Το σχολείο στη μάχη κατά του ανορθολογισμού

Το σχολείο στη μάχη κατά του συνωμοσιολογικού ανορθολογισμού

Του Κωστή Παπαϊωάννου*

Αύριο ξεκινά μια δύσκολη σχολική χρονιά. Το υπουργείο Παιδείας, στο όνομα του κορονοϊού, επέδειξε νομοθετική βουλιμία: στρέβλωσε το χαρακτήρα του Λυκείου αφαιρώντας σχεδόν όλα τα μαθήματα καλλιτεχνικής έκφρασης, κοινωνικού και πολιτικού προβληματισμού, αύξησε τον αριθμό των μαθητών στις τάξεις, αποσάθρωσε τις εργασιακές σχέσεις στην ιδιωτική εκπαίδευση.

Απομόνωση, χωρίς εξοστρακισμό

Σε αυτό το πλαίσιο, καλούνται οι εκπαιδευτικοί να ανταποκριθούν σε μια επιπλέον ανησυχητική κατάσταση: απειλές, συγκεντρώσεις και εξώδικα γονέων που διαφωνούν με τη χρήση μάσκας. Μια επιχείρηση «σχολικού εκφοβισμού» είναι σε εξέλιξη, αυτή τη φορά κατά δασκάλων. Επιχειρείται να μεταφερθεί στο εσωτερικό της σχολικής κοινότητας η δυναμική μιας σύγκρουσης που υπονομεύει το ήδη ευάλωτο ελληνικό σχολείο.

Απαιτείται η τήρηση μιας εξαιρετικά λεπτής ισορροπίας. Πρέπει με απόλυτο και κάθετο τρόπο να απομονωθούν αντιεπιστημονικές, ανορθολογικές απόψεις και θεωρίες συνωμοσίας με ακροδεξιά οσμή και απόχρωση. Δεν πρέπει ωστόσο να εξοστρακιστούν όσοι –γονείς και μαθητές– δείχνουν δεκτικότητα σε αυτές τις απόψεις. Πρέπει να κρατήσουμε έξω από τη σχολική κοινότητα τις ψεκασμένες απόψεις, προϊόν συχνά άγνοιας ή φόβου, χωρίς να εξοστρακίσουμε τους φορείς τους. Είναι απαιτητική διαδικασία, είναι μεγάλη η ευθύνη των εκπαιδευτικών, που καλούνται να περπατήσουν σε ένα έδαφος υπονομευμένο ήδη από πολιτικές επιλογές του υπουργείου Παιδείας.

Πρωτόγνωρα προβλήματα

Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να ανταποκριθούν σε αντιφατικά μηνύματα. Από τη μια, το υπουργείο Παιδείας παρουσιάζει ως θέμα «πειθάρχησης» του μαθητικού πληθυσμού τη μάσκα και επισείει ποινές. Μιλά η πολιτική ηγεσία με λόγο στεγνό, αναχρονιστικό, λόγο που τροφοδοτεί φοβικές αντιδράσεις. Από την άλλη, ο επιστημονικός λόγος με τρόπο πιο βαθύ τονίζει την ανάγκη ευελιξίας, πληροφόρησης και πειθούς. Οι εκπαιδευτικοί, χωρίς επαρκή στήριξη και θωράκιση, χωρίς υγειονομική προστασία, χωρίς μέριμνα για τον σχολικό υπερπληθυσμό, πρέπει με μεγάλη υπέρβαση να προβάλλουν το πνεύμα της επιστήμης. Αυτή τη στιγμή δίνεται μια μεγάλη μάχη απέναντι στις φωνές της άγνοιας και του αντιδιαφωτισμού. Το σχολείο οφείλει να δώσει αυτή τη μάχη.

Να επισημάνω το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί θα αντιμετωπίσουν πρωτόγνωρα προβλήματα στην τάξη, καθώς θα πρέπει να διδάσκουν σχεδόν αποκλειστικά με το λόγο. Ένα μεγάλο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι εξωλεκτικό, είναι βλέμματα, εκφράσεις, είναι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στην τάξη. Αυτή σε μεγάλο βαθμό με τη μάσκα αποδυναμώνεται ή αναιρείται. Θα πρέπει το μεγαλύτερο μέρος της διδασκαλίας να γίνεται λεκτικά. Είναι μια προσαρμογή που θα κάνουμε μαζί με τους μαθητές, θα την ανακαλύψουμε μαζί με τα παιδιά. Θα λειτουργήσουμε με τη μάσκα ως «αναγκαίο κακό». Καμιά αμφιβολία όμως ότι πρέπει να ξανανοίξουμε τα σχολεία, να ξαναμπούμε στις τάξεις. Έχω κατανόηση για όσους γονείς έχουν ενδοιασμούς, αλλά καμία κατανόηση για όσους προσπαθούν να δημιουργήσουν συνθήκες έντασης στο σχολείο.

Πυλώνας κοινωνικής συνοχής

Το σχολείο περισσότερο από ποτέ είναι σήμερα πυλώνας κοινωνικής συνοχής, σταθερότητας. Τον καιρό της καραντίνας γονείς ρωτούσαν πότε θα ξανανοίξουν τα σχολεία. Η κυρίαρχη και εύκολη αντίληψη από τα ΜΜΕ ήταν ότι οι γονείς θέλουν να πάνε στη δουλειά τους ή να «παρκάρουν» τα παιδιά τους. Όμως, η μεγάλη αγωνία των γονιών ήταν η επιστροφή σε μια ουσιαστική, όχι σε μια τυπική κανονικότητα. Και το σχολείο είναι ο πιο βασικός πυλώνας μιας κοινωνικής κανονικότητας. Τώρα καλείται να παίξει αυτό το ρόλο: ψυχική στήριξη, αναπλαισίωση των παιδιών που έχουν βρεθεί εκτός ενός σταθερού κοινωνικού πλαισίου.

Και κάτι ακόμα: έχουμε ένα σύστημα που παράγει ανισότητες. Το σχολείο από τη φύση του προσπαθεί να αμβλύνει αυτές τις ανισότητες. Ο δάσκαλος προσπαθεί να βοηθήσει τον αδύναμο, να στηρίξει αυτόν που υπολείπεται, διαρκώς προσπαθεί να μειώνει κενά και ανισότητες. Όταν όμως το σχολείο κλείνει, η διάκριση δεν είναι πια ανάμεσα σε παιδιά με πολλές ή λίγες δυνατότητες, σε παιδιά με μεγάλη ή μικρότερη πρόσβαση στη γνώση. Κλειστά σχολεία σημαίνει παιδιά που έχουν εκπαιδευτικές υπηρεσίες και παιδιά που δεν έχουν. Για κάποια εξακολουθεί να υπάρχει σχολείο, για τα πολλά δεν υπάρχει καθόλου σχολείο. Καραντίνα σημαίνει σχολείο ή μη σχολείο. Οι ανισότητες γίνονται χάσματα.

Φέτος το άνοιγμα των σχολείων συμπίπτει με την τραγική αναζωπύρωση του προσφυγικού λόγω Μόριας. Η ώσμωση της δημόσιας υγείας με το προσφυγικό είναι τοξική και πρέπει να προσπαθήσουμε να μη μεταφερθεί στους χώρους της εκπαίδευσης. Φανταστείτε αυτόν τον χυλό στις αυλόπορτες των σχολείων: ξενοφοβία, αντιεμβολιασμός, κραυγές κατά της μάσκας, ένας νέος εθνικιστικός ανορθολογικός φονταμενταλισμός.

Διπλό χρέος

Οι πολιτικές επιλογές του υπουργείου Παιδείας δεν συνηγορούν στον κοινωνικά εξισορροπητικό και συνεκτικό ρόλο του σχολείου. Αλλά, έστω και έτσι, είναι διπλό το χρέος της εκπαιδευτικής κοινότητας: από τη μια να ζητάμε διαρκώς τα βασικά, μικρότερο αριθμό μαθητών, υγειονομική θωράκιση των δασκάλων. Από την άλλη, να στηρίξουμε τον κοινωνικό και πνευματικό ρόλο του σχολείου, να αντιμετωπίσουμε φωνές ανορθολογικές, αντιδιαφωτιστικές. Κυρίως να απομονώσουμε παραδειγματικά εκπαιδευτικούς με τέτοιες απόψεις. Εδώ δεν χωράει επαγγελματική αλληλεγγύη ή συντεχνιακή αντίληψη. Τέτοιες αντιλήψεις πρέπει να απομονωθούν αποφασιστικά.

* Ο Κ. Παπαϊωάννου είναι εκπαιδευτικός, πρ. Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

πηγή.

(Visited 290 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
4 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Πρόδρομος Κορκίζογλου

Μπράβο Διονύση, φοβερά άρθρα και των δύο!!

Προσυπογράφω και με τα δυο μου χέρια.

Είμαστε στο 99 % του πληθυσμού.

Δεν μπορεί μια μικρή μειοψηφία να επιβάλλει με αντιεπιστημονικό τρόπο την αποχή της, και μάλιστα με το έτσι θέλω και πιστεύω.

Έτσι γεννιέται και ο φασισμός και η ακροδεξιά.

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

συνέχεια της διαφωνίας με την προτροπή «δεν πρέπει να κάνεις τη δική σου έρευνα»

εκτιμώ ότι το κίνημα των «μασκομάχων» δεν αποτελεί το κύριο πρόβλημα για την ασφαλή λειτουργία των σχολείων

οι περσινοί ακραίοι «μακεδονομάχοι», προς το παρόν μόνον ένα μικρό ακροατήριο επηρέασαν με τις απόψεις τους:

«εγώ στο παιδί μου δεν θα έβαζα μάσκα, το λέω ξεκάθαρα. … δεν έχω ξανακούσει για ασυμπτωματική ασθένεια. Δεν είμαι εδώ για να αμφισβητήσω την πανδημία. Αμφισβητώ τη μάσκα»

δηλαδή, καλά τα έλεγε επί του συγκεκριμένου ο Η. Μόσιαλος

η χρήση της μάσκας, παρά τα προβλήματα που δημιουργεί στη διδασκαλία, εκτιμώ ότι σταδιακά θα εμπεδωθεί από διδάσκοντες και διδασκόμενους, όπως φαίνεται να έχει γίνει αποδεκτή και από την πλειοψηφία του γενικού πληθυσμού με τις εξαιρέσεις άμεσα κολάσιμες, ίσως μερικές φορές και με αντικοινωνικό τρόπο

maggrite-2

επειδή τα σχολεία όχι μόνο για εκπαιδευτικούς αλλά κυρίως για κοινωνικούς αλλά και οικονομικούς λόγους πρέπει να λειτουργήσουν με ασφάλεια,

δεδομένου ότι

οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι … οι σχολικές μέρες που θα χαθούν στην περίπτωση λοίμωξης, είναι από πέντε ως οκτώ φορές περισσότερες στην υψηλότερη αναλογία μαθητών από ότι στις χαμηλότερες” (από άρθρο που γνωστοποίησε ο Ανδρέας)

η εστίαση πρέπει να αποδοθεί στις μειοψηφούσες στη λήψη αποφάσεων επιστημονικές απόψεις, όπως αυτές της Αθηνάς Λινού,

σύμφωνα με την οποία, δεν αρκεί η μάσκα και το πλύσιμο των χεριών αλλά επιβάλλεται εξ ίσου η αραίωση στα σχολεία, τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα καφεστιατόρια με την εκμετάλλευση των ανοιχτών χώρων (άκουσε τη σύντομη χθεσινή της παρέμβαση)

δια ταύτα

προσδοκώ ότι η πύκνωση των διακομματικών αιτημάτων στα “σόσιαλ” που απαιτούν αραίωση των τάξεων, να λειτουργήσει αυτή τη φορά θετικότερα απ ότι την προηγούμενη που εύγλωττα περιγράφει ο πίνακας

The-Lovers-2-Magritte

και αφορά την  παρενέργεια μιας αποκλειστικά «επικοινωνιακής διαχείρισης» των διαμαρτυριών για την εξασφάλιση των μασκών απ τον οικογενειακό προϋπολογισμό των μαθητών

οι πίνακες

ο πρώτος πίνακας, «Magritte style Gentleman in white mask», είναι φετινός του Seynenynk και επικαιροποιεί ένα τυπικό μοτίβο του  Magritte

και ο δεύτερος, αυθεντικός Magritte , 1928, “The Lovers”

θυμίζω ότι ο Magritte εκπροσώπησε εμβληματικά το κίνημα Dada, που επιχείρησε να εισάγει το παράλογο στην εικαστική καλλιτεχνική έκφραση, πριν 100 χρόνια