1958 – η «Φυσική της Ογδόης» στις εφημερίδες

την πολεμική συζήτηση συντόνισε ο Ρένος Αποστολίδης (1924 – 2004), στην εφημερίδα «Ελευθερία», της οποίας ήταν τότε τακτικός συντάκτης

ο Ρένος, φιλόλογος, καθηγητής σε ιδιωτικά σχολεία, σημαντικός ανθολόγος της ελληνικής ποίησης & διηγήματος μαζί με τον πατέρα του Ηρακλή, έχει και ο ίδιος γράψει νουβέλες με πένα – λεπίδι που ανατέμνουν τον Εμφύλιο σε πλαίσιο πέραν του δίπολου αριστεράς-δεξιάς (Πυραμίδα 67, ο Α2), μεταφραστής μαζί με τους φιλόλογους γιούς του, Ήρκο & Στάντη (6τομος Μέγας Αλέξανδρος του J. G. Droysen), έγινε γνωστός για το οξύ κριτικό του λόγο, χωρίς να αποφύγει προσωπικούς χαρακτηρισμούς, πολλές φορές φλερτάροντας με το λίβελλο

image

η ανταλλαγή απόψεων ξεκίνησε με καταγγελτικό άρθρο του Ρένου στην «Ελευθερία», πριν 60 χρόνια (21/ 10/ 1958):

τώρα που το θέμα της Παιδείας είναι πάλι επίκαιρο – οι εξετάσεις των Ανωτάτων Σχολών ετελείωσαν … – ας εξετάσωμε ένα θέμα πολύ βασικό: Τι γίνεται με τα βιβλία που μελετούν τις επιστήμες οι σπουδαστές μας; ….. Φυσικά το κακό ξεκινάει απ τα πολύ βασικότερα: από αυτά τα διδακτικά βιβλία και το περιεχόμενο της εκπαιδεύσεως της Μέσης Παιδείας μας. Και να, προχθές ακόμα καταγγελλόταν, ότι ο λαμπρός καθηγητής στην έδρα της Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Αλεξόπουλος κρέμασε προ καιρού μια επίσημη ανακοίνωση ερμηνευτική των αποτελεσμάτων και διορθωτική των σφαλμάτων εισαγωγικών γραπτών απορριφθέντων υποψηφίων από την οποίαν προφανέστατα αποδεικνυόταν, ότι ο αρμόδιος και σοφός καθηγητής της έδρας εμηδένιζε αυτούς τους εκπονητές των εν ισχύ διδακτικών βιβλίων Φυσικής στα γυμνάσια! Γιατί απλούστατα, τα τρομερά πράγματι λάθη των υποψηφίων ήσαν αυτούσια όσα τους διδάσκονταν ως «ορθά», μέσα απ τα εγκεκριμένα και επιβεβλημένα απ το υπουργείο Παιδείας γυμνασιακά βιβλία Φυσικής!

το «πύρινο» άρθρο συνεχίζει με επίθεση και σε άλλα σχολικά βιβλία για να καταλήξει στα πανεπιστημιακά συγγράμματα με αρνητικά παραδείγματα από ιστορικά και φιλοσοφικά εγχειρίδια

όλο το άρθρο (1 & 2)

η επιστολή και αυτές που θα ακολουθήσουν έχουν μεταγραφεί σε μονοτονικό αλλά διατηρούν την ορθογραφία των πρωτότυπων

ο «λαμπρός καθηγητής Αλεξόπουλος» είναι βέβαια ο Καίσαρ Αλεξόπουλος (1909 – 2010), καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ακαδημαϊκός, Πρύτανης του Πανεπιστημίου, συγγραφέας πρότυπων για τη δεκαετία του 1960 πανεπιστημιακών βιβλίων Φυσικής με διαχρονικό συνεργάτη τον αειθαλή Διονύσιο Μαρίνο και τον Γεώργιο Μπίλη. Στο ίδιο πνεύμα έγραψαν και κατάλληλα προσαρμοσμένα σχολικά εγχειριδία

image0000086-B

μετά από 15 μέρες, στις 7/ 11/ 1958, απαντά στην εφημερίδα ο μη κατονομαζόμενος στο άρθρο του Ρένου αλλά άμεσα θιγόμενος συγγραφέας των επίμαχων σχολικών εγχειριδίων, Αλκίνοος Μάζης (1904-1980), τότε διευθυντής της Βαρβακείου Πρότυπης Σχολής. Είναι εκείνος που “μηδενίστηκε απ τον σοφό καθηγητή”

image

δεξιά ο Μάζης, ως υποδιευθυντής της Βαρβακείου, με τον ψηλότερο Λεωνίδα Λιώκη, τότε διευθυντή της Σχολής

οι περικοπές της απάντησης έγιναν απ την εφημερίδα

το άρθρο τούτο προκαλεί κατάπληξιν δια την τόλμην του αρθρογράφου να καθυβρίσει χωρίς να διασταυρώσει τας πληροφορίας του. Επειδή μεταξύ των άλλων ο αρθρογράφος θίγει υβριστικότατα και τα διδακτικά βιβλία Φυσικής του ΟΕΣΒ, είμαι υποχρεωμένος να γνωρίσω υμάς τα κάτωθι:

α) ο αρθογράφος, άγνωστον πόθεν αντλών το θάρρος, θεώρησεν άξιους «μηδενισμού» τους «εκπονητάς» των βιβλίων Φυσικής του ΟΕΣΒ. Εις τον όρον του «εκπονηταί βιβλίων» περιέλαβεν σαφώς ο αρθρογράφος αφενός μεν τον συγγραφέα των βιβλίων (αριστούχον του Πανεπιστημίου Αθηνών) και αφετέρου και τους κριτάς των βιβλίων τούτων, ήτοι τους αρμοδίους Εκπαιδευτικούς Συμβούλους, τους Γενικούς Επιθεωρητάς των Φυσικών και τους δυο Καθηγητάς της Φυσικής εις τα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλονίκης, οίτινες ως κριτές οι οποίοι ενέκρινον τοιαύτα κατά τον αρθρογράφον βιβλία Φυσικής

περεταίρω ο επιστολογράφος αναφέρει ότι τα «δύο βιβλία Φυσικής» αποτέλεσαν σταθμό εις την διδασκαλίαν της Φυσικής εις τα Γυμνάσιά μας, διότι κατά κοινήν ομολογίαν ύψωσαν την στάθμην της γυμνασιακής Φυσικής εις την εμπρέπουσαν θέσιν. Η επίδρασις αυτών των βιβλίων επί της σχολικής μας βιβλιογραφίας υπήρξεν άμεσος και καταφαίνεται εκ του εξής γεγονότος. Προ της εκδόσεως υπό του ΟΕΣΒ των βιβλίων Φυσικής εκυκλοφόρουν ελεύθερα βιβλία Φυσικής. Αμέσως όμως μετά την έκδοσιν των βιβλίων του ΟΕΣΒ όλοι οι συγγραφείς των προγενεστέρως εκδοθέντων ελευθέρων βιβλίων Φυσικής εκυκλοφόρησαν «Συμπληρώματα» του βιβλίου ή «νέαν έκδοσιν» με την ομολογίαν ότι ηναγκάσθησαν εκ των υστέρων να προσαρμόσουν την ύλην των βιβλίων των προς την ύλην των βιβλίων Φυσικής του ΟΕΣΒ, δια να περιλάβουν «όλα τα επιπλέον θέματα, του ΟΕΣΒ, αλλά δεν περιείχοντο εις τα προγενεστέρως εκδοθέντα βιβλία των. Αν λοιπόν τα βιβλία του ΟΕΣΒ ήταν τόσο άθλια, όσον τα θεωρεί ο αρθρογράφος, δεν θα υπήρχε λόγος να προσαρμοστούν προς αυτά εκ των υστέρων και δι εκτάκτων εκδόσεων . Η πρωτοφανής εις την ελληνικήν βιβλιογραφίαν λεπτομερής προσαρμογή όλων των προγενεστέρως εκδοθέντων βιβλίων προς το επίσημον διδακτικόν αποδεικνύει την αξίαν των, τα οποία απέβησαν το πρότυπον του γυμνασιακού βιβλίου Φυσικής. Η ύλη των βιβλίων τούτων ανταποκρίνεται προς τα σημερινά διαφέροντα και τας πνευματικάς ικανότητας των μαθητών μας  

η απάντηση του Μάζη (3)

η αντίκρουση του Μάζη έχει συνταχθεί σε συμβατικό ακαδημαϊκό ύφος και με ήπιο τόνο αναφέρεται στην επίδραση των επίμαχων βιβλίων σε εκείνα του εμπορίου. Επιπλέον έμμεσα υπαινίσσεται ότι «ο λαμπρός καθηγητής» που επικαλείται ο Ρένος, ενδέχεται να ήταν κριτής των βιβλίων, παρότι αυτός ο ίδιος στη συνέχεια ενίσταται για την ποιότητά τους

για το θέμα με ενημέρωσε ο φίλος μου απ το 1973, Δημήτρης Βλάχος. Ό ίδιος διάβασε για τον «διάλογο» στη συλλογή δοκιμίων του Ρένου, «Κριτική του Μεταπολέμου», 1970, Εκδόσεις Νέα Ελληνικά

από πού όμως το έμαθε ο Ρένος;

πόσο «λάθος» είναι αυτά που «ο κ. Αλεξόπουλος αναφέρει ως λάθη»;

εφ ω έσπευσα να δω τον «εγκρίναντα»

οι «κομφόρμ» κι όσοι «δε σηκώνουν μύγα στο σπαθί»

(Visited 2,296 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
46 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ένας "ορισμός"

Screenshot-2

Κάτι από την φυγόκεντρο:

Screenshot-1

Η φυγόκεντρος είναι άλλο πράγμα. Στο βιβλίο Αλεξόπουλου- Μαρίνου (Νομίζω και στο Αλεξόπουλου -Μπίλη) υπήρχε κεφάλαιο για τις "αδρανειακές δυνάμεις".

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Δεν χρησιμοποιεί το dt αλλά το t αντ΄αυτού. Αναφέρει σε δυο σημεία ότι το t είναι μικρό και ότι το ΒΓ είναι μικρό:

Screenshot-3

Λίγο πιο κάτω η απόδειξη:

Screenshot-4

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Το άλλο βιβλίο του Μάζη από τι ΙΕΠ:

Φυσική Πειραματική.

Βαγγέλης Κουντούρης

Γιώργο, το 1955 ήμουν μόλις 6 ετών, άρα δεν το ήξερα το βιβλίο, το γνώρισα αργότερα ως μαθητής, ήταν για Κλασσικά τμήματα, και πολύ αργότερα ως καθηγητής, οπότε βέβαια και αγανάκτησα με την πολύχρονη παραμονή του και ζητούσα αντικατάστασή του, δεν νομίζω, όμως, ότι είδαμε και μεγάλη διαφορά

Διονύση δεν με άφηνε να κάνω επικόλληση κειμένου και αναγκάστηκα να το κάνω εικόνα

(πριν δυο μέρες ο υπολογιστής μου απενεργοποιήθηκε μόνος του, δεν λειτουργούσε καθόλου και επανήλθε με τα χίλια βάσανα, μέσω του παρόχου, αλλά μου έχει "φάει" δικτυακούς τόπους, έχει αλλοιώσει διάφορα και βασικά το W που είχε καταφέρει παλιός μαθητής μου να μου εγκαταστήσει, με έχει ρίξει στο καναβάτσο και χαίρεται κιόλας…)

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γεια σου Βαγγέλη.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ένα απόσπασμα:

image

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Έχω την αίσθηση ότι τα βιβλία στα οποία παρέπεμψα είναι τα διορθωμένα και όχι τα "επίμαχα" παλιότερα βιβλία του Αλκίνοου Μάζη.

Βλέπω έκδοση 1967 και όχι 1955.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Πάλι από το ΙΕΠ το συμπλήρωμα.

Δείτε τις σημειώσεις (να φύγει… να φύγει….να φύγει). Το d ήταν αντιπαιδαγωγικό μάλλον…..

Βαγγέλης Κουντούρης

γεια σου, Γιάνη και άμυνα…

πράγματι έτσι "οριζε" τη συχνότητα, όπως και πολλοί άλλοι τα μεγέθη που ορίζονταν ως κλάσμα "αυτό" προς "εκείνο", ως δηλαδή πόσο είναι το αυτό όταν το εκείνο είναι  ίσο με τη μονάδα του (που βέβαια λανθασμένο είναι, αυτό δείχνει το "τί εκφράζει")

τη φυγόκεντρο, όμως, σωστά τη λέει, ασκείται στον ασκούντα και όχι στο σώμα που περιστρέφεται, πολλά βιβλία την έγραφαν λανθασμένα (θυμίζω ότι αν σε σχετικό διαγώνισμα του Καίσαρα έγραφες ότι η φυγόκεντρος ασκείται στο σώμα σε "έκοβε" ό,τι και να είχες γράψει, βαθμολογώντας σε και αρνητικά, όσο χρειαζόταν, για να σε "κόψει"…)

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
6 μήνες πριν

Καλησπέρα  παίδες.

Γιάννη, πήγα να δω το "φύγε" του λογοκριτήsmiley

Πράγματι έχει βάλει στο μάτι τα διαφορικά… Αλλά κοίτα τι έμεινε να διδαχτεί το 1978, πάνω στην καμπυλόγραμμη κίνηση!!!

Για την ταχύτητα:

4333 

και για την επιτάχυνση:

23

Ευτυχώς που προοδεύουμεdevildevil