Δημοσιεύτηκε από το χρήστη Κατερίνα στις 30 Νοέμβριος 2014 στις 21:50 στην ομάδα Χημεία Γ΄Λυκείου
Για να βρω τον τύπο Lewis της ένωσης HSCN πρέπει να γνωρίζω ποιο είναι το κεντρικό άτομο. Για να βρεθεί η σωστή απάντηση H-S-C≡N θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το κεντρικό άτομο είναι ο C. Πώς όμως θα συγκρίνω σωστά την ηλεκτροθετικότητα του S και του C;
Συγκρίνοντας το S,τον C και το Ν ως προς την ηλεκτροθετικότητά τους, επειδή το S έχει εξωτερική στοιβάδα n=3 ενώ τα άλλα δύο n=2, άρα είναι το περισσότερο ηλεκτροθετικό. Άρα το S είναι το κεντρικό άτομο.
Τότε όμως η ένωση θα είναι H-S≡C-N, αφού συμπληρώνοντας τα περιφερειακά άτομα με 8 e, δηλαδή τον C και το N, το S μένει με 4 e άρα αναγκαστικά (αφού έχω ‘βάλει’ και τα 16 e που έχει συνολικά η ένωση), ο C θα δώσει στο S τα 4 e που χρειάζεται και έτσι θα σχηματιστεί ο τριπλός δεσμός S≡C που είναι λάθος.
Πώς θα αιτιολογήσω στους μαθητές μου ότι ο C είναι περισσότερο ηλεκτροθετικός από το S ενώ τους έχω ήδη διδάξει ότι για να συγκρίνουμε την Α.Α ή την ηλεκτροθετικότητα δύο στοιχείων που ανήκουν σε διαφορετική περίοδο και ομάδα (όπως εδώ το S και ο C) συνήθως αυτό που έχει το μεγαλύτερο n έχει την μεγαλύτερη Α.Α. άρα και την μεγαλύτερη ηλεκτροθετικότητα.
![]()
Στις οργανικές ενώσεις γράφουμε πρώτα τον Σ.Τ και στη συνέχεια βάζουμε
τα αδεσμικά e. Δε δουλεύουμε με κεντρικό άτομο
Θα πρέπει όμως να μπορούμε να βρούμε τον τύπο lewis
ανεξάρτητα αν γνωρίζουμε ή όχι τον συντακτικό τύπο.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα αν ισχύει αυτό που λες τότε γιατί στην άσκηση 7.23 (Σαλτ)
λέει να βρεθεί ο τύπος Lewis των παρακάτω οξέων (και έχει το HSCN) και δεν βάζει την ένωση αυτή στη άσκηση 7.26 που λέει να βρεθεί ο τύπος lewis των οργανικών ενώσεων;
Δηλαδή επειδή το HSCN είναι οξύ θα βρω τον τύπο Lewis με κεντρικό άτομο ενώ αν το θεωρήσω νιτρίλιο άρα οργανική ένωση δεν χρειάζεται να βρω το κεντρικό άτομο;
Μπορεις να αποφύγεις το “μπερδεμα” αν κανεις την ενωση HOCN (αντί του HSCN)
…Δηλαδή;
Το HSCN εχει συμπεριφορα ψευδουδραλογονου , δεν ανηκει στις οργανικες ενωσεις και δεν το βαζει στην 7.26
Κατερίνα καταρχήν ο C έστω και με μικρή διαφορά είναι πιο ηλεκτροθετικός απο το S παρόλο που το S έχει μεγαλύτερη ακτίνα. Για την σύγκριση ηλεκτραρνητικότητας για στοιχεία που είναι διαγώνια και όχι στην ίδια ομάδα υπάρχουν αποκλίσεις και δεν πάιζει ρόλο μόνο ο αριθμός στιβάδων. Οπότε εδώ για να αποφύγουμε τα προβλήματα μπορούμε να πούμε ότι ο άνθρακας τουλάχιστος για τις ενώσεις που μελετάμε στη Γ’ Λυκείου είναι πάντα κεντρικό άτομο και κάνει τέσσερις ομοιοπολικούς δεσμούς. Σωστή και η πρόταση του Δημήτρη όπου κάνεις την δομή του ΗΟCN όπου δεν έχεις πρόβλημα επιλογής κεντρικού ατόμου και μετά μπορείς να πεις όμοια δομή για το S αφού έχει παρόμοιες ιδιότητες με το Ο. Πάντως για πολλές ενώσεις υπάρχει πρόβλημα στο να κάνουμε σωστά τη δομή χωρίς να γνωρίχουμε την έννοια τυπικό φορτίο (π.χ ΗCLO4)
Κατα Paulihg ο C εχει ηλεκτραρντικοτητα 2,55, ενω to S 2,58. Σωστη η παρατηρηση του δασκαλου αγγελου
Κατερίνα καλησπέρα.
Για επίπεδο Γ΄ Λυκείου θα συμφωνήσω με το Δημήτρη:
http://en.wikipedia.org/wiki/Thiocyanic_acid
Για ανώτερο επίπεδο δες παρακάτω ίσως σε βοηθήσει:
http://chem-net.blogspot.gr/2012/11/valence-electrons-and-lewis-dot…
Ξέρετε ποιες ενώσεις του C οι μαθητές έχουν στο μυαλό τους ως ανόργανες;
CO, CO2 και όποιες περιέχουν CO3=
Όποια άλλη ανόργανη ένωση π.χ. HCN, (CN)2, HSCN, HONC κ.λ.π. καλό είναι να την κάνουν σαν οργανική ένωση για να βγάζουν πολύ εύκολα το σωστό αποτέλεσμα. Γιατί να μπλέξουμε με κεντρικό άτομο C ή S στο HSCN;
Δεν είναι κακό να κάνουμε κάποιες απλουστεύσεις (ειδικά στο Lewis που ήδη λέμε όλοι μας πολλά πράγματα που δεν ισχύουν)
Για την ιστορία από τη wikipedia ανόργανες ενώσεις που περιέχουν C:
Καταρχάς σας ευχαριστώ όλους για το χρόνο σας…
Ας τα πάρουμε λίγο τα πράγματα από την αρχή διότι μάλλον δεν διατύπωσα σωστά την ερώτησή μου.
1.Για τη σύγκριση Α.Α και ηλεκτροθετικότητας δύο στοιχείων που ανήκουν σε διαφορετική περίοδο και ομάδα, μεγαλύτερη Α.Α άρα και ηλεκτροθετικότητα έχει αυτό που έχει το ↑n και το ↓z*. Όταν αυτοί οι παράγοντες αντιτίθενται (π.χ. ↑ n και ↑z*) τότε ο κυριότερος παράγοντας είναι το n. Φυσικά και υπάρχουν εξαιρέσεις, φυσικά και δεν ισχύει αυτό πάντα, αλλά εγώ θεωρώ ότι αυτός ο τρόπος καλύπτει τις απαιτήσεις της γ λυκείου.
Θεωρείτε ότι είναι λάθος αυτή η προσέγγιση;
2. Στην συγκεκριμένη περίπτωση του S και του C, παρ’ όλο που με αυτόν τον τρόπο καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το S έχει την ↑ Α.Α.(αφού έχει το ↑n) ,ωστόσο ωστόσο δεν είναι πιο ηλεκτροθετικός.
Η ερώτησή μου είναι η εξής:
Στην περίπτωση αυτή εξηγούμε ότι εδώ έχουμε μια εξαίρεση; Ή την θεωρούμε οργανική ένωση με δεδομένο Σ.Τ. άρα δεν χρειάζεται να βρούμε κεντρικό άτομο;
Επίσης:
Το να θεωρούμε ότι ο C είναι πάντα κεντρικό άτομο είναι μία σίγουρη οδός;
(δεν το είχα σκεφτεί ποτέ έτσι…)
3. Και κάτι τελευταίο πιο γενικό.
Οι οργανικές ενώσεις στις οποίες δεν χρειάζεται να βρίσκουμε κεντρικό άτομο για μένα είναι 1. Αλκάνια, 2. Αλκένια, 3. Αλκίνια/αλκαδιένια, 4. Αλκυλαλογονίδια, 5. Αλκοόλες/αιθέρες, 6. Αλδεύδες/ κετόνες και 7. Καρβοξυλικά οξέα/ εστέρες.
Θα συμπεριλάβουμε εδώ τα νιτρίλια και τις αμίινες;
Κατερίνα όσον αφορά την ατομική ακτίνα κ.τ.λ. ο περιοδικός πίνακας έχει κάποιους κανόνες και πολλές εξαιρέσεις. Π.χ Το Ι που έχει n=5 έχει μικρότερη ακτίνα απο το Na που έχει n=3!Γενικά σε διαγώνια σύγκριση απο δεξιά προς τα αριστερά δεν ισχύει μεγαλύτερο n άρα μεγαλύτερη Α.Α. Για να απαντήσουμε σε τέτοιες συγκρίσεις πρέπει να ξέρουμε το δραστικό πυρηνικό φορτίο,σταθερές προάσπισης κ.τ.λ. Τώρα όσον αφορά τις ηλεκτραρνητικότητες ο C ουσιαστικά μόνο το Η ξεπερνά σε ηλεκτραρνητικότητα γιαυτό και είναι κεντρικό άτομο. Να συμφωνίσουμε πάντως ότι δεν είναι σωστό σε εξετάσεις να δούμε ενώσεις όπου μπάινουν διλήμματα όσον αφορά το κεντρικό άτομο. Στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε να είναι στη ύλη και το τυπικό φορτίο.
Συμφωνώ ότι υπάρχουν εξαιρέσεις στην διαγώνια σύγκριση Α.Α. Όμως όταν πρέπει να γίνει τέτοια σύγκριση στην γ λυκείου τι γίνεται;
Αναφέρω την ίδια άποψη του Κώστα στην συζήτηση: http://ylikonet.gr/group/ximiac/forum/topics/20ca-21sc όπου λέει :
Μεταξύ δύο ατόμων μεγαλύτερη ακτίνα έχει αυτό που διαθέτει ταυτόχρονα το μεγαλύτερο αριθμό στιβάδων και το μικρότερο ΔΠΦ. Αν δε συμβαίνει αυτό (π.χ. Ο και Cl τότε συνήθως μεγαλύτερη ακτίνα έχει αυτό με το μεγαλύτερο αριθμό στιβάδων δηλ. το Cl)
Όπως ακριβώς γράφει και ο Σαλτερής. Yπάρχει άλλος τρόπος για να διδάξουμε τέτοιες περιπτώσεις;
Όσον αφορά τον C ως κεντρικό άτομο, θα συμφωνήσω με την άποψη σου.
Αν θεωρούμε πάντα δεδομένο ότι ο C είναι κεντρικό άτομο θα αποφύγουμε τις δυσκολίες εύρεσης του κεντρικού ατόμου…
Κατερίνα δεν θα τεθεί διαγώνια σύγκριση σε εξετάσεις οπότε οι μαθητές δεν χρειάζετε να γνωρίζουν κάτι παραπάνω. Τώρα όσον αφορά τις αποκλίσεις. To Cl π.χ έχει n=3 και ατομική ακτίνα 0,99 Α ενώ το Li έχει n=2 και ακτίνα 1,52. Αν υπολογίσουμε το δραστικό πυρηνικό φορτίο θα βρούμε για το Cl Ζ*= 6,1 και για το Li 1,3. Οπότε έλκονται πιο ισχυρά τα ηλεκτρόνια σθένους στο χλώριο (έχει μεγαλύτερη επίδραση εδώ το Ζ* απο ότι το n). Για τον υπολογισμό του Z* που είναι εκτός ύλης δες το αρχείο που επισυνάπτω.
Συνημμένα:
Οκ, οπότε δεν χρειάζεται να κάνουμε τέτοιες ασκήσεις.
Επηρεάστηκα πολύ από το θέμα ομογενών 2008 που είχε τη σύγκριση στοιχείων με z=10, z=17 και z=19
που ανήκουν σε διαφορετική περίοδο και ομάδα οπότε η σύγκριση γινόταν με το n και το z* .
Βέβαια στην περίπτωση αυτή οι δύο παράγοντες οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα.
Μετά είδα και τις ασκήσεις του γνωστού βοηθήματος όπου οι δύο παράγοντες οδηγούν σε διαφορετικό αποτέλεσμα και πανικοβλήθηκα…
Σ ευχαριστώ για τις σημειώσεις σου!