1821: στα ίχνη των επετείων

Αποστόλης Παπάζογλου & Γιώργος Φασουλόπουλος

Προπύλαια: “οι αταίριαστοι”

Το Νεοελληνικό Κράτος γεννήθηκε με γονείς την κοινή θρησκεία και τη γλώσσα και μαμή μιαν Επανάσταση. Οι επαναστάσεις, ως καταστάσεις ανισορροπίας, κυοφορούν και τα δικά τους ανεξέλεγκτα τέκνα, τους εμφυλίους. Η ελληνική κοινωνία μέσα στην δύο αιώνων πορεία, προσπαθεί να εκλογικεύσει την κληρονομιά που άφησαν αυτά τα βίαια αποπαίδια για να συγκροτήσει αυτό που λέμε «εθνικό αφήγημα».

Τα πρόσωπα που αντιπαρατέθηκαν προεπαναστατικά αλλά και εκείνα που αντιδίκησαν με ένταση τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια, ορθώνουν το μαρμάρινο παράστημά τους ως ανδριάντες, στα Προπύλαια του Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου.

Οι προεπαναστατικοί εκφραστές του Δυτικού Διαφωτισμού και των Ορθόδοξων Εκκλησιαστικών Αρχών υπερασπίζονται τις δυο γωνιές της πρόσοψης  του κτιρίου. Ο Ρήγας στην αριστερή γωνία και ο Γρηγόριος ο E’ στην δεξιά. Ο δεύτερος παράγγειλε την απόσυρση του «Συντάγματος του Ρήγα», σε όποιες περιοχές της Οθωμανικής Επικράτειας μπόρεσε να φτάσει, ένα χρόνο μετά την έκδοσή του και πέντε μήνες μετά τη δολοφονία του Ρήγα, το 1798.

image

Οι ανδριάντες του Καποδίστρια, που επιχείρησε να κυβερνήσει ως «πεφωτισμένος δεσπότης», χωρίς Σύνταγμα και του Κοραή που υπερασπίστηκε ένα κράτος που θα λογοδοτεί στο κοινοβούλιο, βρίσκονται καθιστοί ο ένας απέναντι στον άλλο στα Προπύλαια αναζητώντας συμβολικά συγκλίσεις σε μια αντιπαράθεση που εξελίχθηκε πριν δύο αιώνες.

image

Ο Ρήγας εκπροσώπησε με ιδεολογική συνέπεια το διαφωτιστικό δυτικό πρότυπο. Τμήμα του προγράμματός του ήταν και η εκπαίδευση στις επιστήμες ως εργαλείο απελευθέρωσης των υπηκόων της Βαλκανικής από τις σκοταδιστικές μεταφυσικές παραδόσεις. Ο Πατριάρχης Γρηγόριος παρά την εκφρασμένη αντίθεσή του στο εξεγερσιακό ρεύμα αλλά με τον μαρτυρικό του θάνατο, το Πάσχα του 1821, σηματοδοτεί τη συμμετοχή της εκκλησίας στην «Παλιγγενεσία». Οι δολοφονίες των προκαθημένων της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Εξουσίας αποτελούσαν το τίμημα, όποτε διαταράσσονταν με εξεγέρσεις οι σχέσεις μεταξύ των ορθοδόξων υπηκόων και της Υψηλής Πύλης.

Οι αγεφύρωτες διαφωνίες Κοραή και Καποδίστρια σχετικά με την  διάκριση των εξουσιών, οδήγησαν τον πρώτο, ένα χρόνο πριν τη δολοφονία του δεύτερου, το 1831, να χαρακτηρίσει τον Καποδίστρια «τύραννο» και να προβλέψει την πτώση του. Η επιχειρηματολογία Κοραή, θεωρείται ότι ενίσχυσε καθοριστικά το αντικαποδιστριακό κίνημα, με ένα απ’ τα επεισόδια του την ανατίναξη απ’ τον Μιαούλη της φρεγάτας «Ελλάς» στον ναύσταθμο του Πόρου, το 1831.

Αυτό το πλοίο με τον συμβολισμό που φέρει η εκβιαστική καταστροφή του θα αποτελέσει τη χαρακτηριστική εικόνα των αναρτήσεων μας για το 1821.

συνταίριασμα των “αταίριαστων” με μια «Μεγάλη Ιδέα»

4

Οι τρεις απ τους τέσσερεις ανδριάντες τοποθετήθηκαν στα Προπύλαια, στα πλαίσια του εορτασμού των πρώτων 50 χρόνων Νεοελληνικού Κράτους. Ο ανδριάντας του Ρήγα ορθώθηκε το 1869, του Γρηγόριου του Ε’ το 1872 και του Κοραή το 1874.

Ο ανδριάντας του Καποδίστρια αναγέρθηκε εκατό χρόνια μετά τη δολοφονία του, το 1931. Η τοποθέτηση του στην Αθήνα και το Ναύπλιο συμπίπτουν με τον εορτασμό των 100 χρόνων απ την Επανάσταση του 1821. Η δεκάχρονη μετάθεση της επετείου των 100 χρόνων παρά τους εορταστικούς προγραμματισμούς της Κυβέρνησης Βενιζέλου απ’ το 1918, προέκυψε απ την κορύφωση της Μικρασιατικής Εκστρατείας το 1921.

Και οι τέσσερεις των Προπυλαίων δεν συμμετείχαν στα πεδία των μαχών, όπου έμπρακτα πιστοποιήθηκε η ικανότητα των επαναστατών να επιμένουν παρά τις εσωτερικές έριδες στην διεκδίκηση της ανεξαρτησίας. Αυτή η με αίμα πιστωμένη επιμονή, υποστηρίζει ο Μαρκ Μαζάουερ, υπήρξε το κριτήριο για την διεθνή ανοχή στη δημιουργία του Νεοελληνικού Κράτους.

Υπήρξε τουλάχιστον ένα πρόσωπο που έφερε το σχήμα του Ορθόδοξου Ιερωμένου και συνδύαζε το πνεύμα του Διαφωτισμού με σπουδές Παιδαγωγικών στην Ελβετία, Φυσικών Επιστημών & Ιατρικής στην Πίζα και Φιλοσοφίας στο Παρίσι, την εμπειρία στη διεύθυνση σχολών όπως η Ευαγγελική Σμύρνης και η Ακαδημία Κυδωνιών, τη συμμετοχή του ως εκλεγμένος εκπρόσωπος σε Εθνοσυνελεύσεις, ενώ βασανίστηκε μέχρι το μαρτυρικό τέλος απ’ τα πολεμικά τραύματα κατά την εκστρατεία  του Ολύμπου το 1822. Ήταν ο Θεόφιλος Καΐρης (1784 -1853).

Ο Καΐρης είχε κερδίσει τον σεβασμό των αντιμαχόμενων με την προσωπική του στάση αφού ως εντεταλμένος να προσφωνήσει τον Καποδίστρια ως πρώτο Κυβερνήτη, το 1828, του επισήμανε το αίτημα για Σύνταγμα και Νόμους, ενώ αποποιήθηκε σεμνά τον Σταυρό του Τάγματος του Σωτήρα που του απένειμε ο Όθωνας (1835) αλλά και τη θέση Καθηγητή Φιλοσοφίας στο νεόδμητο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Τέτοια ιδανικά χαρακτηριστικά συνοδεύουν «άβολες» προσωπικότητες. Ο Καΐρης επέλεξε να ιδρύσει και να διευθύνει το ορφανοτροφείο για παιδιά αγωνιστών στην πατρίδα του την Άνδρο, όπου έδωσε έμφαση στη διδασκαλία Μαθηματικών και Φυσικής αλλά παράλληλα διατύπωσε μια μυστικιστική θρησκευτική άποψη με έμφαση στην ηθική συμπεριφορά. Αυτή η τελευταία επιλογή του τον οδήγησε σε δίκες (1839 & 1852), εκτοπίσεις σε μονές με εχθρικό περιβάλλον και πέθανε στη φυλακή της Σύρου αμέσως μετά την τελευταία καταδίκη του. Αυτή η καταδίκη αντιμετωπίστηκε εκ των υστέρων ως κακοδικία.

image

πινακίδα στην εξώθυρα του Πρωτοδικείου Σύρου, όπου καταδικάστηκε ο Καΐρης το 1852 –  αναρτήθηκε το 1991, απ τον Δικηγορικό Σύλλογο της πόλης

Οι αντιθετικοί προσανατολισμοί αυτών που έσπειραν τους σπόρους της Επανάστασης θα έπρεπε να εξυπηρετήσουν και τις ανάγκες που υπερασπίζονταν οι γαιοκτήμονες προεστοί, οι έμποροι που πραγματεύονταν στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι νησιώτες ναυτικοί, οι μωραΐτες, ρουμελιώτες και ηπειρώτες οπλαρχηγοί, όλοι όσοι  έδωσαν τον αγώνα στα πεδία των μαχών αλλά και οι πρόσφυγες που κυνηγημένοι κατέφυγαν στο υπό σύσταση κράτος από την Οθωμανική Επικράτεια.

Αυτές τις αντιθέσεις επιχείρησε να ξεπεράσει μια προσωπικότητα με αμφιλεγόμενο ιστορικό αποτύπωμα, ο ηπειρώτης Ιωάννης Κωλέττης (1773 – 1847). Σπούδασε γιατρός στην Πίζα, θήτευσε στην Αυλή του Αλή Πασά, ηγήθηκε των ρουμελιωτών οπλαρχηγών στον Εμφύλιο Πόλεμο, απομακρύνθηκε απ’ την κεντρική πολιτική σκηνή για οκτώ χρόνια ως πρέσβης στο Παρίσι και υπήρξε ο πρώτος εκλεγμένος απ ευθείας απ το λαό έλληνας πρωθυπουργός (1844 – 1847).

image

το σπίτι του Κωλέττη όταν ήταν Πρωθυπουργός κάτω απ την Ακρόπολη και δίπλα στην Αρχαία Αγορά

Το πρόγραμμα του Κωλέττη ξεκινά όταν ως Υπουργός Εσωτερικών το 1835 προτείνει τις εθνικές εορτές που θα τιμούν τα γεγονότα της Επανάστασης, στα πρότυπα των αγώνων της Αρχαίας Ελλάδας, επιχειρώντας να συνδέσει το εκπαιδευτικό σύστημα αλλά κυρίως το εθνικό αφήγημα με αυτήν την παράδοση. Ο εορτασμός καθιερώθηκε το 1838 απ τον Όθωνα.

«Μεγάλη Ιδέα» είναι ο τίτλος του αφηγήματος και διατυπώθηκε επίσημα απ τον Κωλέττη ως Πρωθυπουργό στις 14 Ιανουαρίου 1844 κατά τη συζήτηση του τότε νέου Συντάγματος ως μοχλός διαφυγής από την εσωστρέφεια της «ψωροκώσταινας». Πρότεινε την απελευθέρωση των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όπου διαβιούσαν οι «αλύτρωτοι» αδερφοί. Παράλληλα, απέρριψε τους διαχωρισμούς μεταξύ των «αυτοχθόνων» και των εκτός επικράτειας  «ετεροχθόνων» πατριωτών, που εντάσσονταν ιστορικά στον Ελληνισμό.

Αυτό το απλό και γι αυτό ιδιαίτερα αποτελεσματικό ιδεολογικό σχήμα αποτέλεσε το εθνικό αφήγημα τουλάχιστον για έναν αιώνα μετά τη διατύπωσή του και εξυπηρετήθηκε απ’ τον ιστορικό Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο (1815 – 1891) που ενισχύθηκε σ’ αυτό το έργο απ’ τον ίδιο τον Κωλέττη. Ο Παπαρρηγόπουλος, που είχε απολυθεί απ το Δημόσιο ως «ετερόχθων έλληνας»  επειδή ήλθε απ την Κωνσταντινούπολη, εξειδίκευσε την «Μεγάλη Ιδέα» υποδεικνύοντας, ως σύμβουλος, στον Χαρίλαο Τρικούπη να δώσει προτεραιότητα στην αποτροπή της ενδυνάμωσης του σλαβικού εθνικισμού, αντί να εστιάζει  αποκλειστικά στο «Κρητικό Ζήτημα».

image

οι πρωταγωνιστές, διαχρονικοί πρωθυπουργοί (Δηλιγιάννης, Βενιζέλος), βασιλείς, στρατιωτική και εκκλησιαστική ηγεσία με τον δικέφαλο και τη γαλανόλευκη μπρος απ’ το  μεγάλο σύμβολο, την Αγία Σοφία σε αναπαράσταση του 1910

Η ιστορική αφήγηση που συζητήθηκε στα ελληνικά σχολειά, τουλάχιστον μέχρι τη Μεταπολίτευση, κυρίως διαπραγματεύτηκε το «αλυτρωτικό» πνεύμα της «Μεγάλης Ιδέας», εξειδικεύοντας την «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» που συντάχθηκε απ’ τον Παπαρρηγόπουλο μεταξύ 1860 και 1874. Αυτή η ισχυρή και επιδραστική ιδεολογική κατασκευή νομιμοποίησε στην επέτειο των 50 χρόνων της Επανάστασης τη συνεύρεση του Ρήγα και του Κοραή με τον Γρηγόριο τον Ε’ μπρος απ το Πανεπιστήμιο. Ο Καποδίστριας με την αντίθεσή του προς τους προκρίτους, τους οπλαρχηγούς και τους νησιώτες ναυτικούς θα έπρεπε να αναμείνει την εκατονταετία απ το 1821 για να πάρει θέση απέναντι απ’ τον Κοραή και αφού η «Μεγάλη Ιδέα» τραυματίστηκε απ την  Μικρασιατική Καταστροφή.

 … εκδοχές της «Μεγάλης Ιδέας» – επέτειος των 100 χρόνων

… αναθεώρηση της ιστορίας πάνω στα δημόσια μνημεία

ο άγνωστος στρατιώτης

(Visited 932 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
38 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
4 μήνες πριν

Καλημέρα Αποστόλη και Γιώργο και χρόνια πολλά!
Πολύ ωραία σύνοψη των εορτασμών και των συμβόλων που χρησιμοποιήθηκαν, μέσω των αγαλμάτων. Η “διχόνοια” πάντα παρούσα, αλλά για την ισορροπία στήνουμε και από τα δύο στρατόπεδα αγάλματα ηρώων!
Η μεγάλη ιδέα, βέβαια είναι η “συγκολλητική ουσία” που κράτησε ενωμένο το Έθνος, προσφέροντας και έναν στόχο…

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης
Απάντηση σε  Διονύσης Μάργαρης

καλησπέρα Διονύση

συνοψίζεις εύστοχα το πνεύμα της ανάρτησης που αφορά την μελέτη της συγκολλητικής ουσίας των αντιθέσεων που εξέφρασαν οι παράγοντες που συνέργησαν στη συγκρότηση του Νεοελληνικού Κράτους

η συνέχεια με τις εξειδικεύσεις αυτού του αφηγήματος όταν επιχείρησε να εξυπηρετήσει τα νέα προβλήματα που προέκυψαν στην πορεία  

Τελευταία διόρθωση4 μήνες πριν από Γιώργος Φασουλόπουλος
Χρήστος Αγριόδημας
Αρχισυντάκτης
4 μήνες πριν

Γιώργο και Αποστόλη καλησπέρα.
Συγχαρητήρια για αυτή την δουλειά σας. Ήθελα να σχολιάσω μόλις δημοσιευόταν και το έκανε τελευταίο μέρος. Αλλά η αλήθεια είναι ότι με συνεπήρε ειδικά το δεύτερο μέρος και αναμένω… Μάλιστα είχα άλλη εικόνα για το Δηλιγιάννη. Μετά από αυτό που διάβασα πήρε ένα point.

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

Χρήστο

ο Δηλιγιάννης, πρέπει να εξέφρασε με αυθεντικό τρόπο τις κοινωνικές συμμαχίες που τον ανέδειξαν πέντε φορές πρωθυπουργό

οι αρνητικές κρίσεις προκύπτουν απ τις συγκρίσεις με τον πολιτικό του αντίπαλο, Χαρίλαο Τρικούπη, και για τις δημαγωγικές πρακτικές που μετήλθε ως πολιτικός

το συμβολικό γεφύρωμα με τον πολιτικό του αντίπαλο έγινε μια περίοδο που το χρηματιστικό κραχ του 1929 και η οικονομική κατάρρευση της Γερμανίας προάλειφαν την 4η χρεοκοπία του Ελληνικού Κράτους αλλά και το σύμφωνο Ελληνοτουρκικής Φιλίας του 1930,

σχεδόν εκβίαζαν ιδεολογικές συναινέσεις

Θοδωρής Παπασγουρίδης

Συγγνώμη που θα καταχραστώ τον χώρο μιας ανάρτησης που στοχεύει σε κάτι
διαφορετικό, αλλά νομίζω είναι ο καταλληλότερος χώρος για να θυμηθούμε

τους αφανείς ήρωες του 2021

«Είναι αβάσταχτο για το προσωπικό να φεύγουν άνθρωποι που θα μπορούσαν να έχουν σωθεί»
Δέσποινα Τοσονίδου (Γιατρός, πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων στο Ασκληπιείο)

«Η κατάσταση στο ΕΣΥ είναι απολύτως δραματική! Έχουμε εξαντλημένους γιατρούς και νοσηλευτές που δεν έχουν πάρει άδεια εδώ και ένα χρόνο, που έχουν αθροίσει οφειλόμενα ρεπό, που εργάζονται έξι μέρες κι όχι πέντε, που κάνουν πρωί- νύχτα βάρδια, που φεύγουν τρεις το μεσημέρι κι επιστρέφουν έντεκα το βράδυ. Επειδή δεν υπάρχει επάρκεια προσωπικού, αναγκάζονται να φοράνε τη στολή όχι δύο ώρες όπως σε όλη την Ευρώπη, αλλά συχνά ολόκληρο οχτάωρο. Πρόκειται για βαριά στολή που δεν σου επιτρέπει να πας τουαλέτα, να πιεις ένα ποτήρι νερό να ξύσεις μύτη σου.
Βγαίνουν από τους θαλάμους covid, ελαφρύτεροι γιατί έχουν χάσει κιλά από τον ιδρώτα. Έχουν ξεπεράσει κατά πολύ το προβλεπόμενο από νόμο όριο εφημεριών. Ο νόμος λέει όχι πάνω από τέσσερις εφημερίες το μήνα, κι έχουμε συναδέλφους που κάνουν έντεκα. Δεν προλαβαίνουμε να πάρουμε απόσταση συναισθηματική. Βιώνουμε καθημερινό burn out και συνάδελφοι που έπεσαν στα βαθιά χωρίς καμία εκπαίδευση και οι πιο έμπειροι….
……..Έχουν να διαχειριστούν οι ίδιοι την αγωνία της μοναξιάς των ασθενών που είναι απόλυτα απομονωμένοι. Οι νοσηλευτές παίζουν και τον ρόλο του παρηγορητή, που θα δώσει το χάδι που θα φέρει το τάμπλετ να μιλήσουν στους οικείους, που θα μεταφέρει προσωπικά αντικείμενα. Την ίδια στιγμή η νοσηλεύτρια που είναι περήφανη, μέσα της κλαίει………
….Ο θάνατος ο ψυχολογικός των ανθρώπων που νοσηλεύονται, ο πόνος της απομόνωσης που βλέπεις το δάκρυ να τρέχει …. και αυτό δεν μπορείς να το αντιμετωπίσεις ψυχολογικά όταν είσαι σε τέτοια ένταση. Καλείσαι να κάνεις τον κλόουν να του λες ότι το οξυγόνο είναι καλό ενώ δεν είναι για να μην συντριβεί. Είχαμε χθες τρεις θανάτους διασωληνωμένων εκτός ΜΕΘ. Έχουμε 39 ΜΕΘ covid κλίνες στην Β παθολογική, όμως υπάρχουν και τα άλλα νοσήματα. Έχουμε φυματικούς στην κλινική για τους οποίους δεν περνάει γιατρός πλέον, δεν προλαβαίνουν.
Είναι δραματική η κατάσταση να τρέχουμε οι ελάχιστοι να φροντίσουμε αυτόν που δεν μπορεί να φάει, να πιει νερό … που πρέπει να τον πείσεις να πιει νερό γιατί είναι ένας άνθρωπος μόνος που περιμένει πότε θα μπούμε. Είμαι ντυμένη τις 7 ώρες με τη στολή γιατί απαγορεύεται να μπω στην καθαρή περιοχή. Φοράμε υλικό πόλεμου κι άλλοι, μια απλή χειρουργική ποδιά………..”

Τελευταία διόρθωση4 μήνες πριν από Θοδωρής Παπασγουρίδης
Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

Θοδωρή,

μια ανάρτηση που ασχολείται με επετείους και ήρωες
αποτελεί πρόσφορο χώρο για την αναφορά σου

στους αγωνιστές των ημερών, εκεί στα νοσοκομεία

λόγω συγκυριών διαμόρφωσα προσωπική άποψη για τις μάχες που διεξάγονται σ εκείνους τους χώρους αυτή την περίοδο

Χαράλαμπος Κασωτάκης

Μια παρατήρηση τοπικού χαρακτήρα εδώ. Και στην πρόταση “Ο Πατριάρχης Γρηγόριος παρά την εκφρασμένη αντίθεσή του στο εξεγερσιακό ρεύμα αλλά με τον μαρτυρικό του θάνατο, το Πάσχα του 1821, σηματοδοτεί τη συμμετοχή της εκκλησίας στην «Παλιγγενεσία». Οι δολοφονίες των προκαθημένων της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Εξουσίας αποτελούσαν το τίμημα, όποτε διαταράσσονταν με εξεγέρσεις οι σχέσεις μεταξύ των ορθοδόξων υπηκόων και της Υψηλής Πύλης.”

Βεβαίως scripta mannet αλλά υπάρχει μεγάλο μπέρδεμα και ανομοιομορφία στην επανάσταση του 1821. Ο πατριάρχης ήταν μέλος της Φιλικής εταιρίας. Επισήμως πιεζόμενος από τον σουλτάνο την αφόρισε. Ανεπισήμως δεν ξέρουμε. Το πιθανότερο είναι ότι απλά ενημερωνόταν για τις εξελίξεις χωρίς καν παίζει ρόλο η γνωμη του. Η αλήθεια είναι ότι το 1821 πολλοί ανάμεσα τους ο Καποδίστριας που ήξερε ότι ο Μέτερνιχ είχε πείσει το πιο δειλό τσάρο που πέρασε από τη Ρωσία που κυβερνούσε τότε τη Ρωσία να μην ανακατευτεί, ο Παλαιών πατρών Γερμανός κ.λ.π. είχαν την άποψη να αναβληθεί η επάνασταση. Άλλοι θέλανε εδώ και τώρα. Όμως μην νομίζετε ότι όλοι οι επαναστάτες είχαν διαβάσει Ρήγα ή είχαν τα ιδεώδη της Γαλλικής επανάστασης.
Εδώ στην κρήτη τα πάντα ήταν άγνωστα. Δεν υπάρχει κανένα γραπτό για επίδραση Γαλλικού διαφωτισμού. Η πρώτη επανάσταση του Δασκαλογιάννη έγινε πριν τη Γαλλική. Ακολούθησαν δεκάδες. Μετά το ξέσπασμα το 1821 άρχισαν να οργανώνονται για αυτό και οι πρώτες αψιμαχίες άρχισαν τον Ιούνιο. Βεβαίως και εδώ ο Πασάς του Ηρακλείου πίεσε τον τότε δεσπότη να στείλει στους σφακιανούς πρωτεργάτες παραίνεση να σταματήσουν την επανάσταση. Οι πονηροί σφακιανοί καταλαβαίνοντας την πίεση από τον πασά του απάντησαν “τις ευλογίες σου δεχόμαστε τις συμβουλές σου όχι”. Η επανάσταση του 1821 εδώ στην κρήτη κράτησε 9 χρόνια. Παρά τις επιτυχίες που έκλεισαν τους Τούρκους στα κάστρα κανείς δεν στήριξε τους Κρητικούς(ούτε η τότε Ελλάδα που προσπαθούσε να επιβιώσει σαν κράτος ίσα ίσα δέχθηκε τις πιέσεις των άγγλων που ήθελαν τη κρήτη από τότε μια δεύτερη Κύπρο). Ακόμα και ο Μαρξ το 1955 (που ήταν αντίθετος στην επανάσταση καθώς τη θεωρούσε δάκτυλο του τσάρου του νο1 εχθρού του τότε) δεν τους αναγνωρίζει καν σαν Έλληνες σε επιστολή του το 1955 παρά τα 9 χρόνια επανάστασης εδώ στην κρήτη. Μάλιστα έστειλε επιστολή που έψεγε τον Γάλλο μαρξιστή δημοσιογράφο Vermorel που τόλμησε να γράψει δυο καλά λόγια για την επαν’ασταση του Αρκαδίου το 1866. Χρειάστηκαν οι κουζουλοί που λέει ο Καζαντζάκης στον καπετάν Μιχάλη (ή οι τρελλοί που λέει ο Κολοκοτρώνης) για να πάρει μπρος η επανάσταση εδώ στην Κρήτη. Λυπάμαι που το λέω, και χαλάω το αφήγημα, αλλά εδώ ειδικά στην κρήτη ειδικά το 1821 ιδεολογία …. μηδέν.

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

καλημέρα Χαράλαμπε

η αναφορά στην αντίθεση του προγράμματος του Ρήγα από τον Γρηγόριο Ε’ επιχείρησε να επισημάνει την (διαχρονική) αποστροφή του Πατριαρχείου προς τα μηνύματα της Γαλλικής Επανάστασης, που την ριζοσπαστική τους εκδοχή υποστήριξε ο Ρήγας

η σχέση του Γρηγόριου Ε’ με τη Φιλική Εταιρεία, την περίοδο που προσχωρούν σ’ αυτήν ακόμα και οι ισχυροί μωραΐτες κοτζαμπάσηδες περιγράφεται στο απόσπασμα:

περί τα μέσα του 1818 τον επισκέφθηκε ο κοζανίτης οπλαρχηγός Ιωάννης Φαρμάκης, προκειμένου να τον ενημερώσει για την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας, που είχε ως σκοπό την προετοιμασία της εξέγερσης των υπόδουλων Ελλήνων κατά του Οθωμανικού ζυγού. Σύμφωνα με τον Φαρμάκη, ο Γρηγόριος «έδειξεν ευθύς ζωηρώτατον ενθουσιασμόν υπέρ του πνεύματος αυτής» και «ηυχήθη από καρδίας», για την επιτυχία του σκοπού της. Του συνέστησε, όμως, «να προσέξουν πολύ οι εταίροι μήπως βλάψουν αντί να ωφελήσουν την Ελλάδα»

… κάτι σαν “μακριά κι’ αγαπημένοι”

η άποψη που έχω διαμορφώσει σχετικά με τα στρώματα που ζυμώθηκαν με τις ιδέες του Ελληνικού Διαφωτισμού δείχνει προς την πλευρά των εμπόρων της διασποράς και της εφοπλιστικής κάστας των νησιών του Αιγαίου που διαμορφώθηκε στη διάρκεια των ναπολεόντειων πολέμων, πριν την Επανάσταση

είναι έξω απ’ τα ρεαλιστικά δεδομένα η υπόθεση της άμεσης, πλατειάς και συνειδητής αποδοχής των αρχών του Διαφωτισμού απ’ τους καθημερινούς ανθρώπους. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν αυτές οι αρχές εξελίχθηκαν ως οδηγοί της διοικητικής γραφειοκρατίας των κρατών

σε χώρες που επιτεύχθηκε ουσιαστικός διαχωρισμός Κράτους και Εκκλησίας τα πράγματα έγιναν πιο εύκολα

Τελευταία διόρθωση4 μήνες πριν από Γιώργος Φασουλόπουλος
Χαράλαμπος Κασωτάκης

Δεν ξέρω αν η ερμηνεία “από μακριά και αγαπημένοι” είναι η καλύτερη ερμηνεία. Έχω διαμορφώσει άλλη άποψη: αυτή που διατύπωσα. Ο πατριάρχης ήταν υπό την απειλή των τούρκων. Μάλιστα μετά το ξέσπασμα και επιτυχίες της επανάστασης ο Σουλτάνος είχε προτείνει να σφαγούν όλοι οι έλληνες της πόλης και γλίτωσαν χάρη στο βέτο του ανώτατου Τούρκου ιμάμη της Πόλης που έλεγε πως κάτι τέτοιο αντίκειται στο κοράνι(δεν γνωρίζω αν το έκανε από πολιτική αντίπραξη στο Σουλτάνο). Ο Σουλτάνος του το φύλαγε και έβαλε αγότερα να τον δολοφονήσουν. Επίσης, εκτός από τις ιδέες του, ο Ρήγας είχε έρθει σε ρήξη με το πατριαρχείο καθώς είχε κατηγορηθεί, νομίζω στο Βουκουρέστι, για βιασμό ανήλικης και ήταν λίγο δύσκολο στον πατριάρχη να παραδεχθεί επίσημα όταν επικροτεί τέτοιες ιδέες και από άτομο με τέτοιο..παρελθόν.
Μια τελευταία παρατήρηση που αφορά την κρήτη. Κανείς στην Κρήτη δεν είχε ενημερωθεί από τη Φιλική εταιρία για το ξέσπασμα της επανάστασης τον Μάρτιο του 1821. Άλλωστε μόνο 78 μέλη όλα κι όλα κρητικοί είχαν μυηθεί στη Φιλική εταιρία και κανείς από αυτούς που κατοικούσαν στην Κρήτη δεν ειδοποιήθηκε. Για αυτό και η προετοιμασία στην κρήτη άρχισε μόλις έμαθαν τα νέα της επανάστασης ενώ οι Τούρκοι το πρώτο που έκαναν ήταν να σφάξουν σχεδόν όλους τους επισκόπους παρ’ όλο που δεν ήξεραν τίποτα για την επανάσταση. Η όποια βοήθεια από την εκκλησία (εκτός από ιερωμένους όπως ο παλαιών πατρών γερμανός ή ο παπαφλέσσας που πολέμησαν) ήταν κυρίως από μοναστήρια τα οποία καθώς ήταν έξω από τις πόλεις δεν είχαν τη δαμόκλειο σπάθη του πασά όπως είχαν η επίσκοποι. Πάντως στην κρήτη, που ήταν πολύ ιδιαίτερη περίπτωση, μόνο η θρησκεία χώριζε τους Τουρκοκρητικούς από τους Ελληνοκρητικούς που όλοι μιλούσαν κρητικά. Μάλιστα πολλές φορές, κυρίως μέσα στις πόλεις, τουρκοκρητικοί προστάτεψαν ελληνοκρητικούς και το αντίθετο κρύβοντας τους στα σπίτια τους. Υπήρχαν φιλίες Τούρκων και χριστιανών και μεικτοί γάμοι. Εγγόνια τουρκοκρητικών στη μικρά Ασια χορεύουν ακόμα κρητικούς χορούς, λένε μαντινάδες και μιλάνε “βαρειά κρητικά”.

https://www.youtube.com/watch?v=tNYmyimyo6I

https://www.youtube.com/watch?v=87hq3K2e2x4

https://www.youtube.com/watch?v=xPSu7ik5Wmg.

https://www.youtube.com/watch?v=y6nip8Pjiys

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

καλησπέρα Χαράλαμπε

τα επόμενα παραθέματα αποτελούν κάποια απ’ τα τεκμήρια που έλαβα υπόψη μου για να διαμορφώσω άποψη για το θέμα:

Διαφωτισμός & Ανώτερες Εκκλησιαστικές Αρχές

η περίπτωση Ρήγα – Γρηγορίου Ε’, αποτελεί δευτερεύον επεισόδιο σ’ αυτό τον δύσκολο διάλογο
η Πατριαρχική Σύνοδος, τον κρίσιμο Μάρτιο του 1821, υπό την προεδρία του Γρηγορίου, επέλεξε να καταδικάσει τα «φιλοσοφικά μαθήματα» και τους υποστηρικτές τους, Αδαμάντιο Κοραή, Κωνσταντίνο Κούμα και Βενιαμίν Λέσβιο

ένα χρόνο πριν, έχει εκδοθεί απ το Πατριαρχείο εγκύκλιος, γνωστή ως η «Απανταχούσα», που περιγράφει τα σημεία αναγνώρισης των βιβλίων που πρέπει να αποφεύγονται

«… η φιλότεκνος Πατρίς χαίρει … όταν βλέπει εν τοις εκδιδομένοις βιβλίοις τας γλυκείας ταύτας επιγραφάς … Όταν όμως κατίδη εν τη αυτή σελίδι και τας εξής επιγραφάς, εν Βιέννη της Αουστρίας, εν Παρισίοις, εν Λειψία, εν Βενετία και άλλας, οιονεί αισχυνομένη αποναρκά και καταστέλλει το φρόνημα»

το επεισόδιο του 1791, στην Κραϊόβα

θα μπορούσε να είναι η αιτία της απαγόρευσης του «Συντάγματος του Ρήγα» απ’ τον Γρηγόριο τον Ε’;
ο Ρήγας, επιστρέφοντας απ’ την Βιέννη στην Κραϊόβα αντιμετώπισε έγκλιση απ το μητροπολιτικό δικαστήριο της περιοχής μετά από καταγγελία της οικογένειας της υπηρέτριας της μητέρας του, για βιασμό της κόρης τους
το δικαστήριο τον καταδίκασε στην ποινή των 20 πιάστρων, ενώ ο μηνιαίος μισθός του ήταν 120 πιάστρα
οι ιστοριογράφοι εκτιμούν ότι το μικρό αναλογικά πρόστιμο μάλλον δείχνει ότι το μητροπολιτικό δικαστήριο, αρμόδιο για σχετικές διαφορές μεταξύ ορθοδόξων, εκτίμησε το περιστατικό ως περίπτωση συναινετικής συνεύρεσης

επίσης, δεν υπάρχουν καταγραμμένες ύστερες ενστάσεις σχετικά με ενδεχόμενη υπέρ του Ρήγα κακοδικίας. Ούτε αυτό το περιστατικό εντάχθηκε στην κριτική που άσκησαν συντηρητικοί κύκλοι στο μεταφρασμένο απ’ τον Ρήγα «Σχολείον των ντελικάτων εραστών» παρότι η αυτή η κριτική εντοπίστηκε «στη διαφθορά της νεολαίας». Αυτό το ρομάντζο που περιέχει έξι ερωτικά διηγήματα, εκδόθηκε το 1790 μαζί με το «Φυσικής Απάνθισμα» και το μετέφερε ο Ρήγας με προσθήκες από τα γαλλικά και για να προκάμει το κακό, το χαρακτήρισε «Βιβλίον Ηθικόν»

comment image

η σημερινή άποψη των εκκλησιαστικών αρχών για τον Ρήγα

ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στη μελέτη του «ο εθνάρχης της οδύνης Γρηγόριος Ε’», εκδόσεις «Αποστολική Διακονία», 2004, κατατάσσει τον Ρήγα στους «επικίνδυνους ονειροπόλους» θεωρώντας παράλληλα εύλογη την κριτική του Γρηγορίου στη Γαλλική Επανάσταση

η σημερινή άποψη της Εκκλησίας για το θέμα, απ’ τον Επίσημο Ιστότοπο της Εκκλησίας της Ελλάδος

ορισμένοι διαδίδουν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο «αφόρισε τον Ρήγα Φεραίο». Τούτο είναι ανακριβές. Η αλήθεια είναι ότι μετά από τις απειλές και τις φορτικές πιέσεις του Σουλτάνου ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ απέστειλε επιστολή στον Μητροπολίτη Σμύρνης Άνθιμο, με την οποία εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κείμενο του Ρήγα που είχε τίτλο «Νέα Πολιτική Διοίκησις», χωρίς να απαξιώνεται η προσωπικότητα του Εθνομάρτυρος

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Τμήμα της επιστολής Μαρξ προς Βερμορέλ:
comment image

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Αγνοώντας το οτιδήποτε και μη έχοντας τις ιστορικές γνώσεις που θα ήθελα, κατέβασα το βιβλίο από εδώ.

Στέλλα Χριστοπούλου

Θα βλέπω με άλλο μάτι τα Προπύλαια, όταν με το καλό, ελευθερωθούμε και κάνουμε τις βόλτες μας εκεί. Συγχαρητήρια και ευχαριστούμε για το τόσο ενδιαφέρον αφήγημα!

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

καλημέρα Στέλλα

η παρέμβασή σου αποτελεί καθολική ευχή

η επόμενη, έστω αφηγηματική, βόλτα
θα γίνει στο Κολωνάκι

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γιάννη,

αυτές οι αποσπασματικές αναγνώσεις των Μαρξ και Ένγκελς για την Ελληνική Επανάσταση βρίσκουν αναλογίες στις αντίστοιχες των ιστορικών διανοούμενων της Ελληνικής Αριστεράς
στις αρχές του 20ου αιώνα οι Σκληρός και Κορδάτος την διάβασαν ως “αστική επανάσταση”,

ενώ ο Ζεύγος, το 1943, υπερτονίζει τον “λαϊκοδημοκρατικό” χαρακτήρα της, για να την γεφυρώσει με το ΕΑΜ

την κατάσταση που αντιμετώπισαν οι ιστορικοί της νεώτερης γενιάς, την περιγράφει ο ιστορικός της Επανάστασης Β. Κρεμμυδάς που διερεύνησε τους κοινωνικούς και οικονομικούς όρους της προεπαναστατικής εποχής:

«τον πιστέψαμε πολύ τον Κορδάτο στα νιάτα μας, τραφήκαμε με αυτόν, αλλά … ειδικά από τα τέλη του 19ου αιώνα και μετά συνθλιβήκαμε οι ιστορικοί από τα δύο μεγάλα λιθάρια των μύθων, το ένα της Δεξιάς και της συντήρησης, το άλλο της Αριστεράς»

Τελευταία διόρθωση4 μήνες πριν από Γιώργος Φασουλόπουλος
Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γιώργο δεν κάνω ανάγνωση, αποσπασματική ή άλλη.
Η πληροφορία περί της επιστολής μου φάνηκε φέηκ.
Καλά να είναι το γκουγκλίζειν, βρήκα αναφορές κυρίως σε άρθρα και σχόλια στο Αλφαβήτα. Βρήκα και διάβασα και συνέντευξη του Κρεμμυδά.
Δεν καθησύχαζα μια και κυκλοφορούν πολλοί μύθοι και διαστρεβλώσεις για λόγια μεγάλων ανδρών.
Έψαχνα ομολογώ με “κακή διάθεση”.
Όμως μετά από μερικά γκουγκλίσματα βρήκα το σχετικό βιβλίο.

Ο αναγνώστης θα βρει πληροφορίες πολλές. Λόγου χάριν για την συντριβή του Ιερού λόχου και τον Υψηλάντη.
Όλο το βιβλίο έχει ενδιαφέρον. Όχι ως ιστορική καταγραφή. Ως παρουσιάζον την στάση των συγγραφέων.

Δεν έκανα ανάγνωση ούτε στο παρόν σχόλιο. Εντελώς ψυχρά συνοδεύω το σχόλιο του Χαράλαμπου.
Πάντως ….Σιάμι Κρητικοί (έστω 50%) ε πόι οτιδήποτε άλλο.
(Τσιφόρος, Εμείς και οι Φράγκοι)

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γιάννη,

όταν αναφέρθηκα σε αναγνώσεις «αποσπασματικές» για την Ελληνική Επανάσταση

εννοούσα αυτές των Μαρξ και Ένγκελς που διατυπώθηκαν για να υπηρετήσουν τις υποθέσεις τους για τους όρους και τις συνθήκες που θα ευνοούσαν την Προλεταριακή Επανάσταση

εξάλλου, την Προλεταριακή Επανάσταση αυτοί οι σημαντικοί κοινωνικοί φιλόσοφοι την προέβλεπαν σε κάποια απ τις ισχυρές βιομηχανικές χώρες και εκείνη συντελέστηκε στην αγροτική – φεουδαρχική Ρωσία

μαζί σου και γω θεωρώ ενδιαφέρουσα πρόταση το βιβλίο του Κονδύλη

όσο για το ακροτελεύτιο δίλημμα που θέτεις έμμεσα:

Κρήτες vs Μαρξ,

είμαι δεσμευμένος απ την φιλοξενία στα πάτρια που μας πρόσφερες

ο … άλλος μονάχα πορείες προβλέπει

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Οι προβατοκλέφτες Χαράλαμπε:
comment image

Χαράλαμπος Κασωτάκης

Ευχαριστώ για τις πληροφορίες Γιάννη. Η κρήτη είχε πολλες ιδιαιτερότητες. Δυστυχώς,μέχρι το 1840(μετά οι μεγάλες δυνάμεις την ξανάδωσαν στην τουρκία), δόθηκε στους Αιγύπτιους Φίλους/συμμάχους των Γάλλων(σαν αντάλλαγμα της βοήθειας του Ιμπραήμ) και κανείς δεν τολμούσε να την ενώσει με την Ελλάδα. Αν και ο Ιμπράημ αργότερα στράφηκε ως Αιγύπτιος εναντίον των τούρκων καθώς ζήτησε ανταλλάγματα για τις απώλειες στην Κρήτη/Πελοπόννησο τους νίκησε σε 3 διαδοχικές μάχες και έφτασε μέχρι τα περίχωρα της Πόλης αναγκάζοντας τους να υπογράψουν μια ταπεινωτική συνθήκη ειρήνης με την Αίγυπτο(με απώλεια της Συρίας). Η Κρήτη θεωρούνταν κακή “μετάθεση” για Τούρκους/Αιγύπτιους αξιωματούχους και είχε τους χειρότερους ντόπιους γενίτσαρους που μια φορά αναγκάστηκε η υψηλή πύλη να στείλει στρατό να τους σκοτώσει σε συνεργασία με τους κρητικούς!! μια και δεν υπάκουαν σε κανένα.Το πασά που ηγούνταν της εκστρατείας που τους σκότωσε αργότερα άλλοι γενίτσαροι, με μέσον στην υψηλή πύλη, τον δολοφόνησαν στο καράβι που ταξίδευε.Επίσης δεν υπήρχαν κρητικοί κοτζαμπάσηδες – ο τόπος ήταν πάμφτωχος.Μόνο 3 φανερά ελληνικά σχολεία υπήρχαν σε όλο το νησί (και μερικά κρυφά) εκτός από τα σφακιά που όποιος ήθελε (και πλήρωνε το δάσκαλο μια και η υψηλή πύλη δεν έδινε γρόσι σε σφακιανούς δασκάλους) μάθαινε. Μια φορά μετά το 1830 μάλιστα απήγαγαν οι Σφακιανοί από τους τουρκους ένα δάσκαλο που δεν τον άφηναν οι Τούρκοι τα πάει στα χωριά τους να διδάξει!!

και μια ιστορία

https://www.cretanmagazine.gr/i-istoria-tis-kallitsas-apo-to-apodoulou-amariou-pou-efige-sklava-ke-girise-ledi/

Τελευταία διόρθωση4 μήνες πριν από Χαράλαμπος Κασωτάκης
Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Εντυπωσιακή ιστορία:

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

   θυμίζω και μια ακόμα

Αρης Αλεβίζος
Αρχισυντάκτης
4 μήνες πριν

Αποστόλη και Γιώργο ευχαριστούμε για την ευκαιρία που μας δώσατε, μέρες που είναι, να σκεφτούμε, για αυτό που λέμε, το 1821.

Υπάρχουν αυτοί που γράφουν ιστορία και αυτοί που γράφουν για την ιστορία.

Οι πρώτοι ενεργούντες φέρουν αποτέλεσμα,  προκειμένου για το 1821, την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους.

Από τότε έχουν γραφεί και ειπωθεί πολλά και θα γραφούν πολλά περισσότερα για το θέμα.

Συχνά τα γραφόμενα είναι αντιθετικά μεταξύ τους και λόγω του ότι έτσι και αλλιώς οι επαναστάσεις είναι πολύπλοκα κοινωνικά φαινόμενα και διότι οι γράφοντες σε άλλες εποχές από τα γεγονότα έχουν τις δικές τους προσλαμβάνουσες και τις δικές τους ιδεολογίες από τις οποίες δεν μπορούν να αποστούν γράφοντες. Τελικά όπως και σε άλλες περιοχές του επιστητού ασυμπτωτικά θα προσεγγίζουμε την αλήθεια.

Αρχικά, πιστεύω, ας προσεγγίζουμε τα γεγονότα με την καρδιά μας, ας νοιώσουμε την οφειλόμενη ευγνωμοσύνη για ότι έκαναν και όπως το έκαναν οι άνθρωποι αυτοί και κατόπιν, όσο μπορούμε, ας το προσεγγίσουμε και με το μυαλό μας.

Προσωπικά, ας πούμε ξέροντας τα πάθη τα ελαττώματα και τις αμαρτίες του, εξάλλου μόνος του το έλεγε «όποτε θέλω είμαι άγγελος και όποτε θέλω διάβολος» από μικρός συμπαθούσα «το γύφτο»,  «το μούλο», «το γιο της καλογριάς», τελικά, στην καρδιά μου, τον μεγάλο Καραϊσκάκη.

Να είσαστε καλά.

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης
Απάντηση σε  Αρης Αλεβίζος

Παπαρηγόπουλος:

«O Καραϊσκάκης τότε εδραμεν εις Μακρυνόρος και εν αρχή του Ιουλίου μηνός 1821 μετέσχε της περί το Κομπότιον προς τον Ισμαΐλ πασάν Πλιάσαν γενομένης συμπλοκής, καθό δεν ηρκέσθη να αγωνισθή εκθύμως, άλλ’ έδωκε και περιττόν τι ανδρείας δείγμα, το οποίον δεν αναφέρομεν ενταύθα ειμή διότι είναι χαρακτηριστικώτατον του ανδρός. Τω όντι, τραπέντων των πολεμίων εις φυγήν, ο Καραϊσκάκης ανέβη εις υψωμά τι και ήρχισεν εκείθεν υβρίζων μεγαλοφώνως. Δεν περιωρίσθη δε εις τούτο, αλλ’ ίνα δείξη έτι πλείονα προς αυτούς περιφρόνησιν, απογυμνωθείς, έτρεψεν αυτοίς τα οπίσθια. Τότε όμως Γκέγκας τις, κεκρυμμένος εκεί που πλησίον, πυροβολήσας, επλήγωσεν αυτόν εις τους δύο μηρούς και εις έτι καιριώτερον τι μέρος

προς ίασιν δε της πληγής ταύτης ηναγκάσθη ο θρασύς πολεμιστής μας να μείνει εις Λουτράκιον»

Άρη,
κατανοητή η προτίμηση

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Ιδιαίτερα βωμολόχος.
Επίσης ιδιαίτερα τραγουδισμένος. Κάποια άσματα γι’ αυτόν:

https://www.youtube.com/watch?v=GHnUN6ccYvI

https://www.youtube.com/watch?v=vSVqNQL8fbI

https://www.youtube.com/watch?v=_tgGGbi4mKg

https://www.youtube.com/watch?v=MUuzyDaE0JY

Τα τρία πρώτα είναι σεμνά. Το τέταρτο αντιπροσωπευτικό.

Χαράλαμπος Κασωτάκης

Ήταν άσεμνος όχι μόνο στα λόγια. Ήταν πολύ αρεστός στον Αλή Πασά που δεν του έκανε το παραμικρό, όταν ο Μουκτάρ, γιος του Αλη, παραπονέθηκε στον πατέρα του για απρεπή συμπεριφορά του Καραϊσκάκη στο πρόσωπό του. Η παρεξήγηση συνέβη όταν ο ατίθασος νεαρός σήκωσε επίτηδες τη φουστανέλα του όταν περνούσε ο διάδοχος και φάνηκαν τα απόκρυφά του, κάτι που θεωρήθηκε πολύ μεγάλη προσβολή. Ο Καραϊσκάκης δικαιολογήθηκε στον Αλή Πασά (στον οποίο είχε καταφύγει ο γιός του για παράπονο) πως χόρευε εκείνη τη στιγμή. Ο Αλή του είπε να επαναλάβει τη …..φιγούρα. Όταν την επανέλαβε ο Αλή έσκασε στα γέλια και από τότε του ζητούσε κι άλλες φορές να την επαναλαμβάνει μπροστά του και πάντα γελούσε. Είχε και μια τουρκοπούλα ντυμένη άντρα στην ομάδα του σε πολλές εκστρατείες του. Και άλλες πληροφορίες στο

https://www.gazzetta.gr/weekend-journal/article/1337086/karaiskakis-o-gios-tis-kalogrias

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

στο δρόμο του τραγουδιού που άνοιξες Γιάννη

διαφορετικά ηχοχρώματα,

ωδές για το ίδιο πρόσωπο

Τερλέγκας & Σαββόπουλος

«κατάλληλα δι όλην την οικογένειαν»

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Γιώργο το Σαββοπουλικόν ήταν μάλλον για τον Τσε Γκεβάρα (ή Γκουεβάρα;;)
Παραπομπή.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Δράστης ο πανέξυπνος Πατσιφάς τελικά!

Γιώργος Φασουλόπουλος
Αρχισυντάκτης

το ίδιο ευφυής και η “τρίπλα”

αλλά και ο κομαντάντε Τσε, εάν εγνώριζε τον Καραϊσκάκη, πολύ ευχαρίστως θα δεχότανε να καλυφθεί από αυτόν

ανάλογο:

ο Μπολιβάρ γράφτηκε στα χρόνια της κατοχής, με τον ποιητή που το συνέθεσε, τον Νίκο Εγγονόπουλο, να προσδοκά την ημέρα που η χώρα θα βρει την «πραγματική» λευτεριά της

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Το Σαββοπουλικόν άσμα ακούστηκε κατά κόρον σε σχολικές γιορτές!!
Μαζί του ακούστηκε και το:
Δέκα παλληκάρια στήσανε χορό
στου Καραϊσκάκη το κονάκι.
Πέσαν τα ντουβάρια από το χορό
κι από τις πενιές του Μιχαλάκη.
Τώρα αν ο Μιχαλάκης ήταν ο Μίκης και ο Καραϊσκάκης ο ταβερνιάρης…. ποιος ασχολείται;

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης
Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης

Παρέλειψα να γράψω πως η μελοποίηση είναι του Νίκου Μαμαγκάκη.

Αρης Αλεβίζος
Αρχισυντάκτης
4 μήνες πριν

Χαράλαμπε ευχαριστώ πολύ για τα κείμενα, Γιάννη ευχαριστώ για τα τραγούδια (κάποια δεν τα ήξερα ή δεν τα θυμόμουν) που αφορούν τον Καραϊσκάκη.
Υγεία σε όλους μας.