by Τα μεγέθη στις φυσικές επιστήμες σύμφωνα το Διεθνές Λεξιλόγιο Μετρολογίας (έκδοση Ιουλιος 2023 )χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες
(α) ΤΑΚΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ (ordinal quantity) ονομάζονται οι ιδιότητες του ίδιου είδους, που μπορούν να συγκριθούν μόνο με διάταξή (σειρά) -η σύγκριση γίνεται μόνο μέσω διάταξης -συγκρίνονται κατά διάταξη ( περιλαμβάνοντας τόσο τις σχέσεις ανισότητας όσο και τη σχέση και της ισότητας- ) Δεν υπάρχει έννοια αναλογίας ή διαφοράς – οι διαφορές ή οι λόγοι των τιμών της να έχουν φυσικό νόημα- Π.χ Η σκληρότητα στην κλίμακα Μος (Mohs) η ένταση του ανέμου στην Κλίμακα Μποφόρ (Beaufort) , Η ένταση των σεισμών (Κλίμακα Μερκάλι ) ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ Τα μεγέθη αυτά δεν ανήκουν σε κανένα σύστημα μονάδων
(β) ΜΕΓΕΘΗ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ (interval quantity) ονομάζονται οι ιδιότητες του ίδιου είδους, που μπορούν να συγκριθούν -για τις οποίες ισχύει η σύγκριση -μόνο μέσω της διαφοράς τους (απόστασης) ανάμεσά στις τιμές τους και με διάταξή (σειρά) -αλλά όχι μέσω του λόγου τους (κλάσματος) Έχουν Συμβατικό / Αυθαίρετο Μηδέν Π.χ η δυναμική ενέργεια , Η χρονική στιγμή , Η θερμοκρασία σε βαθμούς κελσίου , η θέση σε ένα άξονα , το ηλεκτρικό δυναμικό , το υψόμετρό , το σημείο τήξης ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ Τα μεγέθη αυτά είναι παράγωγα μεγέθη στο Διεθνές Σύστημα Μεγεθών.Το μηδεν τους είναι συμβατικό
(γ) ΜΕΓΕΘΗ ΛΟΓΟΥ (ratio quantity) ονομάζονται τα μεγέθη που μπορούν να συγκριθούν με λόγο -η σύγκριση γίνεται μέσω λόγου (και κατά συνέπεια μέσω διαφοράς) και μέσω διάταξής Έχουν Απόλυτο Μηδέν Διαθέτει φυσικό/εγγενές μηδέν Τα γνωστά μας κλασικά μεγέθη ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ Ο χρόνος που αναφέρεται ως θεμελιώδης στο Διεθνές Σύστημα Μεγεθών ,είναι χρονικό διάστημα. Έχει φυσικό μηδέν (μηδέν διάρκεια σημαίνει πλήρης απουσία χρόνου) η Θερμοδυναμική Θερμοκρασία Κέλβιν (T) είναι θεμελιώδες μέγεθος στο Διεθνές Σύστημα Μεγεθών Έχει απόλυτο μηδέν: Οι 0 K είναι η χαμηλότερη δυνατή θερμοκρασία στο σύμπαν (Εκεί σταματά κάθε κίνηση των σωματιδίων) Όλα τα θεμελιώδη μεγέθη του Διεθνούς Συστήματος Μεγεθών είναι μεγέθη λόγου
ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ (quantitative property) Ή ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ Ή ΜΕΓΕΘΗ (quantity) ονομάζονται οι ιδιότητες συγκεκριμένων στοιχείων που η σύγκριση του ιδιού είδους πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας μαθηματικά σύμβολα (>, <,=) -με όρους «μεγαλύτερο» ή «μικρότερο» ή ίσο αναμεσά στις τιμες – (Αυτό είναι ο ορισμός που δινω ,δεν αναφερεται στο βιβλιο)
ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ (Qualitative property) Η ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ (Nominal property) Η ΜΗ ΠΟΣΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ονομάζονται οι ιδιότητες που η σύγκριση τους πραγματοποιείται αποκλειστικά με σχέση ισοδυναμίας και καθορίζουν μόνο αν η ιδιότητα δύο στοιχείων είναι ίση η διαφορετική χωρίς αυτές να έχουν μεταξύ τους κάποια φυσική σειρά, ή να επιδέχεται μαθηματικές πράξεις
ΠΡΟΣΟΧΗ Το «ίσον» – η σχέση της ισότητας ισχύει τόσο για τις ονοματικές ιδιότητες όσο και για τα μεγέθη Η ισότητα είναι το μοναδικό κοινό τους σημείο επομένως δεν αποτελεί στοιχείο διαφοροποίησης μεταξύ τους
ΥΓ1 Μετά από μέρες ,ξενύχτια,ατέλειωτες ώρες εργασίας .ευτυχώς που έπεσε το βιβλίο αυτό στα χεριά μου και μπόρεσα να τα ξεκαθαρίσω . Θα ακολουθήσει δεύτερό μέρος για το τι ονομάζουμε μέτρηση στις Φυσικές επιστήμες.
ΥΓ 2 Το βιβλίο που έγραψε ο Εμμανουήλ Αντ. Δρης Το Διεθνές Σύστημα Μονάδων Σημαντικά Ψηφία Διαστατική Ανάλυση Ιανουάριος 2023 θέλει αναθεώρηση
