Άιφελ – με αφορμή την ταινία

ο σκηνοθέτης Μαρτέν Μπουρμπουλόν αφηγείται την κατασκευή του εμβληματικού σύμβολου της Πόλης του Φωτός, τη διετία 1887-1889. Μουσικά ντύνει την κινηματογραφική αφήγηση ο ελληνικής καταγωγής Αλεξάντρ Ντεσπλά

κέντρο της αφήγησης αποτελεί η δημιουργία του Πύργου του Άιφελ που σχεδιάστηκε ώστε να είναι το ψηλότερο κτίσμα του κόσμου, με υλικό κατασκευής 10.000 τόνους σίδερο, και προοριζόταν να κοσμίσει την τέταρτη Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού το 1889, ενώ θα διαλυόταν μετά από είκοσι χρόνια, το 1909

το φιλμ επιλέγει να διατρέξει τα ιστορικά γεγονότα μέσα από τη ρομαντική και αδιέξοδη σχέση του Άιφελ με την Αντριέν Μπουρζέ. Αυτό το τυπικό αλλά και ισχυρό αφηγηματικό όχημα υποβαθμίζει τη χρηματοδοτική ασφυξία που αντιμετώπισε το έργο, σχηματοποιεί τις διαδικασίες που οδήγησαν τους απεργούς εργάτες να υποστείλουν τις διεκδικήσεις τους και να συνεργαστούν «για τη δόξα της πατρίδας» ενώ αποδίδει τη διαπλοκή του γαλλικού τύπου με την εξουσία σε μια αντιδικία για τα μάτια της ωραίας Αντριέν

το ρομάντζο στο ιστορικό του πλαίσιο

ο Γκιστάβ Άιφελ γεννήθηκε στη Ντιζόν, το 1832, από γερμανικής καταγωγής πλούσια οικογένεια

image

σπούδασε στην École Centrale des Arts et Manufactures

στα 26 του χρόνια, ανέλαβε την εποπτεία για την κατασκευή της μεταλλικής γέφυρας στο Μπορντώ, γνωστή σήμερα ως passerelle Eiffel, η οποία συνέδεσε το συγκοινωνιακό δίκτυο της Νότιας Γαλλίας και της Ορλεάνης. Σ αυτή την κατασκευή ο Άιφελ χρησιμοποίησε για πρώτη φορά σε μεγάλη έκταση, την προσωρινή υποστήριξη με στρώματα πεπιεσμένου αέρα

η φήμη του περνά στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, αφού ήταν ο στατικός μηχανικός που στήριξε το Άγαλμα της Ελευθερίας, έργο του γλύπτη Φρεντερίκ Μπαρτολντί. Το άγαλμα στήθηκε το 1885, ως δωρεά της Γαλλίας στο κοινοβουλευτικό κράτος που επίσης προέκυψε μέσα από επαναστατική διαδικασία

image

το σχέδιο του σκελετού που κατασκεύασε ο Άιφελ και πάνω του προσαρμόστηκε το γλυπτό

η κατασκευή ενός Πύργου στο Παρίσι που θα υπερβαίνει τα 300 μέτρα, στόχευε να αναστηλώσει το εθνικό αίσθημα της Γαλλίας, μετά την ήττα στη Σεντάν, το 1870, που καθόρισε ως εθνικό τραύμα την απώλεια της Αλσατίας και της Λωρραίνης, ενώ ταυτόχρονα συνέπιπτε με την επέτειο ενός αιώνα απ τη Γαλλική Επανάσταση

ο ακόλουθος πίνακας του Άλμπερτ Μπατανιέρ περιγράφει τη συλλογική αίσθηση της εθνικής απώλειας. Ο γάλλος δάσκαλος δείχνει στο χάρτη τις δυο επαρχίες, μαυρισμένες, αφού πέρασαν στη Γερμανία

image

αλλά και η ικανότητα του Άιφελ να γοητεύει τους ανθρώπους των εργοταξίων που διεύθυνε πρέπει να έπαιξε ρόλο. Αυτό μαρτυρά άρθρο της εφημερίδας Le Temps, της 31ης Οκτωβρίου του 1889, που περιγράφει την ομιλία του Άιφελ στα εγκαίνια του Πύργου. Ο πρωταγωνιστής δεν επικεντρώνεται στον Πύργο ή στους επίσημους – χρηματοδότες και πολιτικούς, αλλά στους 300 εργάτες που το υλοποίησαν

αυτό το κλίμα, ευνόησε τη μεταστροφή των 300 εργατών του εργοταξίου να αναστείλουν τις κινητοποιήσεις τους μέχρι την ολοκλήρωση της βάσης και του πρώτου ορόφου και να πληρώνονται από πιστώσεις που προέκυψαν απ την υποθήκευση της προσωπικής περιουσίας του Άιφελ, που ήταν και σχεδιαστής αλλά και εργολάβος του έργου

image

παρόμοια κατάσταση, αλλά χωρίς αίσιο τέλος αντιμετώπισε όταν ανέλαβε την κατασκευή των υδατοφρακτών στη διώρυγα του Παναμά

image

η εταιρεία του χρεοκόπησε, και ο ίδιος υπήρξε συγκατηγορούμενος με τον επικεφαλής του έργου Φερντινάν Λεσσέψ, τον μηχανικό που άνοιξε τη Διώρυγα του Σουέζ. Κατηγορήθηκαν ότι χρημάτισαν κυβερνητικούς παράγοντες, όπως ο Κλεμανσώ, για να συγκαλύψουν την αποτυχία της διάνοιξης

το σκάνδαλο οδήγησε 800.000 μικρούς χρηματιστηριακούς  επενδυτές του έργου να χάσουν τα λεφτά τους

image

γελοιογραφία που περιγράφει το σκάνδαλο της Διώρυγας

καταδικάστηκε γι αυτό σε φυλάκιση δύο ετών και πρόστιμο 20000 λιρών

με νεώτερη απόφαση απέφυγε τη φυλακή και έκτοτε εργάστηκε αποκλειστικά ως μελετητής αεροδυναμικών κατασκευών και βελτίωσε την πτητική ικανότητα των γαλλικών αεροπλάνων του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Πέθανε το 1923, 91 ετών

image

ο Άιφελ μπρος απ την αεροσήραγγα του τελευταίου εργαστηρίου του

η μοιραία ηρωίδα του φιλμ, Αντριέν Μπουρζέ, είναι μάλλον επινοημένη, πάντως δεν συνάντησα πειστικά ίχνη της στο διαδίκτυο. Γι αυτό το όνομα συνάντησα μόνον έναν ρόλο

image

αυτόν που αποδίδει στο φιλμ η Έμμα Μακί

οι αντιδράσεις

στις 14 Φεβρουαρίου 1887, η εφημερίδα Le Temps δημοσίευσε μια αναφορά υπογεγραμμένη από γνωστές προσωπικότητες των γραμμάτων, όπως ο Γκυ ντε Μωπασσάν και ο Αλέξανδρος Δουμάς υιός

«φανταστείτε για μια στιγμή έναν ζαλισμένο, γελοίο πύργο να δεσπόζει στο Παρίσι σαν μια γιγαντιαία μαύρη καπνοδόχος, …, το Λούβρο, ……, η Αψίδα του Θριάμβου, όλα τα ταπεινωμένα μνημεία μας θα εξαφανιστούν σε αυτό το φρικτό όνειρο. Και για είκοσι χρόνια … θα δούμε να απλώνεται σαν κηλίδα μελανιού τη μισητή σκιά της στήλης των βιδωτών λαμαρινών»

ο Μωπασσάν αργότερα υπερθεμάτισε, λέγοντας ότι επιλέγει να τρώει στο εστιατόριο του Πύργου, γιατί είναι το μόνο μέρος στο Παρίσι, που δεν έχει θέα προς αυτή την ακαλαίσθητη κατασκευή

η απάντηση του Άιφελ επικαλέστηκε την κρυμμένη ομορφιά της επιστήμης

«οι ίδιες οι συνθήκες που δίνουν δύναμη, συμμορφώνονται επίσης με τους κρυφούς κανόνες της αρμονίας»

περισσότερο ενδιαφέρον έχει η εκλαΐκευση αυτής της άποψης

διακόσμησε τις επίπεδες επιφάνειες της κατασκευής με τα ονόματα του ανθού της γαλλικής επιστήμης

image

η παράθεση όλων των ονομάτων των επιστημόνων και μηχανικών αποσκοπεί στο να ελεγχθεί ποια απ αυτά δημιουργούν κάποια ανάκληση στον σημερινό εγγράμματο πολίτη και ποια έχουν περάσει στη λήθη. Τα ονόματα παρατίθενται ακολουθώντας την πλευρά του Πύργου που έχουν εγγραφεί

image

image

η σημερινή άποψη για τον Πύργο έχει καθολικά τροποποιηθεί. Ένδειξη αποτελεί ότι και οι φίλοι που επισκέφτηκαν πρόσφατα το Παρίσι θεώρησαν υποχρέωση να πιστοποιήσουν την παρουσία τους εκεί αποστέλλοντας τη σχετική φωτογραφία

image

φέσι”;

παλαιά σκωπτική ερώτηση των θεατών που περίμεναν να μπουν στο σινεμά προς αυτούς που έβγαιναν από την πρώτη προβολή

μπορεί να μην αγγίζει την ποιότητα του The Imitation Game που αναφέρεται στον Τούρινγκ, την τραγικότητα του A Beautiful Mind,  του φιλμ για τον Τζων Νας, την κατάδυση στο βάθος της ζούγκλας στο Gorillas in the Mist για την εποποιία της ζωολόγου Ντάιαν Φόσεϋ στη Ρουάντα ή την κριτική πραγμάτευση ενός απ τους πατέρες της επιστήμης, στο Galileo του Λόουζυ

image

σίγουρα όμως θα σε αποζημιώσει με τις δυνατές σκηνές που περιγράφουν την απομάκρυνση των υδάτων  του παρακείμενου Σηκουάνα με αέρα από πιεστικές αντλίες, προκειμένου να τσιμεντωθούν στεγανά τα έδρανα του Πύργου

ή η διαδικασία εξισορρόπησης των μεταλλικών τόξων με την αφαίρεση του αμμώδους έρματος

και με μοναδικό κριτήριο να ταυτιστούν οι τρύπες των αρμών ώστε να ασφαλίσουν με τα πριτσίνια και τον υπεύθυνο τεχνίτη να αιωρείται στο χάος

αυτές οι τεχνικές του Άιφελ εφαρμόστηκαν, οπωσδήποτε επικαιροποιημένες, και στην κατασκευή του «Χαρίλαου Τρικούπη» που ένωσε το Ρίο με το Αντίρριο, πάλι από γαλλική κοινοπραξία που συνεχίζει να υπηρετεί τη σπουδαία παράδοση της γεφυροποιίας που έχει αναπτύξει η Γαλλία

image

το φιλμ βιογράφησε τον ήρωα μέσα από τη συναισθηματική αφήγηση, όπως έκανε και το επίσης γαλλικό φιλμ Radioactive για την Μαρία Κιουρί, με την έμφαση που απέδωσε στον σκανδαλισμό της κοινωνίας απ τη σχέση της με τον Λαζερβέν ή με την ενασχόληση του Πιερ Κιουρί με τις μεταφυσικές ικανότητες των μέντιουμ της εποχής του

όμως, αυτή η πανάρχαια συνταγή φαίνεται να λειτουργεί, αφού με τους «τίτλους τέλους» …

image

… ακούστηκαν παλαμάκια

επομένως, μπορείς να το δεις μαζί με τον ή την σύντροφό σου που κουράζεται απ την αυστηρή ΠΕ04 εκδοχή σου και είναι σίγουρο ότι απ την παρακολούθηση θα έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες για ευχάριστη συνέχεια της καλοκαιρινής βραδιάς με μπυρίτσα και συζήτηση

 

μην παρασυρθείς απ τις περιπτώσεις διαπλοκής που ιστορήθηκαν και υποψιαστείς ότι προσδοκώ μ αυτή την παρουσίαση σε λίγο «λαδάκι» απ την εταιρεία διανομής

οι μόνοι σπόνσορες στο «υλικό» είναι όσοι συνεισφέρουν με τις αναρτήσεις τους

(Visited 439 times, 1 visits today)
Subscribe
Ειδοποίηση για
8 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Πρόδρομος Κορκίζογλου

Ωραία η ανάρτηση σου φίλε Γιώργο, εμπεριστατωμένη έρευνα που διασυνδέει διαχρονικά γεγονότα, με αφορμή την επίκαιρη ταινία!
Η φωτογραφία μιας άποψης του πύργου του Άιφελ, ήταν από την περιήγηση που μας έκανε στο Παρίσι με λεωφορείο το πρακτορείο ταξιδίων , πριν πάμε στο ξενοδοχείο.

Διονύσης Μάργαρης
Διαχειριστής
3 μήνες πριν

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα Πρόδρομε.
Ο ένας ταξίδεψε και είδε από κοντά τον πύργο, ο άλλος έκανε ολόκληρη έρευνα, μετά από μια ταινία…
Να είσαστε και οι δυο καλά, αλλά Πρόδρομε, κάνε και λίγες διακοπές στις διακοπές σου και γράψε κάτι 🙂

Πρόδρομος Κορκίζογλου
Απάντηση σε  Διονύσης Μάργαρης

Καλημέρα Διονύση.
διακοπές μέσα στις Διακοπές!!!
Ωραίο ακούγεται! Θα το κάνω προσεχώς!
Τελείωσε η ..αποτοξίνωση από το Υλικονετ , οπότε …
Να είσαι καλά.

Βασίλειος Παππάς
3 μήνες πριν

Για όποιον/α επισκέπτεται το Παρίσι…
Μουσείο Des Arts et Metiers
comment image

Τελευταία διόρθωση3 μήνες πριν από Διονύσης Μάργαρης
Βασίλειος Παππάς
3 μήνες πριν

Κρύα Βρύση ή Φιλιατρά Μεσσηνίας?
(Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας)
comment image

Τελευταία διόρθωση3 μήνες πριν από Διονύσης Μάργαρης
Ελευθερία Νασίκα
Αρχισυντάκτης
3 μήνες πριν

Καλημέρα Γιώργο, καλημέρα σε όλη την παρέα.
Ενδιαφέρουσα παραγωγή, την είδα στο Ίντερνετ. 
Δε θα μπορούσες να περιγράψεις καλύτερα τα σημεία, στα οποία θα εστίαζε ένας ΠΕ04, αναζητώντας μάλιστα περισσότερες λεπτομέρειες και λιγότερο ρομάντζο! 
Ξεχωρίζω: 
Τα πισωγυρίσματα στον χρόνο, 
τη γλώσσα, που είχα καιρό να ακούσω σε ταινία, 
τη σκοτεινή εικόνα, που ενίσχυε την ατμόσφαιρα εποχής, 
την ερωτική ιστορία με το (ευτυχώς!) μη happy end, 
και κυρίως 
τις δυο λεπτομέρειες, που περιγράφεις, και που δίνουν μια μικρή γεύση του τι σημαίνει μηχανικός. 
Είδα και το Radioactive. 
Δεν ξέρω πόσο κοντά είναι το στόρυ στον αληθινό χαρακτήρα της Κιουρί, αλλά μου άρεσε.
Ενδιαφέρουσα οπτική και τα άλματα μπροστά στον χρόνο, για τα οποία είχα διαβάσει παλιότερο σχόλιό σου.
Σε ευχαριστούμε και αναμένουμε και άλλες προτάσεις!