by Δημοσιεύτηκε από το χρήστη δάσκαλος άγγελος στις 2 Ιούλιος 2012 στις 16:32 στην ομάδα Χημεία Γ΄Λυκείου
Το Ν (Ζ = 7) έχει μεγαλύτερη ακτίνα απο το O (Ζ = 8). Άρα θε περιμέναμε η ενέργεια πρώτου ιοντισμού του Ν να είναι μικρότερη απο του Ο. Παρόλα αυτά είναι είναι λίγο μεγαλύτερη. Αυτό συμβαίνει γιατί το Ν έχει ημισυμπληρωμένη την 2p υποστιβάδα μια δομή που είναι πιο σταθερή απο την δομή του Ο. Το ίδιο συμβαίνει και με τα στοιχεία P και S. Σε ενδεχόμενο ερώτημα στις εξετάσεις τι πρέπει να απαντήσουν οι μαθητές;Προσωπική άποψη είναι δεν πρέπει να τεθεί τέτοι θέμα.
Συνάδελφε εγώ συμφωνώ :
“δεν πρέπει να τεθεί τέτοιο θέμα”
νομίζω ότι συμφωνούν και άλλοι ως προς αυτό.
Ανάλογα, νομίζω, δεν πρέπει να τεθεί θέμα σαν το ερώτημα 77γ του βιβλίου … όσες φορές ξαναδιαβάζω την απάντηση που προτείνουν οι “λύσεις” τόσο πιο …”αυτοσχεδιασμός” μου φαίνεται.
Κι επειδή λείπει ο Κουντούρης πήγε για χταπόδια να επισημάνω εγώ τον αναγραμματισμό στην επικεφαλίδα.
To 77γ ρωτάει για το μέγεθος και όντως μεγαλύτερο μέγεθος έχει ο δισθενές σίδηρος λόφω μικρότερης έλξης πυρήνα και ηλεκτρονίων. Επίσης η ενέργεια ιοντισμού του τρισθενούς σιδήρου είναι μεγαλύτερη κάτι που είναι σύμφωνο και με βάση την ατομική ακτίνα αλλα και με βάση ότι ο τρισθενής σίδηρος έχει ημισυμπληρωμένη την d υποστιβάδα. Συμφωνώ πάντως ότι δεν πρέπει να εμβαθύνουν πολύ σε τέτοιου έιδους ερωτήσεις καθώς υπάρχουν αποκλίσεις.
Συνάδελφε . τι δεν καταλαβαίνω;
Γιατί είναι ΜΙΚΡΌΤΕΡΗ η έλξη του πυρήνα στα ηλεκτρόνια της 3d στο δισθενές ιόν;
επειδή είναι πιο μεγαλύτερη η απόσταση; αποκλείεται αυτό θέλουμε να δικαιολογήσουμε.
μήπως-όπως γράφουν κάποια φροντιστηριακά-η έλξη μοιράζεται σε περισσότερα ηλεκτρόνια;!! και τι είναι τελικά οι έλξεις που μοιράζονται ;!!
μήπως είναι αντίθετα -όπως λένε οι λύσεις στο ψηφιακό σχολείο-μεγαλύτερες οι απώσεις των ηλεκτρονίων; οι απώσεις από ποια σε ποια ηλεκτρόνια; Η προάσπιση από ίδιο αριθμό εσωτερικών, στα ηλεκτρόνια της 3d είναι ίδια. Μεταξύ ίσως των ηλεκτρονίων της 3d ; Μα το δισθενές έχει ένα ηλεκτρόνιο με αντιπαράλληλο spin (ηλεκτρομαγνητική έλξη). ἠ τέλος πάντων που μιλά το βιβλίο για απώσεις μεταξύ των ηλεκτρονίων της ίδιας στοιβάδας και που λέει ότι αυτό επηρεάζει την ακτίνα;
μήπως το τρισθενές έχει -όπως γράφεις ημί-συμπληρωμένη υποστοιβάδα ; αν αυτό το ξέρουν οι μαθητές τότε μπορούν να απαντήσουν και στην αρχική ερώτησή σου…αλλά το ξέρουν ;
τι δεν καταλαβαίνω; …
Άγγελε και Δημήτρη καλησπέρα.
Η αλήθεια είναι ότι μελετώντας διάφορες ιδιότητες των στοιχείων, βρίσκουμε πολλές ιδιαιτερότητες, πολλές λεπτομέρειες, οι οποίες κατά την προσωπική μου γνώμη, είναι και δευτερεύουσας σημασίας. Παρόλα αυτά η διατύπωση βασικών γνωστικών μοντέλων, νομίζω ότι είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, αφού μας επιτρέπει να έχουμε μια γενική εικόνα της πραγματικότητας, αλλά και μας δίνει μια πρώτη εικόνα, χωρίς να χανόμαστε σε λεπτομέρειες, που διδακτικά τουλάχιστον, δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα στο μαθητή.
Έτσι το ερώτημα 77γ, θα μπορούσε νομίζω να δοθεί η απάντηση, ότι το ιόν του δισθενούς έχει μεγαλύτερο όγκο από τον αντίστοιχο του τρισθενούς, αφού έχει περισσότερα ηλεκτρόνια, που έλκονται από ίσο αριθμό πρωτονίων. Όσον αφορά την ενέργεια ιοντισμού του τρισθενούς, θα έλεγα ότι είναι μεγαλύτερη, αφού ουσιαστικά θέλουμε να απομακρύνουμε ένα ηλεκτρόνιο, από ένα ιόν με φορτίο +3, σε αντίθεση με το δισθενές, που θα απομακρυνθεί από ένα ιόν με φορτίο +2 (να ληφθεί δε υπόψη το ίδιο πυρηνικό φορτίο και περίπου η ίδια αρχική απόσταση),
Έτσι και αλλιώς στα στοιχεία μετάπτωσης οι αντιστοιχίες δεν είναι ξακάθαρες, όπως στα στοιχεία των κύριων ομάδων.
Όντως οι μαθητές δεν γνωρίζουν ούτε για ημισυμληρωμένες στιβάδες, ούτε τι ακριβώς είναι το δραστικό πυρηνικό φορτίο, ούτε για τις ιδιομορφίες που παρουσιάζουν τα στοιχεία μετάπτωσης καθώς και στοιχεία που είναι σε διαγώνια θέση στον Π.Π. Συμφωνούμε ότι θα πρέπει τα θέματα που ζητούνται απο αυτή την ενότητα είτε σε κάποιο βιβλίο είτε σε εξετάσεις να μπορούν να αιτιολογηθούν με βάση αυτά που γνωρίζει ο μαθητής και κατανοεί. Στο ερώτημα 77γ το βιβίο θέλει να εξετάσει 2 ιόντα του ίδιου στοιχείου αλλά δεν προσέχει ότι πρόκειται για στοιχείο του τομέα d όπου οι γνώσεις Γ λυκείου δεν επαρκούν για εξήγηση.
Νομίζω τελικά πως και οι τρεις μας ( και όχι μόνο) έχουμε παρόμοιες προσεγγίσεις για τα ερωτήματα που μπορούν να τεθούν σε αυτή την ενότητα.
Όμως ομολογώ πως τη πολύ προσεκτική διατύπωση του Διονύση: “…το ιόν του δισθενούς έχει μεγαλύτερο όγκο από τον αντίστοιχο του τρισθενούς, αφού έχει περισσότερα ηλεκτρόνια, που έλκονται από ίσο αριθμό πρωτονίων…” δεν την είχα συναντήσει- ούτε την είχα σκεφτεί- και φαίνεται να μην έχει τις προφανείς αντιφάσεις των άλλων διατυπώσεων ενώ διατηρεί μια ερμηνευτική αξία και ίσως- δεν ξέρω- να μην έχει εξαιρέσεις, παρά το γεγονός πως ερμηνεύει “στάσιμες” κβαντικές περιγραφές με κλασικούς όρους..
Συμφωνώ ότι τετειο ερώτημα [Το Ν (Ζ = 7) έχει μεγαλύτερη ακτίνα απο το O (Ζ = 8)] δεν πρέπει να τεθεί. (ανάλογο ερώτημα, “είναι τα στοιχεια μετάπτωσης παραμαγνητικά?” Ναι είναι, αλλά ο Zn δεν έχει μονηρη ηλεκτρονια..)
Το παραπάνω ερώτημα μπορεί να τεθεί ως εξής:
Δίνονται οι E1,i των 6C, 7N, 8O: …
Να εξηγήσετε γιατί το Ν έχει μεγαλύτερη Ε1,i από το Ο