Είναι ο Πλούτωνας πλανήτης;

Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση αποφάσισε το 2006 ότι ο Πλούτωνας δεν ήταν πλέον πλανήτης, το παγκόσμιο κοινό σηκώθηκε στα πόδια του. Είναι όμως πράγματι έτσι;

Μια νέα μελέτη, « Οι δορυφόροι είναι και πλανήτες », εξηγεί ότι ο ορισμός ότι ο Πλούτωνας δεν είναι πλανήτης δεν είναι στην πραγματικότητα επιστημονικός ορισμός, αλλά έχει περισσότερα κοινά με την αστρολογία και την πρακτικότητα, παρά με την επιστήμη.

Είναι ήδη γνωστό ότι με την ανακάλυψη του νάνου πλανήτη Έριδα, που θεωρήθηκε ότι ήταν μεγαλύτερος από τον Πλούτωνα (τώρα είναι γνωστό ότι έχει περίπου το ίδιο μέγεθος) υποτίθεται ότι ήταν ο λεγόμενο 10ος πλανήτης .

Αυτό, μαζί με την ανακάλυψη άλλων παρόμοιων TNO (Trans-Neptune Objects), πυροδότησε πολλές συζητήσεις για το τι είναι πλανήτης και το 2006 οδήγησε στην απομάκρυνση του Πλούτωνα από τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος.

Τι είναι όμως ακριβώς ένας πλανήτης στο ηλιακό σύστημα;

1) Διαστημικό σώμα σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο (όπως ο Πλούτωνας)
2) Έχει αρκετή μάζα ώστε η βαρύτητα του να προκαλέσει υδροστατική ισορροπία. να έχει (σχεδόν) κυκλικό σχήμα (όπως ο Πλούτωνας)
3) Έχει «καθαρίσει» το περιβάλλον από την τροχιά του (αυτό δεν το κάνει ο Πλούτωνας!)

Το τελευταίο κριτήριο βασίζεται στο γεγονός ότι ο Πλούτωνας τέμνει την τροχιά του Ποσειδώνα και δεν έχει «καθαρίσει» την τροχιά του. Η μελέτη που αναφέρθηκε παραπάνω υποστηρίζει ότι αυτό το κριτήριο είναι αντιεπιστημονικό και έγινε μόνο για να διατηρήσει έναν μικρό αριθμό πλανητών (8) για να διευκολύνει τα παιδιά σχολικής ηλικίας, τα οποία διαφορετικά θα έπρεπε να μάθουν εκατοντάδες πλανήτες!

Εάν οι πλανήτες ορίζονται από τις τροχιές τους, τότε τα ζώα θα πρέπει να ορίζονται από τον βιότοπό τους. Έτσι, οι πίθηκοι από την Ασία και την Αφρική δεν ανήκουν στο ίδιο γένος πιθήκων, αλλά είναι ένα εντελώς διαφορετικό είδος…

Η μελέτη λέει ότι ο πραγματικός ορισμός είναι μόνο γεωλογικός, ο οποίος εστιάζει στη δραστηριότητα μέσα και στον πλανήτη. Σύμφωνα με αυτήν, «Ένας πλανήτης είναι ένα γεωλογικά ενεργό υποαστρικό σώμα (όχι αστέρι)», που σημαίνει ότι μπορεί να είναι και δορυφόρος.

Αυτή η διαίρεση αριθμεί συνολικά 156 πλανήτες μέχρι στιγμής, οπότε προσπαθήστε να τους μάθετε!

(Visited 200 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
9 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Ραμαντάς Άρης
Ραμαντάς Άρης(@arisramantas)
5 ημέρες πριν

Διονύση το καλοκαίρι πηγαίνοντας Ζάκυνθο κάνεις παράκαμψη προς Τραγανό στο “αστεροσκοπειο” μας να μπεις στο τρυπακι. Λοιπόν ο ορισμός της διεθνούς αστρονομικής ένωσης για τους πλανήτες δόθηκε το 2006, 3 χρόνια μετά την ανακάλυψη μεταποσειδώνιου αντικειμένου με 100 km μεγαλύτερη διάμετρο από τον Πλούτωνα. Ο ευρών έκανε αίτημα στην ΔΑΕ να ονομαστεί 10ος πλανήτης και έψαχνε όνομα από την Ελληνική μυθολογία όπως απαιτεί η ΔΑΕ. Τελικα όμως όχι μόνο δεν ονομάστηκε 10ος πλανήτης αλλά καθαιρεθηκε και ο Πλούτωνας. Ο λόγος είναι ότι στη ζώνη Καιπερ πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα υπάρχουν εκατομμύρια από βράχους έως μεγάλα σαν τον Πλούτωνα και πρόσφατα μεγαλύτερο και από τον Πλούτωνα (Έρις). Τα κριτήρια για πλανητη
1. Σε τροχιά γύρω από τον ήλιο.
2. Να μην είναι δορυφόρος αλλού πλανήτη
3. Να έχει αρκετή μάζα ώστε κατά το σχηματισμό τους ή ιδιοβαρύτητα τους να εξισορροπουσε την πίεση της ακτινοβολίας από τον καυτό πυρήνα(υδροστατικό ισορροπία) ώστε να πάρει σφαιρικό σχήμα το αντικείμενο (αλλιώς η μάζα θα εκτοξευοταν ακανόνιστα).
4. Να έχει καθαρίσει την τροχιά του. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι επειδή η τροχιά του Πλούτωνα τέμνει αυτή του Ποσειδώνα η τροχιά του είναι.. Βρώμικη. Βρώμικη σημαίνει ότι κατά μήκος της τροχιάς τους βρίσκονται μικροί βράχοι ή μικροί αστεροειδείς. Αυτά οι πλανήτες τα έχουν καθαρίσει πολύ γρήγορα(με σύγκρουση, παλιρροικη διάλυση κλπ) ο Πλούτωνας όχι.
Βασικά δηλαδή φρένο έβαλε το 4ο κριτήριο γιατί έβλεπαν ότι θα ανακαλυφθουν πολλά μεταπωσειδωνια αντικείμενα σαν τον Πλούτωνα και θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των πλανητών.

Τελευταία διόρθωση5 ημέρες πριν από Διονύσης Μάργαρης
Ραμαντάς Άρης
Ραμαντάς Άρης(@arisramantas)
5 ημέρες πριν
Απάντηση σε  Διονύσης Μάργαρης

Εντυπωσιακό. Ζωγραφίζει η φύση. Έψαξα τα στοιχεία του και υπολόγισα παλιρροικη επιτάχυνση 1, 2 Nt/kg. Τεράστια αν λάβουμε υπόψη ότι η παλιρροικη επιταχυνση από τη Σελήνη στη γη είναι της τάξης του εκατομμυριοστου Nt/kg. Άντεξε όμως γιατί είναι χοντρούλης και έχει μεγάλη ίδιο βαρύτητα.

Ανδρέας Ριζόπουλος
Αρχισυντάκτης
5 ημέρες πριν

Καλησπέρα Διονύση και Άρη. Ας διαφωνήσουν και οι αστρονόμοι λίγο. Όχι μόνο οι Φυσικοί…
Δεν είμαι ειδικός αλλά βλέπω η διαφωνία κάποιων επιστημόνων στον ορισμό με την IAU να είναι ουσιαστική, αφού οι πλανήτες από 8 γίνονται 159!
Από το Δημοτικό πάντως που μαθαίναμε τους πλανήτες λέγαμε Ερμής…, Ποσειδών, Πλούτων. Δυσκολευτήκαμε να συνηθίσουμε τον υποβιβασμό του Πλούτωνα στη Β΄ Εθνική. Πιστεύω ότι πολλοί θα είμαστε που θα χαρούμε αν ανέβει κατηγορία…

Αρης Αλεβίζος
Αρχισυντάκτης
Αρης Αλεβίζος(@arisalevizos)
5 ημέρες πριν

Καλησπέρα στην παρέα.

Από το 1992 και μετά, ανακαλύφθηκαν πολλά σώματα που περιφέρονται στον ίδιο όγκο με τον Πλούτωνα, γεγονός που δείχνει ότι ο Πλούτωνας είναι πλέον γνωστό ότι είναι το μεγαλύτερο μέλος ενός πληθυσμού αντικειμένων που ονομάζεται ζώνη Kuiper, μιας σταθερής ζώνης αντικειμένων που βρίσκονται μεταξύ 30 και 50 AU από τον Ήλιο.. Το γεγονός αυτό κατέστησε αμφιλεγόμενο το επίσημο καθεστώς του ως πλανήτη, με πολλούς να αμφισβητούν αν ο Πλούτωνας θα πρέπει να θεωρείται μαζί ή χωριστά από τον πληθυσμό που τον περιβάλλει.

Η Catherine Cesarsky, που ήταν  πρόεδρος της IAU το 2006 εξηγεί 

“Η πρόθεση δεν ήταν καθόλου να υποβιβάσουμε τον Πλούτωνα”.

Αντίθετα, η ίδια και άλλοι ήθελαν να προωθήσουν τον Πλούτωνα ως έναν από μια σημαντική νέα κατηγορία αντικειμένων – τους πλανήτες νάνους. Συγκεκριμένα η IAU αποφάσισε επίσης ότι τα σώματα που, όπως ο Πλούτωνας, πληρούν τα κριτήρια 1 και 2, αλλά δεν πληρούν το κριτήριο 3, θα ονομάζονται πλανήτες νάνοι.

Αντιπαρέρχομαι προσωπικά τα επιστημολογικά και φιλοσοφικά  επιχειρήματα των συγγραφέων της παραπάνω εργασίας περί της σημασίας των  ονομάτων, ως μη ειδικός.

Αντιπαρέρχομαι επίσης προσωπικά το

«η αλλαγή έγινε μόνο για να διατηρήσει έναν μικρό αριθμό πλανητών (8) για να διευκολύνει τα παιδιά σχολικής ηλικίας, τα οποία διαφορετικά θα έπρεπε να μάθουν εκατοντάδες πλανήτες!»

Σκέφτομαι:

Μαθαίνουμε βασικά ,  παγκοσμίως,  από το… χάος της ελληνικής μυθολογίας  -με τις  εκατοντάδες θεούς/εές, τους 12 ολύμπιους.  Δεν προέκυψε διεθνώς θέμα να πούμε ότι π.χ. Εστία, Περσεφόνη, Εκάτη· παύουμε να τις λέμε θεές γιατί θα μπερδεύονται οι μαθητές, 

Από τα δισεκατομμύρια άστρων και γαλαξιών ελάχιστα έχουν συγκεκριμένα ονόματα και από αυτά ελάχιστα γνωρίζουν ακόμη και οι επαγγελματίες αστροφυσικοί.

Ας πάμε σε ένα σοβαρό, κατά την γνώμη μου, κριτήριο όπου η συγκεκριμένη  μελέτη λέει ότι ο πραγματικός ορισμός είναι μόνο γεωλογικός, ο οποίος εστιάζει στη δραστηριότητα μέσα και στον πλανήτη. Σύμφωνα με αυτήν, «Ένας πλανήτης είναι ένα γεωλογικά ενεργό υποαστρικό σώμα (όχι αστέρι)», που σημαίνει ότι μπορεί να είναι και δορυφόρος.

Όταν μιλάμε για “γεωλογικά ενεργό” σε σχέση με τη Γη, ξέρουμε τι σημαίνει αυτό: διαδικασίες δημιουργίας βουνών, ηφαιστειακές ροές, σεισμοί, διαδικασίες δημιουργίας φαραγγιών, κινήσεις πλακών, διάβρωση (από τον άνεμο και το νερό) και ούτω καθεξής. Πως ξέρουμε ότι όλα αυτά τα περιστρεφόμενα αντικείμενα γύρω από τον ήλιο είναι γεωλογικά ενεργά;

Να δούμε πραγματολογικά τι ακριβώς συνέβη με τον Πλούτωνα με βάση αυτό το κριτήριο.

Για να δει κανείς, τον Πλούτωνα από την γη  απαιτείται τηλεσκόπιο, με επιθυμητό άνοιγμα περίπου 30 εκατοστών. Φαίνεται σαν αστέρι και χωρίς ορατό δίσκο ακόμη και σε μεγάλα τηλεσκόπια, επειδή η γωνιακή του διάμετρος είναι μόνο 0,11″.

Οι πρώτοι χάρτες του Πλούτωνα, που έγιναν στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ήταν χάρτες φωτεινότητας που δημιουργήθηκαν από κοντινές παρατηρήσεις των εκλείψεων του μεγαλύτερου φεγγαριού του, του Χάροντα. Έγιναν παρατηρήσεις της μεταβολής της συνολικής μέσης φωτεινότητας του συστήματος Πλούτωνα-Χάρων κατά τη διάρκεια των εκλείψεων. Για παράδειγμα, η έκλειψη ενός φωτεινού σημείου στον Πλούτωνα προκαλεί μεγαλύτερη αλλαγή στη συνολική φωτεινότητα από ό,τι η έκλειψη ενός σκοτεινού σημείου.

Καλύτεροι χάρτες παρήχθησαν από εικόνες που ελήφθησαν από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (HST), οι οποίες προσέφεραν υψηλότερη ανάλυση και έδειχναν σημαντικά περισσότερες λεπτομέρειες, αναλύοντας διακυμάνσεις διαμέτρου αρκετών εκατοντάδων χιλιομέτρων, συμπεριλαμβανομένων των πολικών περιοχών και των μεγάλων φωτεινών κηλίδων. Αυτοί οι χάρτες παρήχθησαν με πολύπλοκη επεξεργασία στον υπολογιστή, η οποία βρίσκει τους καλύτερα προσαρμοσμένους προβαλλόμενους χάρτες για τα λίγα εικονοστοιχεία των εικόνων του Hubble.

Το διαστημόπλοιο  New Horizons της NASA έγινε το πρώτο  και, μέχρι σήμερα, μοναδικό διαστημικό σκάφος που επισκέφθηκε τον νάνο πλανήτη Πλούτωνα τον Ιούλιο του 2015 και ένα μακρινό αντικείμενο της ζώνης Kuiper, την Ultima Thule (2014 MU69) – που τώρα ονομάζεται Arrokoth – τον Ιανουάριο του 2019. Χωρίς τέτοια στοιχεία πως θα ξέρουμε ποια είναι γεωλογικά ενεργά;

Η επιστημονική ομάδα του New Horizons συνόψισε τα αρχικά ευρήματα ως εξής: “Ο Πλούτωνας εμφανίζει μια εκπληκτικά μεγάλη ποικιλία γεωλογικών μορφών εδάφους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από παγετώδεις και επιφανειακές-ατμοσφαιρικές αλληλεπιδράσεις, καθώς και από συγκρούσεις, τεκτονικές, πιθανές κρυοηφαιστειακές και διαδικασίες απώλειας μάζας.

Να σημειωθεί ότι η ακραία απόσταση του New Horizons από τη Γη το καθιστά μόλις το πέμπτο που απομακρύνεται τόσο πολύ από αυτήν, ενώ τα άλλα είναι τα Pioneer 10 και Pioneer 11, καθώς και τα Voyager 1 και Voyager 2.

Πόσες αποστολές και πότε θα μπορέσουν να χαρτογραφήσουν τα αντικείμενα  του πληθυσμού που ονομάζεται ζώνη Kuiper για να βεβαιωθούμε ποια από αυτά είναι γεωλογικά ενεργά;

Ας έχουμε τέλος υπόψη μας και αυτό.

Ερευνητές και από τις δύο πλευρές της συζήτησης συγκεντρώθηκαν τον Αύγουστο του 2008 στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins για ένα συνέδριο που περιελάμβανε διαδοχικές ομιλίες σχετικά με τον τρέχοντα ορισμό του πλανήτη από την IAU .Με τίτλο “Η Μεγάλη Διαμάχη για τους Πλανήτες”, το συνέδριο δημοσίευσε ένα δελτίο τύπου μετά το συνέδριο, το οποίο ανέφερε ότι οι επιστήμονες δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συναίνεση σχετικά με τον ορισμό του πλανήτη. Τον Ιούνιο του 2008, η IAU είχε ανακοινώσει σε δελτίο τύπου ότι ο όρος “πλουτοειδής” θα χρησιμοποιείται στο εξής για να αναφέρεται στον Πλούτωνα και σε άλλα αντικείμενα πλανητικής μάζας που έχουν τροχιακό ημιάξονα μεγαλύτερο από αυτόν του Ποσειδώνα, αν και δεν έχει υπάρξει σημαντική χρήση του όρου.

Βασίλειος Μπάφας
4 ημέρες πριν

Καλησπέρα στην παρέα.
Διονύση, Άρη, Άρη Αντρέα σας ευχαριστούμε για την ανάρτηση, τα σχόλια τις πληροφορίες.
Αν μου επιτρέπεται θα κάνω μια γενική παρατήρηση.
Οι ταξινόμηση αντικειμένων παρουσιάζει συνήθως προβλήματα, επειδή βασίζεται σε κάποιο πλήθος χαρακτηριστικών.
Όταν βρεθεί κάποιο αντικείμενο που έχει τα χαρακτηριστικά, αλλά κάποιο χαρακτηριστικό ή δεν το έχει ή δεν έχει οριστεί σαφώς, όπως ο καθαρισμός της τροχιάς, θα αρχίσουν οι διαφωνίες.
Αν πάμε και στο παιδαγωγικό επίπεδο οι δυσκολίες μεγαλώνουν.
Να εξηγείς σε παιδιά γιατί το δελφίνι δεν είναι ψάρι, ενώ ο καρχαρίας είναι.
Εμένα πάντως στο γυμνάσιο, όταν διάβαζα τις sos ιδιότητες των μετάλλων που είναι όλα στερεά, εκτός από τον υδράργυρο,… δε μου φαινόταν επιστημονικό.
Να είστε πάντα καλά!