Τελικό διαγώνισμα Χημείας 2021

Κλείνουμε τη φετινή χρονιά με ένα διαγώνισμα που φτιάχτηκε με τη συνεργασία του συναδέλφου Παναγιώτη Κουτσομπόγερα, το οποίο φέτος ανεβαίνει καθυστερημένα.

ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2021

ή με κλικ εδώ.

Ευχόμαστε επιτυχία σε όλους του υποψηφίους.

Το Δ’ Θέμα με την λύση του εδώ.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

(Visited 14,037 times, 13 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
52 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Θυμιος Τσιτζηρας
1 μήνας πριν

το οτι δεν εχει σημασια παει μονο στο απαιτητικο

Λαζαρόπουλος Κωνσταντίνος

Καλησπέρα. Πολύ ωραίο διαγώνισμα. Σχετικά με το Α3 πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης είναι εξωθερμες; Επίσης , για το γ3 το γινόμενο k’kc πώς δίνει το k? Αφού το k είναι ίδιο με του αργού σταδιου

Μουδατσάκης Δημήτρης

Καλησπέρα,καταρχάς επιθυμώ ως απόφοιτος που ξαναδίνει πανελλήνιες να σας συγχαρώ για τα αξιόλογα θέματα ..μπορώ ωστόσο να έχω μια διευκρίνιση για τον λόγο για τον οποίο στο Γ3 ξαφνικά στο τέλος “έφυγε η Κc” και αντικαταστάθηκε από την k ,ώστε να προκύψει η απάντηση?

Παναγιώτης Κουτσομπόγερας

Καλησπέρα αγαπητέ Δημήτρη και καλή επιτυχία στις εξετάσεις σου, σε ευχαριστούμε για τα.καλα.σου λόγια. Αν δεις το γινόμενο των δύο σταθερών, kc της ισορροπίας και k’ της αρχικής αργής αντίδρασης αντικαταστάθηκε με μια νέα σταθερά την k κατά την αλγεβρική αντικατάσταση των σχεσεων

Θυμιος Τσιτζηρας
1 μήνας πριν

Προφανως στη δευτερη περιπτωση θα ειναι [ΗΒ+]>10[Β]

Αλέξανδρος Περιβολάρης

Συγχαρητήρια για το διαγώνισμα! Θεωρώ ότι είναι αν όχι το καλύτερο που έχετε ποστάρει ποτέ, σίγουρα από τα κορυφαία!

Παναγιώτης Κουτσομπόγερας

Σε ευχαριστούμε πολύ αγαπητέ Αλέξανδρε, είναι πολύ σημαντικό που το ακούμε από εσένα. Υπάρχουν (ελπίζουμε) χρήσιμα και ενδιαφέροντα θέματα μαζί με κάποιες ίσως υπερβολές και μικρές αστοχίες. Να είσαι καλά

Αλέξανδρος Περιβολάρης

Παναγιώτη, πάντα κάτι θα λείπει, πάντα θα υπάρχουν λάθη, αστοχίες κτλ. το θέμα είναι η ουσία και εκεί για μένα παίρνετε άριστα. Ένας φίλος μουσικός μου είχε πει κάποτε ” σε μία μουσική σύνθεση καλό είναι να έχεις πάντα την αίσθηση ότι λείπει κάτι παρά να κυνηγάς τη πληρότητα “

Αβραμίδης Ανέστης
1 μήνας πριν

Εξαιρετικό διαγώνισμα για προπόνηση των πολύ καλών μαθητών.
Ιδιαίτερα εξαιρετικά τα Β2, Β3 και τα Γ1, Γ2, Γ3 που αποπνέουν άρωμα πανελλαδικών

Παναγιώτης Κουτσομπόγερας
Απάντηση σε  Αβραμίδης Ανέστης

Σε ευχαριστούμε πολύ (τα θέματα σου με τα cold pack αψογα) !

Χριστάκος Παναγιώτης

Καλημέρα στο τρομερό ΠΚ τετράγωνο. Συγχαρητήρια για το διαγώνισμα. Μια ερώτηση για το Δ θέμα: Μετά την πραγματοποίηση της αντίδρασης (3) γιατί να μην παρατηρηθεί η διάσπαση της ΝΗ3 και η ισορροπία (1);

Χριστάκος Παναγιώτης
Απάντηση σε  Πέτρος Καραπέτρος

Πέτρο καλησπέρα. Ευχαριστώ για την απάντηση και για άλλη μια φορά για ότι έχεις προσφέρει.

Γιώργος Διαμαντίδης

Καλησπέρα κύριε Πέτρο και ευχαριστούμε για το διαγώνισμα. Θα ήθελα μια διευκρίνηση σχετικά με το Α4. Σε γνωστό βοήθημα αναφέρονται τα εξής: “Στα πολυηλεκτρονιακά άτομα, η ενέργεια του ηλεκτρονίου εξαρτάται από το άθροισμα (n+l)” και ξάνα “Όταν αυξάνεται η τιμή του δευτερεύοντος κβαντικού αριθμού l, αυξάνεται η διηλεκτρονιακή άπωση, οπότε αυξάνεται η ενέργεια του ηλεκτρονίου”
Εμείς για να απαντήσουμε στο ερώτημα Α4 (και με δεδομένο βέβαια πως το βοήθημα δεν έχει λάθος), πώς ακριβώς σκεφτόμαστε;

Παναγιώτης Κουτσομπόγερας

Καλησπέρα σας και καλή δύναμη! Ισχύει ότι (για τα ηλεκτρόνια): E(5d)>E(4f)>E(4d) λόγω του μέγιστου αθροίσματος n+l, αλλά και Ε(6s)>E(5d) που αναφέρεται ως εξαίρεση των ns & (n-1)d ηλεκτρονίων στο σχολικό βιβλίο. Επομένως την μεγαλύτερη ενέργεια έχει το ηλεκτρόνιο 6s (απάντηση Α).

Δημήτρης Τσιλογιάννης

Συνάδελφοι, μόνο δύο παρατηρήσεις.
Σχόλιο του κ. Κουτσομπόγερα για το Α4: για τα ηλεκτρόνια,  E(5d)>E(4f)>E(4d). Νομίζω ότι είναι λάθος. Η σχέση αυτή αναφέρεται σε τροχιακά (όχι ηλεκτρόνια) και μάλιστα είναι η αρχή Aufbau που προσπαθεί να «στριμώξει» τη χημική συμπεριφορά σε ηλεκτρονιακές κατανομές, αλλά δεν τα καταφέρνει και πολύ καλά. Επίσης στο σχολικό βιβλίο δεν λέει πουθενά για αντιστροφή ns, (n-1)d αλλά μόνο για 4s, 3d. Τίποτε περισσότερο. Δεν γράφει πουθενά ότι αυτή η συμπεριφορά επεκτείνεται και σε άλλες υποστιβάδες. Και πιστεύω ότι πολύ καλά κάνει. Οι επεκτάσεις αυτές οδηγούν σε λάθος συμπεράσματα. Εδώ νομίζω ότι η απλή προσέγγιση, ότι στα πολυηλεκτρονιακά άτομα η σχετική ενέργεια των στιβάδων καθορίζεται μόνο από το n, θα αρκούσε. Γιατί διαφορετικά θα έπρεπε να μιλάμε για «διέγερση του ηλεκτρονίου από την 5s στην 4d».
Γ3: Δίνονται ως επιλογές νόμοι ταχύτητας στους οποίους υπεισέρχεται η συγκέντρωση του προϊόντος. Αυτό πού ακριβώς αναφέρεται στο σχολικό βιβλίο; Επίσης, η λύση που δίνεται είναι μια απλή αντικατάσταση της συγκέντρωσης του ατομικού Ο από αυτήν της χημικής ισορροπίας. Ωστόσο, αφού το ατομικό Ο καταναλώνεται στη δεύτερη αντίδραση, η πρώτη ποτέ δεν θα φθάσει σε χημική ισορροπία και επομένως δεν μπορεί να αντικατασταθεί η συγκέντρωση από αυτή που προκύπτει από τον νόμο της χημικής ισορροπίας. Βέβαια η λύση που παρατίθεται είναι σωστή, αν όμως θεωρήσουμε το μοντέλο steady-state approximation της χημικής κινητικής, το οποίο φυσικά πρέπει να γνωρίζει ο φοιτητής της Χημείας αλλά νομίζω όχι ο μαθητής της Γ Λυκείου.

Παναγιώτης Κουτσομπόγερας

Καλησπέρα και ευχαρστουμε για τον χρόνο σας. Κατανοητές οι ενστάσεις. Συμφωνώ επίσης απόλυτα με τα λεγόμενα του Πέτρου. Η γνώμη μου στα σχόλια σας είναι η εξής:

………για τα ηλεκτρόνια, E(5d)>E(4f)>E(4d). Νομίζω ότι είναι λάθος. Η σχέση αυτή αναφέρεται σε τροχιακά (όχι ηλεκτρόνια)
Ισχύει και για τροχιακά και για ηλεκτρονια

Λόγω του αθροίσματος n + l , συν το γεγονός ότι για ίδιο άθροισμα n+l υπερισχύει το n αναφορικά με την ενεργειακή διάταξη. Για τις υποστιβαδες (n-1)f, nd δεν υπάρχει αναστροφή

…….. Επίσης στο σχολικό βιβλίο δεν λέει πουθενά για αντιστροφή ns, (n-1)d αλλά μόνο για 4s, 3d.

Το σχολικό βιβλίο αναφέρει ξεκάθαρα στο πλαίσιο της σελίδας 215 ότι ανάλογα ισχύουν για τις υποστιβαδες 5s και 4d.
Επίσης έστω ότι ρωτάμε ένα μαθητή για την κατανομη των ηλεκτρονίων με την μέγιστη ενέργεια (σε υποστιβαδες), για το αλογόνο (π.χ.) της 2ης περιόδου.
Εύκολα θα απαντήσει 2s2 2p5.
Αντίστοιχα για το αλογόνο της 6ης περιόδου εύκολα θα απαντήσει 6s2 6p5.
Έχοντας φτάσει όμως στο αλογόνο της 6ης περιόδου έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει ηλεκτρόνια σε 4d,4f,5d.
Άρα όντως τα ηλεκτρόνια 6s στο ίδιο άτομο έχουν μεγαλύτερη ενέργεια από τα αντίστοιχα 4d,4f,5d.
Συμφωνώ όμως ότι η σκέψη είναι πιο περίπλοκη.

…Γιατί διαφορετικά θα έπρεπε να μιλάμε για «διέγερση του ηλεκτρονίου από την 5s στην 4d».
Για τους προαναφερθέντες λόγους δεν είναι διέγερση.
…..Γ3: Δίνονται ως επιλογές νόμοι ταχύτητας στους οποίους υπεισέρχεται η συγκέντρωση του προϊόντος. Αυτό πού ακριβώς αναφέρεται στο σχολικό βιβλίο;

Πολύ σωστά δεν αναφέρει να υπεισέρχεται η συγκέντρωση προϊόντος. Όμως εμείς δεν ζητάμε να φτιάξει την σχέση, αλλά του την δίνουμε έτοιμη και καλείται ο μαθητής να την επιλέξει και να την αποδείξει.
Το θέμα διαφοροποιείται σε προσέγγιση και πιθανώς να δίνει νεες ιδεες στα παιδιά παρόλο που είναι απαιτητικό.
Μερικά παιδιά ρωτάνε επίσης πως είναι δυνατόν να έχουμε αρνητική τάξη για μια ουσία ; (Σχολικό βιβλίο σελίδα 83) η επιλογή του οξυγόνου (τάξη -1) εδώ έγινε για αυτόν ακριβώς τον λόγο.

…Βέβαια η λύση που παρατίθεται είναι σωστή, αν όμως θεωρήσουμε το μοντέλο steady-state approximation της χημικής κινητικής, το οποίο φυσικά πρέπει να γνωρίζει ο φοιτητής της Χημείας αλλά νομίζω όχι ο μαθητής της Γ Λυκείου.
Ο μαθητής δεν χρειάζεται να ξέρει αυτό το μοντέλο προφανως, η λυση βγαίνει με αλγεβρική αντικατάσταση.

Κατανοώ απόλυτα αυτά που λέτε, απλά η γνώμη μας ήταν να δημιουργήσουμε ορισμένα θέματα που να διαφοροποιούν την προσέγγιση του μαθητή καθώς και να του δίνουν ιδέες για πιθανώς διαφορετικά θέματα, χωρίς όμως να ακυρώσουμε το βιβλίο σε καμμία περίπτωση. Αν τελικά δίνεται αυτή η εντύπωση και ο μαθητής μπερδεύεται καλό είναι να αποφύγει αυτά τα θέματα.

Δημήτρης Τσιλογιάννης

Αγαπητέ Πέτρο καλημέρα. Χαίρομαι που τα λέμε και πάλι, έστω και διαδικτυακά.
Το θέμα Γ3. Κατά τη δική μου γνώμη, ο μαθητής που κάνει απλά αντικατάσταση την Kc δεν κατάλαβε καθόλου το πρόβλημα. Το αντιμετώπισε αλγεβρικά, όπως λες κι εσύ. Όχι χημικά. Πόσοι άραγε μαθητές θα αναρωτηθούν για το αν πραγματικά φθάνουμε σε Χ.Ι.; Όπως γράφεις κανείς. Αυτός όμως που θα αναρωτηθεί, κατά τη γνώμη μου, έχει πολύ μέλλον στη Χημεία.  Διδακτικά τι θέλουμε; Την αλγεβρική αντικατάσταση ή τη χημική απορία;
Ερώτηση Α4: Η απάντηση που έστειλε ο Παναγιώτης εξαιρετική (όπως και η επισήμανση ότι το βιβλίο αναφέρεται και στις υποστιβάδες 4d και 5s). Όμως, στο βιβλίο υπάρχουν δύο δεδομένα: α) η αρχή Aufbau παρουσιάζεται ως θέσφατο (και η πραγματική δομή περιγράφεται ως  «αντιστροφή !!!!», δηλ. κάτι σαν τα άτομα να παραβιάζουν κάποια αρχή) και β) στο διάγραμμα της σελ. 214 για τα πολυηλεκτρονιακά άτομα, η υποστιβάδα 6s, βρίσκεται κάτω από την 5d και την 4f. Τελικά ο μαθητής ποια γνώση θα χρησιμοποιήσει; Την εξαιρετική απάντηση του Παναγιώτη, ή το διάγραμμα του σχολικού βιβλίου;
Εν κατακλείδι η διαφωνία μου είναι ότι όσο εμφανίζονται σωρηδόν τέτοια θέματα στο διαδίκτυο, ουσιαστικά επιβραβεύονται οι επιλογές των θεματοδοτών τα τελευταία χρόνια και «πιέζουν» τους μελλοντικούς θεματοδότες σε ανάλογη πορεία. Και αυτό ακριβώς βλέπω να γίνεται. Και όταν τα θέματα κινούνται στις παρυφές των παρεχόμενων γνώσεων θα έχουμε αντιδράσεις με σύμπλοκα (επειδή ένα σχήμα του βιβλίου αναφέρει το σύμπλοκο κοβαλτίου), θα έχουμε την κατανομή ουσιών σε διαλύτες να βαφτίζεται χημική αντίδραση με αντίστοιχη Κc, συντακτικούς τύπους με κυκλικές και αρωματικές δομές κλπ κλπ. Μου θυμίζει το εξής: κάνω 10 μαθήματα στο Yaris για να πάρω δίπλωμα, και οι εξεταστές μου δίνουν νταλίκα με ρυμουλκούμενο.
Υ.Γ. Θέμα Δ2i: η υδραζίνη έχει μεγαλύτερο σ.ζ. από την αμμωνία γιατί στις ίδιες συνθήκες είναι υγρό σώμα και η αμμωνία αέριο (ίδιες συνθήκες, αφού συμμετέχουν με αυτή τη φυσική κατάσταση στις αντιδράσεις 2,3). Όμως, είναι η ερώτηση στο πνεύμα της ύλης; Μπορούμε να συγκρίνουμε ένα αέριο με ένα υγρό; Ποια επίπτωση έχουν οι διαμοριακές δυνάμεις στη φυσική κατάσταση; Μπορεί να γίνει πρόβλεψη;
Υ.Υ.Γ. Να ξεκαθαρίσω κάτι: τα θέματα του διαγωνίσματος πραγματικά τα απόλαυσα και σας αξίζουν συγχαρητήρια γι’ αυτό. Και επειδή δεν το έχω αναφέρει, νομίζω ότι είναι σοβαρή παράλειψή μου. Οι ενστάσεις δεν αφορούν στην ποιότητα της δουλειάς σας αλλά τα θέματα που πρέπει να αναμένουν οι μαθητές στις πανελλήνιες εξετάσεις.