by Αναφέρεται σε κάποια βιβλία που κυκλοφορούν και έχει υιοθετηθεί από αρκετούς συναδέλφους ότι ο λόγος που οι τριτοταγείς αμίνες είναι πιο ασθενείς βάσεις κατά Bronsted-Lowry από τις πρωτοταγείς και δευτεροταγείς αμίνες είναι η στερεοχημική παρεμπόδιση που ασκούν τα αλκύλια. Ωστόσο, ψάχνοντας κάποιος τη βιβλιογραφία θα διαπιστώσει ότι αυτό μάλλον δεν είναι σωστό. Το βασικότερο πειραματικό δεδομένο που οδηγεί στην κατάρριψη αυτού του ισχυρισμού είναι ότι, σε αέρια φάση, οι τριτοταγείς αμίνες είναι πιο ισχυρές βάσεις, όπως αναμένεται από το ισχυρότερο +I επαγωγικό φαινόμενο που ασκούν τα τρία αλκύλια που συνδέονται με το άζωτο. Αν υπήρχε καθοριστική επίδραση της στερεοχημικής παρεμπόδισης τότε λογικά θα έπρεπε να εκδηλώνεται και σε αέρια φάση. Οι τριτοταγείς αμίνες όμως είναι ασθενέστερες βάσεις σε υδατικό διάλυμα. Η μεγαλύτερη ισχύς των πρωτοταγών και δευτεροταγών αμινών στο νερό αποδίδεται στην ισχυρότερη επιδιαλύτωση των συζυγών τους οξέων RNH3+ και R2NH2+, που οφείλεται κυρίως στους περισσότερους δεσμούς υδρογόνου που σχηματίζουν τα υδρογόνα της πρωτονιωμένης αμινομάδας με τα μόρια του νερού, σε σχέση με τα αντίστοιχα συζυγή οξέα R3NH+ των τριτοταγών αμινών. Οι δεσμοί υδρογόνου σταθεροποιούν τα οξέα-κατιόντα ελαττώνοντας το φορτίο τους και καθιστώντας τα πιο ασθενή οξέα, με αποτέλεσμα οι συζυγείς τους βάσεις, οι 1ταγείς και 2ταγείς αμίνες, να είναι πιο ισχυρές από τις 3ταγείς αμίνες. Η επίδραση δηλαδή των δεσμών υδρογόνου υπερνικά την επίδραση του επαγωγικού φαινομένου των αλκυλομάδων.
Ενδεικτική βιβλιογραφία: March’s Advanced Organic Chemistry, Reactions, Mechanisms and Structure, 7th edition, p. 343.
