by 
Ένα φύλλο εργασίας για όσους/ες εχουν τη δυνατότητα (και τη διάθεση…) να “δανείζονται” την αίθουσα πληροφορικής για να κάνουν μάθημα φυσικής στη Β’ γυμνασίου… Χρησιμοποιούμε μία από τις εξαιρετικές προσομοιώσεις του Phet για να μελετήσουμε το “νόμο του Hook”.
Θα βρείτε το φύλλο εργασίας εδώ και την εν λόγω προσομοίωση εδώ .
(περισσότερα φύλλα εργασίας μπορείτε να βρείτε στο epsimos.com)
Το να κάνεις το νόμο του Hooke μέσω Phet είναι ιεροσυλία…Διαδικτυακό σεξ…
Όντως συνάδελφε, η διαπραγμάτευση του νόμου του Hooke παραδοσιακά γίνεται κυρίως με σχεδιαγράμματα στον πίνακα και (δευτερευόντως, δυστυχώς) με επί του πρακτέου δοκιμές ελατηρίων στο σχολικό εργαστήριο.
Ίσως φταίω κι εγώ που δεν ανέφερα στη δημοσίευσή μου ότι το προτεινόμενο φύλλο εργασίας έχει γραφτεί ως συμπληρωματικό του "προαπαιτούμενου" φύλλου εργασίας που δημοσίευσα πριν τις γιορτές, το οποίο αφορούσε τη διαπραγμάτευση του εργαλείου "ελατήριο" σε ξεκάθαρα εργαστηριακό πλαίσιο.
Από την άλλη βέβαια, η δική μου θέση είναι ότι ναι, υπάρχουν θετικές πλευρές της διαπραγμάτευσης του νόμου του Hooke και στο πλαίσιο των προσομοιώσεων.
– Πρώτον, μία απλή και συνάμα λειτουργική προσομοίωση (όπως αυτές που συνήθως βρίσκουμε στο Phet) είναι ο μόνος τρόπος να εξασφαλίσουμε ότι θα προλάβουμε μέσα στο πλαίσιο της μίας διδακτικής ώρας να ασχοληθούμε και με τη δημιουργία διαγράμματος! Νομίζω ότι οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν πως το να χωρέσεις και διεξαγωγή της πειραματικής διαδικασίας και δημιουργία διαγράμματος από όλυς τους μαθητές ( αλλά και συζήτηση στην τάξη επ αυτού) μέσα σε μια διδακτική ώρα, είναι μια ποοοολύ αισιόδοξη πρόταση. Η προσομοίωση αφαιρεί αρκετά από τις χρονικές απαιτήσεις της πειραματικής διαδικασίας, οπότε την προτείνω ακριβώς επειδή αυτό το (χρονικό) κέρδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το διάγραμμα και την ερμηνεία του (που αυτή είναι ο νόμος του Hooke και όχι το πείραμα).
– Δεύτερον, οι (σωστές) προσομοίώσεις έρχονται για να βοηθήσουν το εργαστηριακό πλαίσιο και όχι για να το αναιρέσουν. Εν προκειμένω για παράδειγμα, μιλάμε για μία προσομοίωση που ικανοποιεί απαιτήσεις που κανένα εργαστήριο δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει: α) δυνατότητα παρατήρησης του φαινομένου με παύσεις β) δυνατότητα προβολής σε αργή (x4) και πιο αργή (x16) κίνηση γ) δυνατότητα παράλληλης προβολής διαγράμματος ενεργειών κατά την εξέλιξη του φαινομένου δ) δυνατότητα να δουν οι μαθητές πως θα γινόταν το ίδιο πείραμα αν είμασταν σε άλλο πλανήτη (!) ε) δυνατότητα προσθήκης σώματος άγνωστης μάζας.
Εκτιμώ πως όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν "καινούργιο" τρόπο διδακτικής διαπραγμάτευσης ενός φαινομένου, το κέρδος μας είναι μεγαλύτερο όταν αυτό που πρωτοαναρωτιόμαστε είναι "τι κερδίζουμε με αυτό" (παρά όταν αναρωτιόμαστε "τι χάνουμε με αυτό"). Θα συμφωνήσω ότι υπάρχουν πτυχές που χάνονται, όμως ακριβώς για να καλυφθούν αυτές οι απώλειες πρότεινα και το προαναφερθέν φύλλο εργασίας (δηλαδή μια εργαστηριακή δοκιμή πριν τη χρήση της προσομοίωσης).