by 
Δημοσιεύτηκε από τον/την Διονύσης Μητρόπουλος στις 6 Απρίλιος 2012 και ώρα 8:00
Η ανάρτηση αυτή είχε σαν αφορμή ερώτηση μαθητή σχετικά με το αν έχει στροφορμή ένα στερεό που δεν στρέφεται.
Η ερώτηση έγινε σε μιά παλαιότερη ανάρτηση σχετικά με περιστροφή και κρούση (ΕΔΩ).
(Εναλλακτικά, ΕΔΩ)
(Έγιναν μικροδιορθώσεις)
Τα σχόλια
Σχόλιο από τον/την ΜΑΝΩΛΗΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ στις 6 Απρίλιος 2012 στις 12:02
-
Διδασκαλία επιπέδου.
Σχόλιο από τον/την Στεργιάδης Ξενοφών στις 7 Απρίλιος 2012 στις 1:14
-
Πολύ ωραία παρουσίαση της έννοιας της στροφορμής,διδακτικά γόνιμη.Κοινοτοπία να πω συγχαρητήρια για δική σου ανάρτηση.
Σχόλιο από τον/την Διονύσης Μητρόπουλος στις 7 Απρίλιος 2012 στις 23:44
-
Γιάννη (Δ.), Βαγγέλη,Γιάννη (Φ.), Ξενοφώντα σας ευχαριστώ θερμά για τα καλά λόγια!
(που βέβαια θεωρώ υπερβολές :-))
Βαγγέλη συμφωνώ με τον “αυτοπεριορισμό” που αναφέρεις, κάτι που γίνεται σε όλες τις τάξεις και είναι απόλυτα δικαιολογημένο. Το επίπεδο του βιβλίου πρέπει να είναι κατάλληλο για τις δυνατότητες των παιδιών στην κάθε τάξη και σύμφωνο με τις επιλογές του αναλυτικού.
Πρέπει όμως να έχει προηγηθεί προγραμματισμός και οργάνωση ώστε, αφενός να μην παρατηρούνται φαινόμενα όπως π.χ. το να υπάρχει ο νόμος της επαγωγής αλλά όχι ο ορισμός της ΗΕΔ, αλλά και, επιπλέον, να μην υπάρχει “στρέβλωση” σ’ αυτό που τελικά παρουσιάζεται.
Στην περίπτωση του στερεού φτάνει μέχρι την επίπεδη κίνηση (και καλά κάνει βέβαια).
Προσπαθεί λοιπόν με τους ορισμούς να καλύψει τις ανάγκες της επίπεδης κίνησης.
Ορίζει τη ροπή ως προς άξονα, κάνει και την παρατήρηση στη σελ. 112 ότι “θα ασχοληθούμε μόνο με ομοεπίπεδες δυνάμεις”. Κι αμέσως μετά ορίζει τη ροπή ως προς σημείο. Πρακτικά δεν του χρειάζεται αφού είναι ήδη γνωστό το επίπεδο κίνησης.
Αλλά αισθάνεται ότι υπάρχει ανάγκη να το κάνει, επειδή όταν είναι νοητός κι όχι σταθερός ο άξονας, είναι η ίδια η ροπή που θα τον “αναδείξει”.
Δεν υφίσταται παρόμοιο θέμα και με τη στροφορμή; Καταλαβαίνω ότι θέλει κυρίως να ασχοληθεί με την στροφική κίνηση του στερεού, αλλά αν αυτή δεν γίνεται γύρω από το CM τότε κρύβει και μεταφορά μέσα της.
Εξάλλου η κυκλική κίνηση υλικού σημείου δεν είναι “στροφική κίνηση”. Νομίζω ότι εδώ έγινε η στρέβλωση. Έπρεπε να ορίσει κανονικά τη στροφορμή υλικού σημείου, ώστε να καλύψει πέραν του spin και τις “άλλες κινήσεις” που αναφέρει, ως κινήσεις του CM, αλλά και να μην αναγκάζονται να τοποθετούν τεταρτοκύκλια για να “πείσουν” τα παιδιά ότι η κινούμενη σημειακή μάζα έχει στροφορμή.
Διονύση καλά τα λές.
Με βάση λοιπόν τα ισχύοντα, τα ένθετα είναι εκτός ύλης.
Άρα ο μαθητής, με βάση το σχολικό βιβλίο που περιέχει αυτά που ωφείλει να γνωρίζει, μαθαίνει ότι μόνο ένα σώμα που στρέφεται έχει στροφορμή.
Αν είναι έτσι, τότε ποια η νομιμότητα του 4ου θέματος που δόθηκε στις περασμένες εξατάσεις;
Διονύση πολύ διαφωτιστικά τα όσα γράφεις και αφορούν στη στροφορμή. Για να μπορέσει ένας μαθητής να αποφύγει ένα κτύπημα κάτω από τη μέση, όπως λες, σχετικό με την έννοια της στροφορμής πρέπει να “αποδεσμευτεί” από τον ορισμό του βιβλίου για τη στροφορμή υλικού σημείου ο οποίος είναι “προβληματικός” όπως πολύ καλά ανέδειξες. Για να βοηθώ τους μαθητές τους λέω να βλέπουν τη στροφορμή υλικού σημείου ως τη ροπή της ορμής του.
Συνάδελφοι σας ευχαριστώ για τα σχόλια 🙂
Δημήτρη δεν έχουμε δει ακόμα τι … έκπληξη μας επιφυλάσσουν για τη … νέα Γ’ Λυκείου!
(Και δεν τολμώ να το σκεφτώ …)
Μανώλη (Δρακάκη) νομίζω ότι το θέμα του 2011 ήταν στην … κόψη του ξυραφιού “εντός” ύλης.
Πριν από την κρούση η μάζα m4 ήταν ακίνητη και, η κρούση ήταν πλαστική, οπότε μπορούσε κανείς να δει το συσσωμάτωμα σαν ένα ενιαίο στρεφόμενο στερεό (άσχετα αν η διατύπωση του θέματος ανέφερε παραπλανητικά “κρούση της μάζας mΑ με τη m4“).
Σωστά Μανώλη (Λαμπράκη), τα παιδιά έχουν συνδέσει άρρηκτα την έννοια της στροφορμής, στο μεν υλικό σημείο με την κυκλική κίνηση, στο δε στερεό με τη στροφική.
Το σχολικό όμως με πολύ “γκρίζο” τρόπο διακρίνει «την ιδιοστροφορμή (spin) του σώματος, από τη στροφορμή που μπορεί να έχει το σώμα λόγω άλλης κίνησης».
Ποιά είναι αυτή η “άλλη κίνηση” αν όχι η μεταφορική;
Διαβάζοντας το κείμενό σου Διονύση αναρωτιέμαι. Είναι τόσο δύσκολο να γραφεί ένα διδακτικό βιβλίο με την ίδια σαφήνεια και ακρίβεια;
Η απάντηση βέβαια είναι ΜΙΑ.ΝΑΙ αν το γράψουν άνθρωποι που ΠΡΩΤΑ ΑΠΟ ΟΛΑ ΞΕΡΟΥΝ ΦΥΣΙΚΗ και ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗ.
Πιστεύω ότι συνήθως τα διδακτικά βιβλία τα γράφουν άνθρωποι που δεν γνωρίζουν Φυσική και επίσης το ΠΙ δεν θέλει τα παιδιά να μάθουν Φυσική. Θα ήταν ανόητο εκ μέρους μου να γράψω το αυτονόητο γιατί.Το γνωρίζουν όλοι, όσοι ασχολούνται ή ασχολήθηκαν με πάθος για την Εκπ/ση, αλλά κυρίως για την Παιδεία των παιδιών μας.
Ο σωστός επομένως, για μένα, Δάσκαλος θα διδάξει βέβαια ό,τι λέει το διδακτικό εγχειρίδιο, αλλά θα τονίσει το λάθος του και θα δώσει τη σωστή διάσταση στο θέμα, ακόμα και αν ξεφύγει από τη διδακτέα ύλη. Πρέπει να δοθεί μάχη για το τι σημαίνει διδακτέα ύλη. Διδακτέα ύλη δεν σημαίνει διδακτέο βιβλίο.
Είναι δυνατόν η αρχή διατήρησης της ενέργειας να μη διδάσκεται στον ηλεκτρισμό, γιατί κάποιος ανεκδιήγητος γραφειοκράτης, που παριστάνει τον ειδήμονα στο ΠΙ, το θεωρεί περιττή επιβάρυνση για το μαθητή; Πάω να ξεφύγω πάλι… και γιαυτό σταματώ εδώ..
ΟΣΟ ΟΜΩΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΣΑΝ ΕΣΕΝΑ ΔΙΟΝΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΙΛΟΚΕΡΔΩΣ ΔΑΘΕΤΟΥΝ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΩΣΤΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ, ΕΛΠΙΔΑ ΥΠΑΡΧΕΙ.
ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΠΩ ΒΕΒΑΙΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ, ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ, ΕΙΤΕ ΜΕ ΤΗ ΕΝΕΡΓΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥΣ, ΕΙΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΛΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΤΟΥ.
Αγαπητέ Μανώλη (Φραγκιαδουλάκη) σ’ ευχαριστώ θερμά για τα καλά λόγια, που με τιμούν προερχόμενα από έναν ικανότατο και με τόση προσφορά συνάδελφο!
Πιστεύω ότι όλοι μας σ’ αυτό το δίκτυο (και όχι μόνο) δίνουμε καθημερινό αγώνα για τους μαθητές μας χωρίς να υπολογίζουμε θυσίες και κόπο.
Δυστυχώς η υπόθεση “διδακτικό εγχειρίδιο” αντιμετωπίζεται (επιεικώς) χωρίς την απαιτούμενη σοβαρότητα και ευθύνη, και τα προβλήματα που συνεχώς παρουσιάζονται, είτε αγνοούνται, είτε … κουκουλώνονται.
Ο χειρισμός του θέματος σχολικά βιβλία εντάσσεται δυστυχώς στο γενικότερο πλαίσιο της πολιτικής για την εκπαίδευση …
To θέμα της στροφορμής, έχει συζητηθεί πάμπολλες φορές και νομίζω ότι εδώ και χρόνια, αν υπήρχε στοιχειώδες ενδιαφέρον από τους αποπάνω, θα έπρεπε να έχει αντιμετωπισθεί…
Με αφορμή όμως την παραπάνω κείμενο του Διονύση, θα ήθελα να τονίσω, πόσο εύκολα κατανοητά, μπορούν να γίνουν ακόμη και δύσκολα πράγματα, αν δοθούν με σωστό τρόπο…
Κατά τα άλλα, θα συμφωνήσω (δυστυχώς.. μακάρι να γινόταν διαφορετικά!) με όλα όσα γράφει παραπάνω ο Μανώλης (Φραγκ)
Διονύση καλημέρα, γράφαμε πάλι μαζί 🙂
ΔΙΟΝΥΣΗ… ΠΙΣΤΕΥΩ ΤΕΛΙΚΑ ΟΤΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΑΝ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΟΥ ΠΟΥ ΔΙΝΟΥΝ ΛΥΣΕΙΣ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ …ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ”ΒΓΗΚΕ” Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΟΥ… ΗΤΑΝ ΑΝ ΔΕΝ ΚΑΝΩ ΛΑΘΟΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΜΑΘΗΤΗ…ΟΤΙ ΠΟΙΟ ΟΜΟΡΦΟ.
ΝΑ’ΣΑΙ ΚΑΛΑ
Καλησπέρα συνάδελφοι.
Δεν μπορώ να μην αναφερθώ στην ικανότητα του Διονύση να παρουσιάζει δύσκολα πράγματα με απλό τρόπο.
Είναι θεμιτό μελετώντας ένα αντικείμενο, στο πλαίσιο της Φυσικής του Λυκείου, να αποφασίσει κάποιος να αυτοπεριοριστεί και να μελετήσει μέρος του αντικειμένου.
Φαίνεται ότι οι συγγραφείς του σχολικού βιβλίου, ορίζοντας την στροφορμή υλικου σημείου, υπέβαλλαν εαυτούς σε έναν αυτοπεριορισμό.
Θα πρέπει να ομολογήσουμε επίσης ότι τα θέματα των εξετάσεων σέβονται αυτόν τον περιορισμό. Γκρίζο σημείο είναι το θέμα του 2011 όπου εθεωρήθη αυτονόητο ότι ένα ακίνητο σώμα δεν έχει στροφορμή.
Προσωπικά ορίζω την ροπή ως προς σημείο και στην συνέχεια την ροπή ως προς άξονα ως την προβολή της πρώτης επί του άξονα.
Ορίζω την στροφορμή ως προς σημείο και στην συνέχεια την στροφορμή ως προς άξονα ως προβολή της πρωτης επί του άξονα.
Ως άμεση συνέπεια προκύπτει η στροφορμή υλικού σημείου που εκτελεί κυκλική κίνση.
Στην συνέχεια ορίζω την στροφορμή στρεφομένου στερεού (ως προς άξονα) και αποδεικνύω την σχέση L=Iω.
Ευτυχώς μέχρι τώρα δεν έχει βρεθεί μαθητής να με ρωτήσει για την στροφορμή του στερεού ως προς σημείο του άξονα ( μήπως τελικά καλά κάνουν οι συγγραφείς);
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή στο εξής σημείο.
Θεωρούμε το γνωστό πρόβλήμα όπου ένας σάκος ασβέστη αφήνεται να πέσει από κάποιιο ύψος σε οριζόντιο περιστρεφόμενο δίσκο. Έχω παρατηρήσει ότι πολλές φορές οι μαθητές βάζουν στην αρχική στροφορμή και στροφορμή του ασβέστη L=mυr.
Στο σημείο αυτό αρχίζει μια σκληρή για τους μαθητές συζήτηση.
Η συνισταμένη ροπή ως προς το κέντρο του δίσκου δεν είναι μηδέν και επομένως η στροφρμή ως προς το κέντρο του δίσκου δεν μένει σταθερή.
Η συνισταμένη ροπή ως προς τον άξονα του δίσκου είναι μηδέν και επομένως η στροφρμή ως προς τον άξονα του δίσκου μένει σταθερή.
Δεν είμαι απολύτως βέβαιος ότι ελέχουν πλήρως την κατάσταση.
Μπράβο Διονύση!
Μου άρεσε πολύ η εργασία σου για την ακρίβεια της, τη σαφήνεια και τον παιδαγωγικό τρόπο παρουσίασης. Ακόμα κι΄αν κάποιος συναντιέται για πρώτη φορά με την έννοια της στροφορμής αποκτάει μια πολύ καλή γνώση του αντικειμένου. Όπως σωστά παρατηρεί ο Μανώλης (Φρ) παραπάνω, για να γράψει κάποιος ένα βιβλίο με ακρίβεια και σαφήνεια πρέπει και να κατέχει σε βάθος το αντικείμενο και να θέλει να περάσει τη γνώση του στους μαθητές του, δύο στοιχεία που χαρακτηρίζουν όλες τις αναρτήσεις σου.