Γιατί αυξάνεται η αρνητική κλίση στην ελληνική εκπαιδευτική «Πίζα»;

Τα αποτελέσματα της εκπαιδευτικής αξιολόγησης PISA – 2018, καταγράφουν πτωτικές επιδόσεις των ελλήνων μαθητών σε σχέση με τις παλαιότερες. Συνοπτικά τα αποτελέσματα:

Στην κατανόηση κειμένου, η Ελλάδα κατετάγη 42η σε 77 χώρες, ενώ το 2015 ήταν 41η.

Στα μαθηματικά Ελλάδα και Κύπρος μοιράστηκαν την 43η θέση ανάμεσα σε 78 χώρες. Το 2015 η Ελλάδα κατετάγη επίσης 43η.

Στις Φ.Ε. η Ελλάδα βρέθηκε στην 44η θέση σε 78 χώρες. Στο διαγωνισμό του 2015, οι Έλληνες ήσαν 43οι.

Συγχρόνως με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ο οργανισμός έρευνας ΔιαΝΕΟσις δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα που επιχειρούν να φωτίσουν τα χαρακτηριστικά που σκιαγραφούν τους έλληνες μαθητές του PISA-2015. Την έκθεση επιμελήθηκε η εθνική συντονίστρια Χρύσα Σοφιανοπούλου.

Επισημαίνεται ότι το βασικό αντικείμενο του PISA-2015 αποτελούσαν οι Φ.Ε.

Παρουσιάζω τα αποτελέσματα της έκθεσης των 140 σελίδων που θεώρησα πώς έχουν ενδιαφέρον, διευκρινίζοντας ότι τα δικά μου σχόλια επιχειρούνται με πλάγια γραφή.

Η κλιμάκωση των επιδόσεων στις Φ.Ε. καταγράφεται στον ακόλουθο πίνακα συγκριτικά με την Εσθονία που πρώτευσε, την Πορτογαλία που κατέγραψε σημαντική βελτίωση και την Γαλλία (6: οι υψηλότερες επιδόσεις, 1β: το στοιχειώδες επίπεδο).

image

Το προφίλ των μαθητών που διαγωνίστηκαν τεκμαίρεται από συμπληρωματικά ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν οι μαθητές, παράλληλα με τις απαντήσεις στα τρία αντικείμενα της αξιολόγησης.

τι λέει η διεθνής εμπειρία για το ρόλο του κοινωνικού – οικονομικού περιβάλλοντος (Κ-Ο Π) των μαθητών;

Προφανώς οι μαθητές που προέρχονται από υψηλό Κ-Ο Π καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις. Οι προερχόμενοι από χαμηλά Κ-Ο Π έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να καταγράφουν χαμηλές επιδόσεις απ’ ότι οι προηγούμενοι. Τα πράγματα είναι καλύτερα για μαθητές από οικογένειες μεταναστών, αφού έχουν μόνον διπλάσια πιθανότητα να σημειώνουν χαμηλές επιδόσεις.

Εξαιρέσεις απ’ τον γενικό κανόνα: υψηλές επιδόσεις ανεξάρτητες από το Κ-Ο Π καταγράφονται στον Καναδά, την Δανία, την Εσθονία και το Χονγκ-Κονγκ.

Στο Βιετνάμ και το Μακάο είναι καλύτερες οι επιδόσεις των “φτωχών” απ’ αυτές των “εύπορων”.

Τέλος, σε Χιλή, Μεξικό, Σλοβενία, Τουρκία και ΗΠΑ καταγράφεται μειωμένη επίδραση του δυσμενούς Κ-Ο Π στις επιδόσεις PISA. Όμως, αυτές οι εξισορροπήσεις δεν βελτιώνουν τους Μ.Ο. αυτών των χωρών.

Πώς θα μπορούσαν να αναγνωστούν τα δύο τελευταία ευρήματα;

Ελλάδα & PISA στις Φ.Ε. – επίδραση Κ-Ο Π

Οι μαθητές που ανήκουν σε οικογένειες με υψηλό Κ-Ο Π έχουν σαφώς καλύτερες επιδόσεις στο PISA. Αυτή η διαφορά σχηματοποιείται στις επιδόσεις των ελληνικών ιδιωτικών σχολείων σε σχέση με τα δημόσια.

Οι γηγενείς έλληνες μαθητές καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από τους μετανάστες 1ης αλλά και 2ης γενιάς.

Ένα δευτερεύον αλλά ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της έρευνας αποτελεί ότι το 42% των γονέων των μαθητών που απάντησαν στα ειδικά ερωτηματολόγια είναι απόφοιτοι πανεπιστημίων, με 86% το αντίστοιχο ποσοστό των γονέων που στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία.

ενισχύουν τα φροντιστήρια τις επιδόσεις τύπου PISA;

Η φροντιστηριακή ενίσχυση των 15χρονων που συμμετείχαν στον διαγωνισμό PISA-2015 δεν έχει ευνοήσει τις επιδόσεις τους. Σ’ αυτές τις ηλικίες ζητούν ενίσχυση συνήθως μαθητές με χαμηλές επιδόσεις εν προκειμένω στη Φυσική και τη Χημεία. Πρόκειται για παιδιά που δεν έχουν αναπτύξει ακόμα ικανότητες αυτενέργειας.

Επιπλέον, οι μαθητές ανεξάρτητα από την Κ-Ο προέλευσή τους επιλέγουν τα ιδιαίτερα μαθήματα σε μεγάλο ποσοστό και στα δημόσια σχολεία (50,2%), μάλλον καταφεύγοντας σε λιγότερο έμπειρους προγυμναστές (π.χ. φοιτητές) με προσιτά δίδακτρα.

ενισχύει η ενασχόληση με τις ΤΠΕ για επιστημονικά θέματα τις επιδόσεις τύπου PISA;

Όχι! Ούτε εκτός αλλά ούτε εντός σχολείου.

Αρνητική συσχέτιση με τις επιδόσεις στις Φ.Ε. εύλογα έχουν μαθητές που σερφάρουν πάνω από 4 ώρες ημερησίως, αλλά και οι μαθητές που το επισκέπτονται λιγότερο από μισή ώρα! Σ’ αυτή την περίπτωση η διαδικτυακή αποχή λειτουργεί ως δείκτης μιας γενικής αδιαφορίας για κοινωνική επικοινωνία.

ενισχύουν τις επιδόσεις τύπου PISA οι επαγγελματικές προσδοκίες;

Ως γενική τάση, όχι. Αν κάποιοι ευνοούνται, είναι εκείνοι που πετυχαίνουν υψηλές επιδόσεις. Αλλά απ’ αυτή την τάση δεν μπορούν να προκύψουν ιδιαίτερα συμπεράσματα: είναι καλοί γιατί σχεδιάζουν να ασχοληθούν με επαγγέλματα σχετικά με τις Φ.Ε. ή επειδή τους αρέσει και τα καταφέρνουν στη σχολική επιστήμη επιλέγουν σχετικό επαγγελματικό προσανατολισμό;

κάποια ένδειξη για θετικές ελληνικές επιδόσεις σε αξιολογήσεις τύπου PISA;

Το να αισθάνεσαι περήφανος για το σχολείο σου. Η έρευνα διαπιστώνει ότι αυτό το αίσθημα (του ανήκειν, όπως το περιγράφει) συσχετίζεται με καλές επιδόσεις. Η διαπίστωση φαντάζει αυτονόητη.

φεμινιστική ελληνική διάκριση;

Η κύρια τάση στις αξιολογήσεις PISA αποδίδει στα αγόρια καλύτερες επιδόσεις στις Φ.Ε. Στην Ελλάδα αυτή η τάση είναι αντεστραμμένη υπέρ των κοριτσιών. Η μήπως σκιαγραφεί έκφραση της γενικής τάσης απαξίωσης του σχολείου, που χαρακτηρίζει κυρίως τ’ αγόρια;

κάποια θετική συσχέτιση με τις επιδόσεις PISA στις Φ.Ε.;

Ανάγεται στην ατομική εκπαιδευτική προϊστορία: η μακρόχρονη προσχολική εκπαίδευση, δηλαδή η εξοικείωση με τη σχολική γνώση ως παίγνιο, ευνοεί τις καλές επιδόσεις!

κάποιες ακόμα θετικές συσχετίσεις με τις επιδόσεις PISA στις Φ.Ε.;

Η ενασχόληση με δραστηριότητες που σχετίζονται με σχολεία ανοιχτά στην τοπική κοινωνία (εκδηλώσεις, μικροέρευνες, εκθέσεις, συμμετοχές σε εκπαιδευτικά και κοινωνικά δίκτυα).

Επίσης, η περιβαλλοντική ευαισθησία και η εγρήγορση για την αρνητική οικολογική προοπτική.

greta

Λοιπόν;

Ορισμένα απ’ τα ευρήματα της έκθεσης έρχονται σε αντίθεση με βασικούς κεντρικούς σχεδιασμούς, όπως ο ρόλος των ΤΠΕ στην εκπαίδευση ή ο ρόλος των εξωτερικών κινήτρων που ο ΟΟΣΑ στην έκθεση για την Εκπαίδευση στην Ελλάδα το 2018, εκτιμά ότι συνδράμουν στη βελτίωση της εκπαίδευσης, αλλά οι έλληνες μαθητές της αξιολόγησης 2018 δεν φαίνεται να συμμερίζονται.

Αυτή η απόσταση από τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές δεν διευκολύνει ιδιαίτερα τη χάραξη σαφών εκπαιδευτικών τακτικών κεντρικά ούτε απ’ τον κάθε εκπαιδευτικό μέσα στην τάξη.

Αναζητώντας εναλλακτικές προσεγγίσεις για το θέμα θα σκοντάψεις στο βιβλίο – ταξίδι στα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα του κόσμου, όπως είναι ο υπότιτλος του «φυτώρια ευφυΐας» της Lucy Crechan των ΠΕΚ – 2019. Η Lucy επισκέφτηκε για μεγάλο διάστημα κάποια σχολεία πέντε χωρών που πετυχαίνουν ψηλά σκορ στην αξιολόγηση PISA: τον Καναδά, την Φιλανδία, την Σαγκάη-Κίνα, την Ιαπωνία και την Σιγκαπούρη. Αυτές είναι εκπαιδευτικές περιοχές με διαφορετικές πολιτισμικές και πολιτικές παραδόσεις που όμως συγκλίνουν στη συγκεκριμένη εκπαιδευτική αξιολόγηση. Κατά τις επισκέψεις της πήρε συνεντεύξεις από αξιωματούχους της εκπαίδευσης και  από γονείς, ακόμα και από φροντιστές στη Σαγκάη και στο Τόκιο.

fytoria01

Η Crechan, ξεπερνώντας τον επιφυλακτικό επιστημονικό ή επιστημονικοφανή λόγο, αποφασίζει να αναδείξει πέντε κοινά θετικά χαρακτηριστικά των πέντε συστημάτων που μελέτησε θεωρητικά αλλά κυρίως εμπειρικά. Τα παραθέτει ως αρχές:

1.Να προετοιμάζουμε τα παιδιά για την τυπική εκπαίδευση. Αναφέρεται για την εκπαίδευση στο νηπιαγωγείο. Χωρίς όμως ακαδημαϊκό τρόπο. Αυτός μπορεί να προκαλέσει πρώιμη απέχθεια που εξελίσσεται σε μόνιμη.

2.Να σχεδιάζουμε τις έννοιες του Α.Π. με στόχο την βαθειά κατανόηση και το περιεχόμενο να επιλέγεται με βάση την πρόκληση ενδιαφέροντος. Το Α.Π. να είναι μινιμαλιστικό, υψηλού επιπέδου και καλά διαρθρωμένο.

3.Να στηρίζουμε τα παιδιά για να ανταποκρίνονται σε προκλήσεις, αντί να κάνουμε παραχωρήσεις. Αν είναι να μείνει μια αρχή ας είναι αυτή. Αφορά γονείς, δασκάλους, διευθυντές σχολίων,  υπεύθυνους του εκπαιδευτικού συστήματος.

4.Να αντιμετωπίζουμε τους εκπαιδευτικούς ως επαγγελματίες. Επιλογή για το ποιος γίνεται δεκτός, να υπάρχει περίοδος επιμόρφωσης και εξοικείωσης και συστηματική επικοινωνία με έμπειρους ομότεχνους.

5.Να συνδυάζουμε τη λογοδοσία των σχολείων με τη στήριξή τους και όχι με κυρώσεις.

Συστήνω την ανάγνωση της έκθεσης, ακόμα περισσότερο, τη μελέτη του βιβλίου. Και οι δύο προτάσεις είναι καλογραμμένες.

 

(Visited 2,223 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
43 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Δημήτρης Σκλαβενίτης

Γιώργο συγχαρητήρια και για το κείμενο (πρωτίστως για τον τίτλο !) και για τον σχολιασμό. Από τις πέντε "αρχές" θεωρώ την δεύτερη σημαντικότερη.

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
1 έτος πριν

Καλημέρα Γιώργο.

Τι έγινε η Φιλανδία, αντικαταστάθηκε από την Εσθονία;

Όσο για τις αρχές, θα συμφωνήσω με τον Δημήτρη, καλημέρα Δημήτρη, συμπληρώνοντας και την συμφωνία μου με την πρόταση:

"Να στηρίζουμε τα παιδιά για να ανταποκρίνονται σε προκλήσεις, αντί να κάνουμε παραχωρήσεις."

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
1 έτος πριν

Γιώργο επιστρέφω για ένα ακόμη ερώτημα.

Τι κοινό έχουν τα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών που πρωτεύουν στον διαγωνισμό;

Δεν μπορώ να σκεφτώ τα κοινά στοιχεία μεταξύ μαθητών της Εσθονίας (πρώτη στην Ευρώπη) και του Καναδά από τη μια και από την άλλη χωρών όπως η Σιγκαπούρη, η Κίνα και η Κορέα.

 

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ένα άρθρο του Γ. Μπαμπινιώτη:

Ο μπαμπούλας PISA.

Μερικά αποσπάσματα:

Εδώ γεννώνται μερικά καίρια ερωτήματα: Ποιος εισήγαγε αυτόν τον διαγωνισμό; Για ποιον σκοπό; Ποιος τον συντάσσει και τον διεξάγει; Είναι γενικώς αποδεκτή και αξιόπιστη η αξιολόγηση τού PISA;

………

Τόσο μεγάλα θέματα απαιτούν ιδιαίτερη γνώση, ενημέρωση, σκέψη και προσοχή. Οι εξετάσεις αυτές στηρίζονται σε μια αντίληψη που ευνοεί, εξετάζει και αξιολογεί κυρίως δεξιότητες, λιγότερο ικανότητες, ελάχιστα γνώσεις. Αυτοί που αριστεύουν σ’ αυτό το σύστημα προετοιμασίας και εξετάσεων θα βρίσκονταν στις τελευταίες θέσεις μ’ ένα άλλο σύστημα εξετάσεων που θα αξιολογούσε τις γνώσεις, τη γενικότερη κατάρτιση και καλλιέργεια και τις ικανότητες τού μαθητή για δημιουργική και κριτική σκέψη και επίλυση προβλημάτων.

……

Αν η Ελλάδα λ.χ., σε κάποια σχολεία της που θα κληθούν να λάβουν μέρος στην αξιολόγηση τού PISA, προετοιμάσει τους μαθητές για τέτοιου είδους εξετάσεις (με τη βοήθεια και των φροντιστηρίων στην Ελλάδα που είναι μανούλες σε ειδικές προετοιμασίες), είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί σε μία από τις πρώτες θέσεις! Αξίζει όμως αυτό και το θέλουμε; Διότι άλλα είναι τα προβλήματα τής ελληνικής εκπαίδευσης.​​​​​​​

 

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Δεν μπορώ να βρω σκετσάκι των Μόντυ Πάυθονς στο οποίο σε κάποιο τηλεπαιχνίδι ρωτούσαν φιλοσόφους ερωτήσεις τύπου "Πότε πήρε τελευταία φορά πρωτάθλημα η Τότεναμ;".

Αξίζει να μην μιλήσουμε γενικά (γνωστό ημών  ελάττωμα) και να πιάσουμε θέματα από τον διαγωνισμό. Να τα αναλύσουμε όπως αναλύουμε τα θέματα των Εξετάσεων. Άλλως η συζήτηση θα διεξαχθεί γενικώς, με φράσεις του τύπου:

-Έχουμε πιάσει πάτο και κάτι πρέπει να κάνουμε.

-Ύπουλη η αξιολόγηση του ΟΟΣΑ.

-Κακό πράμα η αυταρέσκεια. Πρέπει να μαθαίνουμε από τους γύρω μας.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Πηγαίνω στα "Μαθηματικά" που κρατούν ένα σοβαρότερο επίπεδο από τις άλλες "δοκιμασίες":

Screenshot-3

Ένας ημεδαπός μαθητής θεωρεί ότι πρέπει να λύσει το πρόβλημα.

Αν δεν έχει διδαχθεί πιθανότητες το εγκαταλείπει.

Ένας έξυπνος πιτσιρικάς δεν έχει την καλύτερη επαφή με τα του σχολείου. Δεν ξέρει να βγάζει κοινό παράγοντα, να λύνει πρωτοβάθμιες, να υψώνει παράσταση στο τετράγωνο. Του κόβει όμως διότι οι γονείς του έχουν μαγαζάκι που πουλάει μπλουζάκια.

Καταλαβαίνει ότι και να περάσει από τον σκόπελο της ρουλέτας, τον περιμένουν 6 μαύρες μπίλιες στις 20. Απαντά ότι "Δεν είναι πολύ πιθανό".

Μπράβο του που το σκέφτηκε. Με γοητεύει το να βλέπω απλή σκέψη να κατανικά υπολογισμούς, απλούς ή πολύπλοκους. Όμως η επιτυχία δείχνει κάποιου είδους επάρκεια στα Μαθηματικά;

Αν το πάμε παραπέρα (συνομωσιολογούντες κάπως) μήπως εκπέμπεται το μήνυμα:

-Για να σε προσλάβω δεν θέλω να έχεις γνώσεις. Θέλω να είσαι ξύπνιος. Δεν σου χρειάζονται εξισώσεις και ταυτότητες. Πρέπει να μπορείς να κάνεις τη δουλειά που θα σου αναθέσω. Οι εξισώσεις και οι ταυτότητες δεν είναι για σένα. Είναι για τα δικά μου παιδιά που θα τα στείλω να σπουδάσουν.

Το ίδιο και για όλα τα άλλα που συμβάλλουν στην καλλιέργεια ή συνιστούν καλλιέργεια. Η μελέτη ποιήματος του Ελύτη, η Ιλιάδα κ.λ.π. είναι για τα δικά μας παιδιά που θα τα στείλουμε να σπουδάσουν. Το καθημερινό παιδί χρειάζεται δεξιότητες και όχι καλλιέργεια. Να μπορεί να κάνει δουλειά.

Δεν χρειάζεται να ξέρει τι έχει μέσα ένας υπολογιστής. Πρέπει να μπορεί να γράψει γρήγορα την επιστολή που του αναθέτω εγώ το αφεντικό του.

Αποστόλης Παπάζογλου
Αρχισυντάκτης

Γιάννη ίσως ψάχνεις αυτό

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Αυτό είναι Αποστόλη.

Παναγιώτης Κουμαράς

Λίγα λόγια για το πώς μια έρευνα που αφορά την εκπαίδευση έφτασε να γίνεται από τον ΟΟΣΑ (βέβαια οι ερωτήσεις και τα ερωτηματολόγια, η οργάνωση της έρευνας και  επεξεργασία γίνεται από ειδικούς της εκπαίδευσης και της διδακτικής).

(αντιγράφω από βιβλίο που σύστησε ο Γιώργος) "Το 1983 ο Ρέιγκαν, μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα της έκθεσης για την αμερικανική εκπαίδευση με τίτλο "Nation at Risk" αποφάσισε να εφαρμόσει μια εθνικής κλίμακας εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Αντέδρασαν όμως οι Αρχές των [επιμέρους] Πολιτειών, οι οποίες θεωρούσαν ότι η εκπαίδευση ήταν αποκλειστικά δική τους αρμοδιότητα. Αναζήτησε, λοιπόν, ένα τρόπο να αναγάγει την εκπαιδευτική πολιτική σε διεθνές ζήτημα, ώστε να μπορέσει να τη θέσει υπό άμεσο προεδρικό έλεγχο. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Γάλλος υπουργός Παιδείας Ζαν-Πιερ Σεβενμάν προσπαθούσε να καταδείξει τις αδυναμίες του γαλλικού εκπαιδευτικού συστήματος, που ο ίδιος το θεωρούσε ελιτίστικο, προκειμένου να δικαιολογήσει τη δική του εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Και οι δυο πολιτικοί χρειάζονταν μια διεθνή εκπαιδευτική έρευνα που θα επέτρεπε τις συγκρίσεις των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων μεταξύ χωρών, έτσι στράφηκαν για την πραγματοποίησή της στον ΟΟΣΑ" Τα πρώτα αποτελέσματα του PISA δημοσιεύτηκαν το 2001. Γενικά προκάλεσαν αναστάτωση, εδώ στην Ευρώπη κυρίως στη Γερμανία, και οδήγησαν στην αναθεώρηση προγραμμάτων σπουδών. Η έρευνα θεωρείται ότι μετρά "το κατά πόσο οι μαθητές, στο τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, μπορούν να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους σε καταστάσεις της πραγματικής  ζωής και διαθέτουν τα εφόδια για να γίνουν πλήρη μέλη της κοινωνίας". Υπάρχει και ένα άλλο διεθνές πρόγραμμα αξιολόγησης το TIMMS το οποίο μετρά πόσο καλά κατέχουν οι μαθητές [στο τέλος της 4ης Δημοτικού, της 2ας Γυμνασίου και της 3ης Λυκείου] τη σχολική ύλη των μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών. Μετείχαμε μια φορά, το 1995 αν θυμάμαι καλά, με κακά όμως αποτελέσματα.

Κάτι ενδιαφέρον που ανέδειξε το PISA του 2012 για τον Καναδά: Η βαθμολογία του Καναδά στα Μαθηματικά το 2012 έπεσε σε σχέση με αυτήν του 2003 κατά 36 βαθμούς  (οι ειδικοί του PISA υπολογίζουν ότι 42 βαθμοί αντιστοιχούν σε σχολική φοίτηση μιας χρονιάς). το φαινόμενο συμπίπτει με τη στροφή σε αναλυτικά προγράμματα και σε σχολικά βιβλία που βασίζονται [υπερβολικά θα έλεγα] στην ανακαλυπτική μάθηση.

Νομίζω πως το βιβλίο που παρουσίασε ο Γιώργος αξίζει να μελετηθεί. θεωρώ ότι αναδεικνύει και τη σημασία των αξιών της κοινωνίας  στο αποτέλεσμα της εκπάιδευσης.

 

 

Πρόδρομος Κορκίζογλου

Από ένα άρθρο που βρήκα στο διαδίκτυο. Το προσθέτω για να γίνει πιο πλουραλιστική η μελέτη του Γιώργου. Έχει ενδιαφέρον …!

Τι άλλο να κάνουμε εμείς οι γονείς;