατί να είναι «λανθανίδα»;

Απάντηση από τον/την Διονύσης Μάργαρης στις 23 Αύγουστος 2012 στις 19:05

Γεια σου Δημήτρη. Και να ξέρεις ότι τον Κατάκη τον είχα και γω…

Αλλά δεν τον έχω εδω, για να τον ανοίξω και προφανώς δεν θυμόμουν τους λόγους που προέβαλε.

Γιώργο, υπάρχει και αυτή η προσέγγιση! Μου άρεσε!

Ο Χριστός δεν είναι «χριστιανός».

Ο Βασιλιάς δεν είναι «βασιλικός»

……………………………

Το λανθάνιο γιατί να είναι «λανθανίδα»;

Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις 28 Νοέμβριος 2013 στις 21:58

Σελ 112

Η Κw πρέπει να δίνεται πάντα ( ή να δηλώνεται η θερμοκρασία )

Αλλιώς το πεχα ενος διαλύματος NaCL οποιαδήποτε συγκέντρωσης έχει πεχα=pKw/2 ( και όχι 7 )

1111111111111111111111111111