Η ψευδοεπιστήμη ως απειλή για τη δημοκρατία της γνώσης

Πώς διαμορφώνεται στις μέρες μας και από ποιους η δημόσια εικόνα της επιστήμης; Πόσο επαρκώς ενημερωμένοι είναι οι μη ειδικοί πολίτες για τις πραγματικές δυνατότητες ή για τις απειλές που προκύπτουν από τη βασική επιστημονική έρευνα και τις τεχνολογικές εφαρμογές της;

Η απάντηση σε αυτά τα πολύ επίκαιρα ερωτήματα σχετίζεται άμεσα με την ευκολία διάδοσης ψευδοεπιστημονικών ειδήσεων. Ως παράδειγμα διάδοσης στον τόπο μας τέτοιων ψευδοεπιστημονικών πληροφοριών αναφέραμε, στα προηγούμενα άρθρα μας, τις απόψεις που διατυπώνονται δημόσια από επιφανή στελέχη της Ενωσης Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ).

Με τη βοήθεια κορυφαίων Ελλήνων ειδικών δείξαμε ότι πρόκειται για προσωπικές δοξασίες που, μολονότι είναι επιστημονικά ανυπόστατες, δημιουργούν μια εντελώς παραπλανητική εικόνα της επιστήμης: μια τέτοια ανακριβής εικόνα είναι αναμενόμενη από επιστημονικά αδαείς, αλλά όχι από φυσικούς επιστήμονες που, επιπλέον, εκπροσωπούν επιστημονικούς συνεταιρισμούς. Αντί, όμως, να υπερασπιστούν με επιστημονικά επιχειρήματα την αξιοπιστία τους, τα άτομα αυτά απειλούν να καταφύγουν στη Δικαιοσύνη: μια εξόφθαλμα αντιεπιστημονική και δόλια πρακτική που μας αποκαλύπτει την ένδεια των επιχειρημάτων τους.

Mήπως υιοθετούμε μια κοντόφθαλμη και ανελεύθερη στάση όταν ασκούμε σφοδρότατη κριτική στις αντιεπιστημονικές απόψεις του προέδρου και πολλών στελεχών του Διοικητικού Συμβουλίου της σημερινής ΕΕΦ; Η απάντηση είναι ένα κατηγορηματικό όχι! Δεν οφείλουμε εμείς να απολογηθούμε για την ψευδοεπιστημονική προπαγάνδα και τις θεοκρατικές-πνευματοκρατικές «εξηγήσεις» της κοσμικής δημιουργίας και της προέλευσης της ζωής που διατυπώνονται ανερυθρίαστα από τον Ευστράτιο Θεοδοσίου, αστροφυσικό και πρόεδρο της ΕΕΦ.

Το γεγονός ότι αυτές οι απόψεις διατυπώθηκαν -χωρίς κάποιον στοιχειώδη επιστημονικό αντίλογο- στο πλαίσιο μιας υποτίθεται εκλαϊκευτικής επιστημονικής εκπομπής στη δημόσια τηλεόραση (!) και όχι σε κάποιο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό επιβεβαιώνει επαρκώς τη διάγνωσή μας ότι πρόκειται μόνο για ψευδοεπιστημονική προπαγάνδα και μάλιστα του χειρίστου είδους (επιστημονικοφανής δημιουργισμός). Γεγονός που, με τη σειρά του, γεννά πολλές και εύλογες απορίες σχετικά με το επίπεδο της επιστημονικής ενημέρωσης που υιοθετείται στον τόπο μας από την ερτ3.

Διότι βέβαια αν οι απόψεις που προβάλλονται από αυτές τις τηλεοπτικές εκπομπές της δημόσιας τηλεόρασης ήταν όντως ευρέως αποδεκτές από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, τότε θα έπρεπε να απορριφθούν, ως ανεπαρκώς τεκμηριωμένες, σπουδαίες επιστημονικές θεωρίες, όπως π.χ. αυτές του σύγχρονου δαρβινισμού ή της συνθετικής εξελικτικής θεωρίας και να ξαναγραφτούν όλα τα σχετικά πανεπιστημιακά συγγράμματα. Στην πραγματικότητα, χρειάζεται μόνο να αλλάξουμε… τηλεοπτικό κανάλι!

H συνέχεια του άρθρου εδώ