by 
Δημοσιεύτηκε από το χρήστη Μπουλούμπασης Γρηγόρης στις 28 Νοέμβριος 2015 στις 11:34 στην ομάδα Διδακτική και Διδασκαλία
Θα ήθελα να θέσω έναν προβληματισμό.
1.Σε μια ερώτηση ενός μαθητή που ο καθηγητής δεν ξέρει την απάντηση, τι κάνει ο καθηγητής;
Α. Λέει παιδιά δεν ξέρω την απάντηση θα το ερευνήσω και θα σας πω την επόμενη φορά.
Β. Λέει ή απάντηση αναφέρεται σε ύλη που θα κάνετε σε μεγαλύτερη τάξη και με τις γνώσεις που έχετε δεν θα καταλάβετε και γενικά αποφεύγει την ερώτηση
2. Ο καθηγητής διαπιστώνει ακόμα και μετά το μάθημα ότι κάτι είχε πεί λάθος στα παιδιά τα οποία βέβαια δεν ξέρουν ότι είναι λάθος ,τι κάνει ο καθηγητής στο επόμενο μάθημα ;
Α.Λέει στα παιδιά , συγνώμη έκανα λάθος αυτό είναι το σωστό.
Β. Δεν λέει τίποτα για να μην φανεί ότι έκανε λάθος.
Ο προβληματισμός είναι ο εξής:
Αν ακολουθήσει τα Ά ,αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα να χαθεί ή εμπιστοσύνη από τους μαθητές οπότε μετά θα είναι δύσκολο να τον παρακολουθήσουν οπότε ακολουθεί την στάση Β έχοντας ίσως μικρότερο τίμημα για τους μαθητές. Ή μπορεί αυτή ή στάση του η Α, να εμπεδώσει την εμπιστοσύνη ξέροντας τα παιδιά πως ότι τους λέει πλέον θα είναι σίγουρα σωστό.
Τελικά ποιά στάση γενικότερα είναι προτιμότερη;
Βέβαια σε καμμία περίπτωση δεν νομίζω ότι μπορεί να προέχει το προσωπικό “κύρος” του καθηγητή, παρά τι θα είναι καλλίτερο για την εκπαιδευτική διαδικασία.
ΥΓ.Μάλλον θα μπορούσα να διατυπώσω τον προβληματισμό πιο συνοπτικά και απλά. Ζητάω συγνώμη αλλά τώρα το κακό έγινε.
Απαντήσεις σε αυτή τη συζήτηση
Μία διόρθωση, ……ότι θα τους λέει πλέον θα είναι σίγουρα σωστό.
Ποτέ δεν λές ψέμματα στα παιδιά , εκτιμούν πάντα την αλήθεια.
Μπουλούμπασης Γρηγόρης είπε:
Γιάννη (Μπ) έχει ιδιαίτερη σημασία ή άποψή σου γιατί είναι άποψη ενός καθηγητή ,που διδάσκει σε φροντιστήριο.
Γρηγόρη, στο ερώτημά σου συμφωνώ με το Γιάννη.
Όχι απλά την αλήθεια, αφού το να αποδείξει έμπρακτα ο καθηγητής ότι δεν είναι παντογνώστης, αλλά άνθρωπος που παλεύει για τη γνώση, όπως και οι μαθητές του, είναι κάτι που στη συνείδηση του μαθητή, λειτουργεί προς θετική κατεύθυνση.
Θα υπάρξουν και μαθητές που θα το αντιμετωπίσουν με χαιρεκακία, αλλά στην πλειοψηφία θα έχει θετικό αντίκτυπο.
Στην πραγματικότητα, είναι ένα ουσιαστικό μάθημα του καθηγητή η στάση αυτή, αφού μόνο αν είναι ψώνιο, θα πρέπει να προσπαθεί να πείσει τους μαθητές του, ότι ξέρει τα πάντα και τους μεταφέρει την απόλυτη αλήθεια.
Θα συμφωνήσω μαζί σας και ίσως ένας καθηγητής αποδεχόμενος ένα λάθος του να ενθάρρυνε με αυτό τον τρόπο στην συμμετοχή στο μάθημα, μαθητές που φοβούνται να μιλήσουν στο μάθημα μήπως κάνουν λάθος και τους κατακρίνει ο καθηγητής.
Με το δεν ξέρω αλλά θα το ψάξω να δώσει το παράδειγμα για το τι σημαίνει μάθηση και έρευνα.
Πάντως νομίζω ότι θα υπάρχουν και κάποιοι καθηγητές που θα επέλεγαν την στάση Β .
Σκοπός της ανάρτησης μου είναι να φανεί τελικά ή πιο σωστή και καλλίτερη αντιμετώπιση για όλους καθηγητές και μαθητές.
Γρηγόρη, όλους θεωρώ τους εκπαιδευτικούς μας έχει απασχολήσει αυτό το θέμα. Εμένα πολύ.
Η άποψή μου και εμένα είναι σαφώς ότι πρέπει να τους πεις “δεν γνωρίζω ακριβώς, θα το ψάξω”. Βέβαια, πρέπει να ομολογήσω ότι η επιλογή να πεις στα παιδιά 2-3 ακαταλαβίστικα για αυτά πράγματα και έτσι να αποφύγεις να παραδεχτείς το ότι δεν το ξέρεις, μου έχει περάσει από το μυαλό. Όμως, αυτό, εκτός από μη ηθικό, εγκυμονεί και τον κίνδυνο να εκτεθείς χειρότερα, αφού μπορεί να το διασταυρώσουν στο φροντιστήριο ή στο σχολείο αντίστοιχα, ή και να το ψάξουν στο διαδίκτυο.
Το σημαντικό όμως είναι ότι ο δάσκαλος πρέπει να έχει πάνω απ’όλα συνέπεια λόγων και πράξεων. Αυτή η ασυνέπεια για εμένα είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας (ίσως και των παλαιότερων, αλλά δε γνωρίζω για αυτές). Δε μπορεί να διδάσκεις εντιμότητα, ντομπροσύνη, αλήθεια, καθαρότητα και, όταν στριμώχνεσαι, να λες ψέματα και να κάνεις στροφές 180 μοιρών. Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και καθαροί. Η αλήθεια πάντα είναι ο καλύτερος δρόμος… Ακόμα και αν έχει κόστος…
Να θέσω και εγώ έναν προβληματισμό.
Μαθητής δεν έχει κάνει καθόλου καθήκοντα για το φροντιστήριο. Τι κάνει;
Α. Δεν πηγαίνει καθόλου στο μάθημα. Λέει στη μητέρα του ότι το μάθημα δε θα γίνει για κάποιον λόγο και κάθεται σπίτι διαβάζοντας για να δημιουργήσει ισχυρό άλλοθι. Στην περίπτωση που η γραμματέας πάρει τηλέφωνο στο σπίτι για να ενημερώσει ισχυρίζεται ότι δεν είχε καταλάβει καλά και πηγαίνει πανικόβλητος (αν προλαβαίνει) στο μάθημα χωρίς το τετράδιο του. Πανω στον πανικό για το μάθημα που νόμιζε ότι δε θα γίνει κανείς δεν ασχολείται με τις ασκήσεις που δεν έκανε (φοβερό σενάριο, ελπίζω να μη με διαβάζουν μαθητές!).
Β. Πηγαίνει στο μάθημα και λέει στον καθηγητή μια απίθανη δικαιολογία για μια λεωφορειοπειρατεία που τον καθυστέρησε ή για τον κλέφτη που μπήκε στο σπίτι και έκλεψε το τετράδιο στο οποίο μόλις είχε κάνει τις ασκήσεις.
Γ. Πηγαίνει στο μάθημα και λέει στον καθηγητή του ότι δεν πρόλαβε να κάνει τις ασκήσεις γιατί προτίμησε να βγει για καφέ με τους φίλους του και μετά να πάει στο σπίτι του κολητού του και να παίξει LoL.
Ξέρω ότι πολλοί μαθητές είναι μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης επιλογής αλλά, όπως τονίζω και στους μαθητές μου, μέσα στην τάξη δημιουργούμε έναν κύκλο εμπιστοσύνης. Μέσα σε αυτόν τον κύκλο κανείς δε λέει ψέματα για κανέναν λόγο και για κανένα θέμα. Ο πρώτος που δίνει το καλό παράδειγμα είναι φυσικά ο καθηγητής. Όπως λοιπόν εμείς ζητάμε από τους μαθητές μας απόλυτοι ειλικρίνεια έτσι πρέπει και να τη δίνουμε. Ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα εκτεθούμε κάποιες φορές στα μάτια τους. Στο κάτω κάτω δεν είμαστε τίποτα παραπάνω από άνθρωποι σαν αυτούς.
Υ.Γ. Σε γνωστή ιστοσελίδα (ylikonet.gr) δόθηκε σαν ερώτημα σε εκπαιδευτικούς αν έχουν πει κάποια φορά ψέματα σε μαθητές τους προσπαθώντας να καλύψουν κάτι που δεν ήξεραν.
Στη φανερή ψηφοφορία που ακολούθησε κανείς δεν απάντησε ότι έχει πει ψέματα. Ποιός γνωρίζει άραγε αν τα αποτελέσματα θα ήταν τα ίδια σε μια μυστική ψηφοφορία!
Ο προβληματισμός εκφράζει μια κατάσταση που βιώνουν οι καθηγητές
κυρίως τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής τους εμπειρίας.
Η ειλικρίνεια είναι μονόδρομος, οι μαθητές
μας κρίνουν και αντιλαμβάνονται το επίπεδο μας.
Μαθητές έξυπνοι και μελετηροί, θα διατυπώσουν ένα ερώτημα
που θα “δοκιμάσει” το επίπεδο προετοιμασίας του νέου συναδέλφου,
όπως κάποτε και το δικό μας.
Ο καθηγητής θα ακούσει το ερώτημα,
Θα το σκεφτεί και στη συνέχεια θα παραδεχτεί
ότι χρειάζεται μελέτη η σωστή απάντηση.
Αμέσως μετά τα μαθήματα, θα καθίσει
να σκεφτεί και να διαβάσει,
ώστε να δώσει την απάντηση που του ζητήθηκε.
Η απάντηση του κ. Παπαδάκη με καλύπτει πλήρως.
Τα παιδιά – οι μαθητές μας – καταλαβαίνουν πολύ καλά αν ενδιαφέρεσαι γι αυτά και αν τ’ αγαπάς.
Καταλαβαίνουν αν και πόσο κατέχεις το αντικείμενο της επιστήμης σου κι αν προσπαθείς να γίνεις καλύτερος.
Διαισθάνονται τις υπεκφυγές.
Λέμε πάντα την αλήθεια: Δεν γνωρίζουμε κάτι, o.k. θα το ψάξουμε και θα επανέλθουμε. Δεν υπάρχει πρόβλημα.
Τουλάχιστον, εγώ δεν αντιμετώπισα ποτέ πρόβλημα υιοθετώντας μια τέτοια στάση, όποτε δεν ήξερα μιαν απάντηση.
Καλημέρα συνάδελφοι.
Μιχάλη γράφεις:
“Στη φανερή ψηφοφορία που ακολούθησε κανείς δεν απάντησε ότι έχει πει ψέματα. ”
Θα σου έλεγα, ότι η προσπάθεια για σωστή και υπεύθυνη στάση καθενός μας, δεν είναι δεδομένη και ούτε λυμένο πρόβλημα για πάντα. Είναι ένας καθημερινός αγώνας, όπως το ίδιο συμβαίνει και σε κάθε επιλογή στη ζωή μας.
Και ο καθηγητής είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος δίνει καθημερινό αγώνα και στον τομέα αυτό.
Νομίζω λοιπόν ότι στο ερώτημα που θέτεις είναι εύκολη η απάντηση. Όλοι θα μπορούσαμε να βρούμε στιγμές, που κάναμε τη στραβή. Που ο εγωισμός δεν μας άφησε να είμαστε ειλικρινείς.
Ας μείνουμε λοιπόν στη συζήτηση, στο ποια είναι η σωστή στάση, τι πρέπει να έχουμε στόχο και όταν ξεπερνάμε τις αδυναμίες μας, να είμαστε ευχαριστημένοι ότι κάναμε το σωστό και να πείθουμε τον εαυτόν μας, ότι έτσι πρέπει να το κάνουμε και την επόμενη φορά.
Δεν είχα διαβάσει το σχόλιο του συναδέλφου Μιχάλη,
ας δώσω την προσωπική μου εμπειρία:
Ήμουν κάποτε και εγώ (πριν 25 χρόνια) νέος καθηγητής,
με προσέλαβε ένα φροντιστήριο σαν αποκλειστικό Φυσικό.
Σε τμήμα της Γ΄ λυκείου ένας πολύ καλός μαθητής μου έκανε μια ερώτηση,
που δεν μπορούσα εκείνη την στιγμή να απαντήσω,
νομίζω ότι το άγχος μαζί με την απειρία μου δεν μου άφησαν πολλά περιθώρια.
Η απάντηση: Θα το σκεφτώ και θα σας απαντήσω.
Την επόμενη βδομάδα ο μαθητής δεν ήρθε στο μάθημα μου.
Το συζήτησα με τον ιδιοκτήτη του φροντιστηρίου,
ο μαθητής του είχε ήδη μιλήσει, ο μαθητής ένιωθε (και σωστά) αβέβαιος.
Αποφάσισε να κάνει μάθημα με άλλον (έμπειρο) καθηγητή στο σπίτι του.
Ο ιδιοκτήτης του φροντιστηρίου, με καθησύχασε.
Η ειλικρίνεια μου ήταν επαγγελματικά σωστή, μου είπε.
Η έκπληξη μου ήταν μεγάλη, όταν δύο μήνες μετά ο μαθητής ξαναγύρισε στο τμήμα.
Μετά τον μάθημα τον ρώτησα, τι είχε συμβεί.
Η απάντηση του:
Έκανε ένα ερώτημα στον έμπειρο συνάδελφο και η απάντηση που του δόθηκε ήταν
λανθασμένη. Ο μαθητής χρειάστηκε μέρες για να επιβεβαιώσει το λάθος.
Ο συνάδελφος επέμενε στην απάντηση του στην προσπάθεια του να διαφυλάξει
το κύρος του.
Ο μαθητής ολοκλήρωσε με την φράση:
“Μεταξύ των δύο σας, διαλέγω τον περισσότερο ειλικρινή”
να σημειώσω ότι ο μαθητής αυτός είναι τώρα καθηγητής
και έχουμε συχνά επικοινωνία.
Η ειλικρίνεια είναι διδακτικά σωστή, είναι μονόδρομος.
Νομίζω οτι σαν διδάσκοντες και σαν φροντιστήριο πρέπει πρώτα να δώσουμε στον μαθητή την εμπιστοσύνη να το συζητήσει μαζί μας και να βρούμε μια λύση.
Αν αυτό συνεχιστεί, τότε πρέπει να ενημερωθούν οι γονείς σχετικά.
Εν τέλει, αφού αυτοί είναι οι “πελάτες” πρέπει να γνωρίζουν την πρόοδο και τα προβλήματα του παιδιού τους και να βρουν μαζί με το φροντιστήριο τρόπο να τα ξεπεράσουν.
Συμφωνώ απόλυτα με το κομμάτι της ειλικρίνειας.
Και δεν νομίζω οτι η εμπιστοσύνη του μαθητή εξαρτάται από ένα περιστατικό, αλλά από τη συνολική εικόνα του καθηγητή.
Δηλαδή, αν ο καθηγητής συστηματικά είναι κορυφαίος και σωστός, τότε αν δεν θυμάται κάτι και το πεί ο μαθητής δεν θα έχει πρόβλημα- ίσα ίσα που θα το εκτιμήσει αφού είναι σίγουρος οτι θα γυρίσει πίσω την επόμενη φορά με την λύση. Αν ο καθηγητής συνολικά είναι αμελής και φαίνεται ελλειπής, τότε το “δεν ξέρω” θα είναι λόγος για περεταίρω ελάττωσης της εμπιστοσύνης του μαθητή.
Σαν μαθητής είχα εκτιμήσει πολύ την πρώτη κατηγορία εκπαιδευτικών. Ιδιαίτερα στο πανεπιστήμιο, που το κύρος του καθηγητή διακυβέυεται σε πολύ μεγαλύτερο (νομίζω) βαθμό, αυτοί που είχαν το θάρρος να πουν “δεν ξέρω”, αλλά το έψαξαν ήταν αυτοί που μου έδωσαν πραγματικό παράδειγμα προς μίμηση.
Ένα ενδιαφέρον και χρήσιμο άρθρο ,νομίζω, για όλους.
Ευαγ. Παπανούτσος
Πηγή Alfavita.