– Ε, και;

Θα αναρωτηθώ με το καλημέρα: Τι στο καλό γυρεύω εδώ πέρα;

Όχι “τι γυρεύω στην Ξάνθη”. Για αυτό το ερώτημα, και μόνο τα ζαχαροπλαστεία της πόλης αρκούν ως επιχείρημα. Αλλά “τι γυρεύω εδώ, ως εκπαιδευτικός”;

Δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα, τελείωνα το μεταπτυχιακό μου με τις καλύτερες περγαμηνές. Οι αναλύσεις μου, άκουγα ότι συναγωνίζονταν τα σημαντικότερα άρθρα της διδακτικής εκείνη την εποχή. Τότε, σε μια συνάντηση με τον επιβλέποντα καθηγητή μου, άκουγα τα λόγια του να προσγειώνονται κολακευτικά στα αυτιά μου. “Το μέλλον Γιώργο, είναι μπροστά σου”. Ακολουθούσε δελεαστική πρόταση με λέξεις όπως “διδακτορικό”, “ακαδημαϊκή κοινότητα”, “συνέδρια”. Α, και “οικονομική ανταμοιβή”.

Δυο λέξεις με σταμάτησαν.

“- Ε, και;”

Τι σχέση έχουν, κύριε σύνεδρε, όλα αυτά που περιγράφεις στο επιστημονικό σου άρθρο, με την πραγματική διδακτική πρακτική; Τι σχέση έχουν με ό,τι γίνεται κάθε-Τετάρτη-τρίτη-ώρα στο Γ3;  Μπορούν να εφαρμοστούν; Έχουν να προσφέρουν κάτι σε έστω και έναν πιτσιρικά; Ή απλά σε ενδιαφέρει η επόμενη δημοσίευση;

Ε λοιπόν ναι, αυτές οι δυο λέξεις με φρέναραν και καθόρισαν την απόκρισή μου. Αρνήθηκα το διδακτορικό και την ακαδημαϊκή καριέρα, για να δω λίγο καιρό αργότερα τον εαυτό μου μέσα σε μια πραγματική τάξη. Αρνήθηκα το αμφιθέατρο του London Institute of Education, για να βρεθώ στο Γ3 ενός Γυμνασίου της επαρχίας.

Δεκαπέντε χρόνια μετά, δεν έχω μετανιώσει. Μπορεί ο καφές του κυλικείου να είναι διαφορετικός από αυτόν στους μπουφέδες των συνεδρίων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι πιο απολαυστικός. Γιατί τον πίνω δίπλα στους μαθητές και τις μαθήτριές μου. Αυτούς που βρίσκονται στο επίκεντρο της διδακτικής, αλλά που συχνά οι ερευνητές αμελούν να περιγράψουν πόσο αγνοί άνθρωποι είναι.

Στα σχολεία διανύουμε την καυτή περίοδο των διαγωνισμάτων. Προχθές στο κυλικείο η Φατμά μου εξομολογήθηκε: “κύριε, η μαμά μου δε βρίσκει δουλειά και ο μπαμπάς μου γυρνά στο σπίτι αργά κουρασμένος. Αλλά κι εγώ κουράζομαι πολύ, τελειώνω το διάβασμα στις δώδεκα. Νομίζω ότι κανένας μας δεν περνά καλά”.

Γερή γουλιά από τον καφέ μου. Συνειδητοποίηση.

Είμαι εδώ λοιπόν, για να είμαι δίπλα στα παιδιά. Δίπλα στους ανθρώπους που, χωρίς να ξέρουν ότι η επιστήμη της διδακτικής υπάρχει, είναι σε θέση να διακρίνουν απρόσμενα καλά, πότε κάποιος κάνει καλά τη δουλειά του δασκάλου και πότε όχι. Που χωρίς να έχουν ζήσει σε έναν άλλο κόσμο, διαισθάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά με τον κόσμο του σήμερα. Που σπάνια θα δουν την οπτική τους να αποτυπώνεται σε ένα φύλλο χαρτί -και ακόμα πιο σπάνια να ακούγεται από την (ενήλικη) κοινωνία.

Αυτό λοιπόν το δώρο, την ειλικρινέστερη αξιολόγηση, όχι μόνο της δουλειάς μου αλλά και ολόκληρης της σκληρής κοινωνίας που έχουμε χτίσει τριγύρω τους, λέω να την αποτυπώσω. Με τακτικά άρθρα σε μια από τις εφημερίδες της πόλης.

Ας είναι λοιπόν ο αναγνώστης και η αναγνώστρια του Εμπρός, έτοιμοι. Να ακούσουν λόγια γλυκά, αλλά και ενίοτε σκληρά. Γιατί καλό είναι να ακούμε τους καθηγητές στο μεταπτυχιακό μας, αλλά ακόμα καλύτερο είναι να ακούμε τα παιδιά στα σχολεία μας…

Τα λέμε λοιπόν.

Γιώργος Έψιμος
Εκπαιδευτικός

Στα άρθρα της στήλης “Εν τάξει” τροποποιούνται τα ονόματα μαθητών και μαθητριών ώστε να προστατέψουν την ιδιωτικότητα τους.

Εμπρός – Καθημερινή Εφημερίδα της Ξάνθης

ο τίτλος του κειμένου άλλαξε κατά τη μεταφορά, απ το “Εμπρός” στο “υλικονετ” – ελπίζω να μη διαφωνήσει κατηγορηματικά ο συγγραφέας

(Visited 1,417 times, 2 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
20 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Παναγιώτης Κουμαράς

Γιώργο γεια σου.
ξεκινάω από τη φράση του Γιώργου του Έψιμου (νομίζω ότι τον είχα φοιτητή στο μεταπτυχιακό): “Τι σχέση έχουν, κύριε σύνεδρε, όλα αυτά που περιγράφεις στο επιστημονικό σου άρθρο, με την πραγματική διδακτική πρακτική;”

Ας μου επιτρέψει να την γενικεύσω/μεταφράσω στο ερώτημα: Τι έχει προσφέρει στην εκπαίδευση στη Φυσική η Διδακτική της Φυσικής στην Ελλάδα στη διάρκεια των πάνω από 30 χρόνια που υπάρχει;

Θεωρώ ως “γενέθλια ημέρα” της Διδακτικής της Φυσικής στη χώρα μας τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980, όταν δόθηκε η πρώτη σχετική θέση Λέκτορα σε πανεπιστήμιο, ή αν θέλετε τα τελευταία χρόνια της ίδιας δεκαετίας όταν παρήχθη το πρώτο διδακτορικό Διδακτικής της Φυσικής στη χώρα μας.

Άποψή μου είναι ότι θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι η τη Διδακτική της Φυσικής θα συνδεόταν άμεσα με τη Διδασκαλία της στα σχολεία, και να προσφέρει σε τρεις περιοχές:

  1. Στο τι θα διδαχθεί στα σχολεία, δηλ. στη δημιουργία των αναλυτικών προγραμμάτων. Βέβαια θα μου πει κάποιος ότι αυτά τα κάνει η Κυβέρνηση, το θέμα όμως είναι αν οι άνθρωποι της Διδακτικής προσπάθησαν να επιβάλλουν την άποψή τους και αν διατύπωσαν κριτικές σε αυτά που ανακοινώνονταν, όταν ανακοινώνονταν. Σήμερα, εκ του αποτελέσματος, κρίθηκαν ανεπαρκή.
  2. Στη διόρθωση κεφαλαίων των σχολικών βιβλίων Φυσικής που χρόνια διδάσκονται λανθασμένα στα σχολεία, όπως π.χ Ενέργεια, λανθασμένη ερμηνεία φαινομένων με την αρχή του Bernoulli, κτλ.
  3. Στο πώς να διδαχτούν συγκεκριμένες έννοιες, στα υπάρχοντα πλαίσια.

Το ερώτημα είναι: Σήμερα 30 χρόνια αργότερα έγιναν τα παραπάνω, και κυρίως τα δυο πρώτα; Γενικότερα η δημιουργία του κλάδου της Διδακτικής βελτίωσε την κατάσταση που υπήρχε στην Διδασκαλία της Φυσικής. Προφανώς μιλάμε για το σύνολο του κλάδου και την προσφορά του στην εκπαίδευση στη Φυσική στη χώρα μας. Πριν αξιολογήσουμε τους καθηγητές μήπως να αξιολογήσουμε και τον κλάδο που, θα έπρεπε να, επηρεάζει περισσότερο την εκπαίδευση στη Φυσική;

Ανδρέας Βαλαδάκης
5 μήνες πριν

Η “ψαριά” είναι μετρήσιμο μέγεθος:

  1. Καταγράφουμε τις σημαντικότερες ιδέες της Διδακτικής της Φυσικής. Δηλαδή χρησιμοποιούμε “απόχη” με μεγάλα ανοίγματα.
  2. Ελέγχουμε σε πόση έκταση αυτές οι μεγάλες ιδέες έχουν ενσωματωθεί: α) στα αναλυτικά προγράμματα β) στα σχολικά εγχειρίδία και γ) στην καθημερινή διδασκαλία.
Θοδωρής Παπασγουρίδης

Ευχαριστούμε τον Γιώργο Έψιμο για το άρθρο και τον Γιώργο Φασουλόπουλο
για την αναδημοσίευση…
Θα κρατήσω….
Γιατί καλό είναι να ακούμε τους καθηγητές στο μεταπτυχιακό μας, αλλά ακόμα καλύτερο είναι να ακούμε τα παιδιά στα σχολεία μας…”

Εγώ που δεν έκανα μεταπτυχιακό στη διδακτική, αλλά έχω 30 χρόνια εμπειρία
τάξης, θα εξακολουθήσω να αναρωτιέμαι…..
Γιατί πρέπει η θεωρία της διδακτικής να είναι τόσο μακριά από την πραγματικότητα
της τάξης….

Μια ελάχιστη δική μου παρέμβαση

Περιοδικό “Νέα Παιδεία” τεύχος 5, σελ.91, έτος 1978

Γράμμα ενός μαθητή προς τον καθηγητή του
comment image
comment image

Μανώλης Χανιωτάκης
4 μήνες πριν

Εξαιρετικό το γράμμα.

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
5 μήνες πριν

Καλημέρα Γιώργο και σε ευχαριστώ για την αναδημοσίευση.
Ευχαριστούμε και το Γιώργο Έψιμο για τον προβληματισμό, που θέλοντας ή μη μας παρασύρει, περιμένοντας και τη συνέχεια…

Χαράλαμπος Κασωτάκης

Ενας διάσημος ολλανδός που άφησε τα στοιχειώδη σωματίδια όπου είχε λαμπρή καριέρα μέχρι τα 40 για να ασχοληθεί με τυη διδακτική της φυσικής όταν ρωτήθηκε το 2014 για το τί έχουμε πετύχει με τη διδακτική της φυσικής απάντησε :
“τίποτα αλλά συνεχίζουμε”.
Περίμενα για τα νέα πρόγραμματα σπουδών να ασχοληθούν και πολλοί άνθρωποι και που έχουν σχέση με τη διδακτική και συγκεκριμένα με προγράμματα σπουδών.Αλλά όταν ολόκληρο πανεπιστήμιο όπως το πανεπιστήμιο Κρήτης δεν έχει ούτε ένα καθηγητή με αντικείμενο τη διδακτική της Φυσικής μου φαίνεται ότι πρέπει να κατέβω από το συννεφάκι μου. Δεν περίμενα πάντως ο βασικότερος πανεπιστημιακός που έπαιξε το μεγαλύτερο ρόλο στην διαμόρφωση του προγράμματος σπουδών στο Λϋκειο και με τη διδακτική να μην έχει σχέση και να αγνοεί προγράμματα σπουδών όπως δημόσια μου απάντησε όπως΄αυτά των Σκανδιναβικών χωρών της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Εύχομαι να πετύχει το νέο πρόγραμμα σπουδών που αποτελεί παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία και να αποτελέσει πιλότο για άλλες χώρες. Στην Κύπρο παντως που και εκεί άλλαξε μπήκε μια ώρα υποχρεωτικά εργαστήριο βέβαια αφού εξασφαλίστηκαν τα κονδύλια για να έχουν όλα τα σχολεία τον εξοπλισμό που απαιτεί ο νέος εργαστηριακός οδηγός που γράφτηκε εκεί.

Τίνα Νάντσου
5 μήνες πριν

Ισως ο κ. Εψιμος αν ειχε ασχοληθει τελικα με την διδακτικη της φυσικης να ειχε αλλη αποψη τωρα. Ας μην ακυρωνουμε την επιστημονικη ερευνα ετσι ευκολα.

Γιάννης Κυριακόπουλος
Αρχισυντάκτης
Απάντηση σε  Τίνα Νάντσου

Γεια σου Τίνα.
Οι μεταπτυχιακές του σπουδές είναι στην Διδακτική των Φυσικών Επιστημών.

Τίνα Νάντσου
5 μήνες πριν

Διαβασα το αρθρο Γιάννη και δεν μου άρεσε λυπαμαι.
Τι σχέση έχουν, κύριε σύνεδρε, όλα αυτά που περιγράφεις στο επιστημονικό σου άρθρο, με την πραγματική διδακτική πρακτική; λεει ο κ. Εψιμος. Ε λοιπον μαλλον δεν έχει διαβάσει αρκετά paper και δεν έχει βρεθεί σε διεθνή συνέδρια διδακτικης για να το λέει αυτό. Φιλικά πάντα και έχοντας διαβάσει χιλιάδες paper.
Στα περισσότερα δε συνέδρια διδακτικης και PER βρίσκονται εκπαιδευτικοί που παλεύουν το πρωί στο σχολείο τους και το βράδυ κάνουν το διδακτορικό τους. Ας μην μας υποτιμά.

Θοδωρής Παπασγουρίδης

Στη χώρα που δεν λαμβάνονται υπόψη επιστημονικές εκθέσεις ειδικών σε θέματα διαχείρισης πανδημίας, είναι λογικό να μην ακούγονται και απόψεις ειδικών σε θέματα παιδείας…

Όμως, ειλικρινά θα ήθελα κάποιος να με βοηθήσει….

Τι προτείνει η επιστήμη διδακτικής των Φυσικών Επιστημών;
Με δύο λέξεις: Διερευνητική μάθηση και μαθητο-κεντρική διδασκαλία

Διαφωνεί κάποιος;;;; Νομίζω πως όχι….. Εύκολο μέχρι εδώ να συμφωνήσεις….

Όμως……. η διερευνητική μάθηση απαιτεί ώρες διδασκαλίας ανάλογες του επιπέδου της τάξης… Διαφωνεί κανείς;;; Νομίζω πως πάλι όχι….
Πόσες;;;    Όσες….χρειαστεί η τάξη…..όσες κρίνει ο διδάσκων για να φτάσει τους στόχους που θέτει….

Ποιος θέτει στόχους; Ο διδάσκων;;;;;
Πιθανά στο Γυμνάσιο ναι, στο Λύκειο όχι…..
Στο Λύκειο τους στόχους τους θέτει η «εξέταση»….

Ποια  εξέταση;;;  Κυρίως των πανελλαδικών εξετάσεων, εφόσον το μάθημα εξετάζεται πανελλαδικά και αποτελεί κριτήριο εισόδου στη σχολή επιθυμίας του υποψήφιου….

Μα δεν είναι όλο το Λύκειο πανελλαδικές εξετάσεις… Υπάρχει η Α και Β Λυκείου….
Υπήρχε η Α και Β Λυκείου….εκτός πανελλαδικών εξετάσεων….. Τώρα πια όχι….

Καθηγητής σε σχολείο ταπεινό, με μαθητές χαμηλών οικονομικών εισοδημάτων, άρα χωρίς εξωσχολική βοήθεια…. Τι θα κάνει;;; 
Διερευνητική μάθηση ….. αλλά όχι με στόχους που θέτει ο ίδιος….
Με στόχους που θέτουν κάποια θέματα που θα εξεταστούν οι μαθητές του από μια ΤΘΔΔ την οποία άλλοι έφτιαξαν….
Οι οποίοι άλλοι, μπορεί να έχουν άλλες παραστάσεις και δεδομένα από τον καθηγητή του ταπεινού σχολείου…..
ο οποίος πόσες ώρες να αφιερώσει και πόσες προσομοιώσεις να δείξει και πόσα πειράματα να στήσει ώστε οι μαθητές της ταπεινής γειτονιάς να ανακαλύψουν όλα όσα κρύβει ο 2ος Νόμος….
Δεν πειράζει όμως… η διδακτική θα έχει αναβαθμιστεί….

Και η αποτυχία στα θέματα της ΤΘΔΔ ποιόν θα βαρύνει;;;;
Και όλα αυτά πέρα από τη διδακτική ηθική που οριοθετεί η σχέση δάσκαλου μαθητή, όπως μας λένε θα αποτελούν και μέρος της αξιολόγησης του διδάσκοντα αλλά και του σχολείου….

-Τι ποσοστά πέτυχαν κύριε καθηγητές οι μαθητές σας στις εξετάσεις της ΤΘΔΔ;
Με βάση και αυτά τα ποσοστά θα κριθείτε….

Αλλά πάμε και σε σχολείο, που τα παιδιά μπορούν….
Πόσες ώρες διερευνητικής μάθησης για να ανακαλύψουν όλα όσα κρύβει η Αρχή Ανεξαρτησίας των κινήσεων;;;;
Και τον Ιούνη;
Τα θέματα της ΤΘΔΔ τι θα εξετάσουν; Αυτά τα οποία οι μαθητές «ανακάλυψαν»;;;
Ή μήπως συνδυαστικά προβλήματα κυκλικής κίνησης, κρούσης, σπάσιμο νήματος με οριζόντια κίνηση στην ταράτσα με τριβή, την οποία ακολουθεί οριζόντια βολή και νέα κρούση με σώμα που κάνει κατακόρυφη βολή ;
Και αν ο μαθητής δεν λύσει την άσκηση που κάποιος άλλος έθεσε ως στόχο, οι γονείς από ποιον θα ζητήσουν ευθύνες;;; Από τον άγνωστο που έθεσε δύσκολο στόχο ή από τον καθηγητή της τάξης που για άλλα προετοίμασε το παιδί του;;;
Ας είμαστε ρεαλιστές και προπάντων ειλικρινείς…..
Οι αλήθειες χρειάζονται και ας πονάνε….
Δεν θεωρώ Γιώργο, Έψιμε, πως οφείλεις να ανασκευάσεις κάτι που έγραψες
στο άρθρο σου….δεν πρόσβαλες κανέναν….
Ας αποφασίσει η πολιτεία τι ακριβώς θέλει από το σχολείο και την εκπαίδευση…
Δεν μπορεί η διδακτική να συγκρούεται με την εξέταση….θα πρέπει να συμβαδίζουν…
Ειδάλλως τίποτα και ποτέ δεν θα επιτευχθεί

Γιώργος Έψιμος
4 μήνες πριν

Καλησπέρα σε όλους και όλες
Δημοσίευσα νωρίτερα σήμερα ένα άρθρο-απάντηση στην κριτική που δέχτηκα. Αργότερα συνειδητοποίησα ότι η κουβέντα εδώ είχε προχωρήσει, δεν το είχα καταλάβει, η απάντησή μου αφορούσε σε κριτική που δέχθηκα στο inbox μου.
Η θέση μου δεν είναι ότι δεν βγαίνουν χρήσιμα συμπεράσματα από την έρευνα, αλλά ότι αυτά δεν φτάνουν (ή δεν έρχονται, αν προτιμάτε) στη διδακτική πράξη.

Γιώργος Έψιμος
4 μήνες πριν

Καλημέρα σε όλους και όλες
Δημοσίευσα νωρίτερα ένα άρθρο-απάντηση στην κριτική που δέχτηκα. Αργότερα συνειδητοποίησα ότι η κουβέντα εδώ είχε προχωρήσει, δεν το είχα καταλάβει, η απάντησή μου αφορούσε σε κριτική που δέχθηκα στο inbox μου.
Η θέση μου δεν είναι ότι δεν βγαίνουν χρήσιμα συμπεράσματα από την έρευνα, αλλά ότι αυτά δεν φτάνουν (ή δεν έρχονται, αν προτιμάτε) στη διδακτική πράξη.

Μανώλης Χανιωτάκης
4 μήνες πριν
Απάντηση σε  Γιώργος Έψιμος

Καλημέρα σας. Εξαρτάται από τη χώρα για την οποία μιλάτε βέβαια. Συνήθως αυτοί που εφαρμόζουν είναι λίγοι και με προσωπική προσπάθεια, όχι οργανωμένα έως τώρα. Ευελπιστώ ότι αυτό πάει να αλλάξει. Αλλά σε αυτήν την έλλειψη σύνδεσης υπάρχουν πολλοί παράγοντες.