by Ομολογώ πως ασχολήθηκα με το «μεταβατικό;;» πρόγραμμα σπουδών ακροθιγώς εξαιτίας σημαντικού φόρτου εργασίας μέχρι και τις πανελλαδικές εξετάσεις. Μου φάνηκε αρχικά μία βεβιασμένη αλλαγή πλεύσης και με παραξένεψε η σιγή στο χώρο αυτό…μου φάνηκε σαν να εκτιμάται πως η αλλαγή αυτή είναι για καλό και σχεδόν αυθυποβάλλομαι..
Με την έναρξη της θερινής προετοιμασίας τα σκέφτομαι συνεχώς. Προσπαθώντας να τακτοποιήσω τις σκέψεις μου και να τις μοιραστώ εν συντομία και όχι κατά φθίνουσα σειρά σημαντικότητας:
- Επιθυμώ την αύξηση της ύλης αλλά όχι με αυτό τον βίαιο και αφοριστικό τρόπο. Θα μου φαινόταν αρκετή (για αυτή τη μεταβατική;; χρονιά) η επαναφορά των κυμάτων στην υφιστάμενη ύλη ή εκ νέου διαμόρφωση του κεφαλαίου του ηλεκτρομαγνητισμού.
- Θα μου λείψει το στερεό και απεχθάνομαι αυτά τα κουτσουρέματα. Βάσει εμπειρίας μου το κεφάλαιο αυτό το αγαπούν οι μαθητές και τους κερδίζει η Φυσική. Επίσης, αν ως ένας από τους στόχους της διδασκαλίας της Φυσικής στο Λύκειο είναι η Μηχανική το κεφάλαιο αυτό είναι που συμμαζεύει και ολοκληρώνει το «παζλ» στο μυαλό των μαθητών. Το μισό κεφάλαιο που μένει στερεί μεγάλο μέρος της ομορφιάς του…αλλά και της δυνατότητας εμβάθυνσης: κινηματική αποστειρωμένη.. χωρίς αιτία κίνησης και χωρίς ενεργειακούς μετασχηματισμούς; Δεν θα αναλύσω καν πόσοι και πόσοι παραμελημένοι μαθητές μαθαίνουν στο κεφάλαιο αυτό όσα δεν έμαθαν στην Α Λυκείου.
- Θα φανταζόμουν πως σε κάθε αλλαγή διατηρείς τα πλεονεκτήματα της προϋπάρχουσας κατάστασης: το υπάρχον δυναμικό έμψυχο (διδάσκοντες) και άψυχο (βιβλία, διαδίκτυο, υλικονετ κλπ) έχει σημαντική αξία σε κεφάλαια όπως το στερεό και οι ταλαντώσεις που διδάσκονται 20 και κάτι χρόνια…για το λόγο αυτό (αν και δεν είναι αναγκαίο) ένας πολύ καλός μαθητής μπορεί να χειριστεί και αρκετά θέματα από πρώτα έτη σχολών στα κεφάλαια αυτά. Απορρίπτουμε, λοιπόν, αυτή τη γνώση και την εμπειρία χρόνων; Γίναμε καλοί σε αυτά τα κεφάλαια χάρη στη συναναστροφή με τους παλιούς μαθητές μας και οι σύγχρονοι γίνονται καλύτεροι από τους παλιούς μέσω ημών αλλά και χάρη σε αυτούς.
- Τα ρευστά που μπήκαν στη ζωής μας πριν 6 χρόνια αντικαθιστώντας εδάφια που σήμερα αντικαθιστούν τα ρευστά πως τα απορρίπτουμε από όλο το Λύκειο. Ομολογώ πως βαριόμουν τις ασκήσεις τους αλλά μου άρεσε (και στους μαθητές άρεσε) η σύνδεση του κεφαλαίου με φαινόμενα του κόσμου μας.. «χτύπαγα» και ένα δίωρο πειραματάκια και «γουστάραμε».
- Το κοινότυπο αλλά ορθότατο πως κάθε αλλαγή πρέπει να ξεκινάει από κάτω προς τα πάνω (όπως και κοινωνικά..) δεν το αναπτύσσω καθόλου.
- Σε ότι αφορά την άποψη πως θα πρέπει η λυκειακή Φυσική να ασχολείται με θέματα περισσότερο σύγχρονα, αν και το εύχομαι, έχω τις αμφιβολίες μου. Φαντάζομαι πως μπορεί να έλξει κάποιους μαθητές αλλά για να έλξει τη μεγαλύτερη μάζα τους θα πρέπει να υπάρχει μια σωστή δοσολογία μεταξύ δηλωτικών γνώσεων και γνώσεων που αποκτούνται μέσα από «παιχνίδι»..και ως «παιχνίδι» εννοώ ασκήσεις, προβλήματα που διεγείρουν τον μαθητή. Αν μη τι άλλο θα φανταζόμουν πως η εισαγωγή κεφαλαίων σύγχρονης φυσικής θα γινόταν με μεγαλύτερη προσοχή και «ανασφάλεια».
- Σχεδόν το 47,5% των μαθητών πανελλαδικά έγραψε κάτω από τη βάση και μπορούμε να συμπεράνουμε πως αρκετοί από τους διδακτικούς στόχους που θέτει το σχολείο (το υπουργείο) όπως η κατανόηση της αλλαγής της ΘΙ, ένας κανόνας Kirchhoff, μία κατανόηση κίνησης, μία ισορροπιούλα κλπ δεν έγινε κτήμα σχεδόν στους μισούς μαθητές. Θα φανταζόμουν πως αυτό θα έπρεπε να προβληματίσει και να αποτελέσει προτεραιότητα … μήπως και κεντρικά γινόταν κάποιος εξορθολογισμός της ύλης από την Α Λυκείου…και ειδικά από τη Β Λυκείου να υπήρχε κάποια περισσότερο λειτουργική αλληλουχία κεφαλαίων κλπ
- Η πρόταση μερικών (όπως ο Βαγγέλης Κουντούρης) να εξετάζεται όλος όγκος της ύλης που έχει διδαχθεί και στις τρεις τάξεις του Λυκείου μου «βγάζει νόημα» και πιθανώς να μπορεί να άρει τα αδιέξοδα αλλά με έχουν φοβίσει οι μεγάλες αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα..προτιμώ τις διορθώσεις βήμα-βήμα.
Συγνώμη για το μακροσκελές και το βιαστικό ύφος του κειμένου…θα μου λείψει το στερεό.
Καλό καλοκαίρι.
Καλησπέρα Κώστα.
Χαίρομαι που κατέθεσες την άποψή σου.
Θέλω να συνεχίσω τη κουβέντα.
Καλησπέρα Δημήτρη,
και εγώ χαίρομαι που έθεσες το θέμα και με ενδιαφέρει η συζήτηση.
Να σχολιάσω:
· Αν και όλοι συμφωνούμε πως ο “σπόρος” της επιστήμης ευδοκιμεί στο “παρθένο” νεανικό μυαλό, δεν πιστεύω ότι εκπαίδευση μας είναι προς αυτή την κατεύθυνση. Στο ylikonet, αλλά και σε σελίδες εκπαιδευτικών, βλέπω προσπάθειες με μεράκι για τους μικρούς μαθητές, αλλά αυτές είναι ατομικές προσπάθειες (τις χαίρομαι και μπράβο τους) δεν είναι εκπαιδευτική πολιτική του κράτους.
· Το αν έχω εμπειρία για το τι πρέπει να διδάσκεται στο Δημοτικό ή στο Γυμνάσιο είναι άσχετο με το αν έχω άποψη για το θέμα. Και την άποψη αυτή την εκφράζω κάθε άλλο παρά λακωνικά [J].
· Η Γ λυκείου έχει στραμμένα πάνω της όλα τα βλέμματα, συμφωνώ με τον Κωνσταντίνο ότι [“η ύλη φυσικής της Γ Λυκείου δεν έχει καμία σχέση με την γενική μόρφωση που παίρνει ένας μαθητής στο σχολείο. Απλώς αποτελεί έναν κατάλογο θεμάτων με τα οποία πρέπει να ασχοληθεί κάποιος πριν πάει να εξεταστεί.”]. Μου αρέσει η διατύπωση. Θεωρώ πως τα φώτα της δημοσιότητας στη Γ λυκείου (που είναι λογικό να είναι στραμμένα πάνω της), δεν βοηθάνε. Η Γ λυκείου είναι μόνο όπως σωστά λες η κορυφή του “παγόβουνου” των προβλημάτων της δημόσιας εκπαίδευσης αλλά και της ιδιωτικής, γιατί το υπουργείο “παίζει” και οι υπόλοιποι “χορεύουν”.
· Από την άλλη θεωρώ ότι το λύκειο θα έπρεπε να έχει μια άλλη δομή π.χ. να είναι 2 έτη με γενικές γνώσεις και να ακολουθούσαν 2 έτη με προσανατολισμό, που θα είχαν παραπάνω από μια γραπτές αξιολογήσεις. Ανάλογο των προόδων στο πανεπιστήμιο, άλλο το να αξιολογηθείς μια φορά και άλλο π.χ. τρείς είναι το κέρδος πολλαπλό. Και έχεις περισσότερα δεδομένα να αξιολογήσεις (καλύτερη εικόνα) και ο μαθητής προετοιμάζεται σε όλη την διάρκεια της διετούς πορείας και ψυχολογικά διαχειρίζεται ο έφηβος καλύτερα τα 2 αυτά χρόνια και γιατί όχι : “δίνεις” δουλειά στους καθηγητές. [Κλασσική πατέντα του κράτους βάζει τον πολίτη να πληρώνει (ας μην σταθούμε τώρα σε αυτό)].
· Συμφωνώ με το κείμενο σου [ “μία ανάδραση: συμπέρασμα, μικρές βελτιώσεις σε μικρότερες τάξεις και ξανά η ίδια “λούπα”…με στόχο τη βελτιστοποίηση”]. Τα παραδείγματα πολλά και τα καλύτερα δεν αφορούν την εκπαίδευση π.χ. η Honda στους κινητήρες των μοτοσυκλετών, η Toyota στους κινητήρες των αυτοκινήτων, η Amazon στο εμπόριο.. ότι βελτιώνεις λίγο σε κάθε κύκλο, αν μη τι άλλο γίνεται διαρκώς καλύτερο. Πρέπει όμως να ξεκινήσεις από μια βάση άλλη, να κάνεις μια καλύτερη αρχή και να βελτιώνεις 20 χρόνια και θα έχεις .. κάτι αξιόλογο. Μια σωστότερη βάση για μένα είναι τα όσα έγραψα πριν.
· [“όπου και το μαθηματικό τους επίπεδο ανεβαίνει ώστε να μπορούν να ασχοληθούν σε ένα λίγο πιο ουσιώδες επίπεδο…να υπάρχει και η λογική πώς ότι κάνουν θα χρειαστούν άμεσα ένα χρόνο αργότερα.”] γράφεις το παραπάνω και πολλά ακόμα με τα οποία συμφωνώ. Γρήγορα θα έλεγα π.χ. ο ηλεκτρισμός στην εισαγωγή του δεν έχει διανύσματα. Δεν είναι “ηλίθιο” να μην απλά αλλάξουμε το τι διδάσκουμε στην Β και στην Γ γυμνασίου; γιατί όχι και μικρές ανάλογες αλλαγές στο λύκειο. Πολλά μπορούμε να πούμε σε μια συζήτηση με διάρκεια που μπορεί να γίνει σε μια προσπάθεια της πλειοψηφίας των εκπαιδευτικών να σχεδιάσουν, να οργανώσουν με σκοπό να προτείνουν οι ίδιοι αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα.
· Μου αρέσει ιδιαίτερα [“και ο καθένας από εμάς κάνει μάθημα στον προ 20ετίας εαυτού του, με τον τελευταίο να μένει με το στόμα ανοικτό.”] θυμίζει σενάριο science fiction. Θέλουμε 20 ατές πλάνο. Λίγο ο ένας και λίγο ο άλλος (ας δοθούν και κίνητρα για να αυξηθεί η “παραγωγή”), καθηγητές με επίπεδο και διάθεση για προσφορά υπάρχουν, πραγματικά το διαθέσιμο υλικό θα έχει ποιότητα αλλά και ποσότητα.
Καλημέρα Κώστα
Με ενδιαφέρει το σχόλιό σου και αυτή η συζήτηση.
Καλησπέρα, η αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος είναι ένα θέμα συζήτησης συχνό, όταν συνομιλούν εκπαιδευτικοί.
Η κριτική, είναι έντονη σε κάθε απόφαση του υπουργείου, παραδείγματα υπάρχουν πολλά. Προτάσεις δεν συναντάς συχνά.
Καταλαβαίνω, στο δημόσιο λόγο, πρέπει κανείς να είναι προσεκτικός.
Αλλά και σε ιδιωτικές συζητήσεις μεταξύ συναδέλφων.
Είναι μια κοινωνική “συμπεριφορά” η τάση να κριτικάρουμε αλλά να μην προτείνουμε; δεν γνωρίζω.
Σίγουρα δεν είμαι εγώ ο αρμόδιος να ξεκινήσω ή να συντονίσω μια συζήτηση για την αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας.
Αν γίνει ποτέ μια τέτοια συζήτηση θα πω την γνώμη μου, όπως θα έπρεπε να την πουν όλοι (ανάλογη άποψη έχω για τις εκλογές, θα έπρεπε να ψηφίζουν σκεπτόμενοι όλοι και να καταλάβουν ότι η πλειοψηφία ορίζει αυτά που τελικά τραβάμε όλοι μας).
Πληρούν οι γνώσεις των αποφοίτων είτε του δημοτικού, είτε του γυμνασίου, είτε του λυκείου τα κριτήρια της οποιαδήποτε ουσιαστικής εκπαιδευτικής αξιολόγησης που υπάρχει ή θα προταθεί; Όχι, το εκπαιδευτικό σύστημα ήταν στον “πάγο” για χρόνια, τώρα επιδεινώθηκε και καταρρέει.
Για χρόνια παρατηρούν και συμφωνούν στην πλειοψηφία τους οι εκπαιδευτικοί ότι η τάση είναι πτωτική: οι απόφοιτοι (από το δημοτικό, το γυμνάσιο και το λύκειο) κρίνονται στο μέσο όρο να μην κατέχουν τις βασικές γνώσεις της βαθμίδας που ολοκλήρωσαν. Οι απόφοιτοι λυκείου καταλήγουν στις πανεπιστημιακές σχολές, όπου πρέπει να σπουδάσουν και έχουν προβλήματα, ελλείψεις.
Εγώ εκφράζω δημόσια την απορία μου:
Αφού υπάρχει πρόβλημα στο εκπαιδευτικό σύστημα, γιατί όλοι όσοι νοιάζονται για την εκπαίδευση, με πρωτεργάτες τους Φυσικούς (γιατί μπορούν, γιατί θα τους γοητεύσει να ασχοληθούν και για πολλούς άλλους λόγους, ενώ φυσικά θα τους βοηθούσαν καθηγητές από το σύνολο των φυσικών επιστημών) δεν φτιάχνουν σιγά και προσεκτικά ένα πλάνο όπου θα προτείνουν και θα συζητήσουμε όλοι μαζί λύσεις..
Δηλαδή είμαστε χρόνια με ένα προβληματικό στην αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικό σύστημα και μπορούμε να είμαστε για χρόνια ακόμα, αυτό είναι γεγονός.
Δεν επηρεάζουμε εμείς (ο καθένας από τους συναδέλφους) τις επιλογές του υπουργείου παιδείας, επίσης γεγονός.
Μπορεί η δημόσια συζήτηση (σε ηλεκτρονική μορφή πάντα) να δώσει προτάσεις που μελλοντικά να επηρεάσουν τις εξελίξεις; Εγώ λέω Ναι.
Οι εξετάσεις για την εισαγωγή μαθητών στις πανεπιστημιακές σχολές που πραγματοποιούνται στη Γ λυκείου, είναι εξετάσεις άρα μια ακόμα αξιολόγηση των μαθητών, είναι διαγωνισμός, είναι ο λόγος για να διαβάσει αυτός που μέχρι πρότινος δεν ήταν τόσο μελετηρός, είναι μια φάση με αγωνία για τους γονιούς των μαθητών, είναι ένα κόστος για το κάθε σπίτι (το γνωρίζετε συνάδελφοι του ιδιωτικού αλλά και του δημόσιου τομέα), είναι στην επικαιρότητα όταν πραγματοποιούνται, είναι κάποια από τα παραπάνω; είναι όλα τα παραπάνω; είναι και πολλά άλλα; έχουν γραφεί πολλά και θα γραφούν περισσότερα.