by Στην τράπεζα θεμάτων της Γ λυκείου, υπάρχουν διάφορα θέματα που αφορούν στη θερμοχημεία και ιδιαίτερα στην ενθαλπία αντίδρασης. Ενδεικτικά, αναφέρω τα θέματα 24202 και 34569.
(24202): N2 (g) + 3H2 (g) ⇔ 2NH3 (g), ΔΗ = -92 kJ/mol
(34569): H2 (g) + Cl2 (g) ⇔ 2HCl (g), ΔΗ = -184 kJ.
Ποια από τις δύο αντιδράσεις αναφέρει ορθά την αντίστοιχη ενθαλπία αντίδρασης (και οι δύο αποκλείεται καθώς στη μία μετριέται σε kJ/mol και στη δεύτερη σε kJ).
Ποια από τις δύο εκφράσεις, κατά τη γνώμη σας, είναι η ορθή;
Θοδωρή συμφωνώ απόλυτα. Κι εγώ αυτό διδάσκω (ή μάλλον δίδασκα μέχρι πρότινος). Η αρχική μου επισήμανση δεν είχε σκοπό να αναδείξει τον καλύτερο τρόπο (που ίσως είναι θέμα προσωπικού γούστου ή άποψης) αλλά τις αντιφάσεις ενός συστήματος (ΤΘΔΔ) μέσω του οποίου προάγονται μαθητές και μάλιστα όταν υπάρχει προοπτική αυτή (ή κάποια άλλη στη θέση της) να αποτελεί και τον τρόπο εισαγωγής των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς, αυστηρά καθορισμένοι ώστε τα αποτελέσματα να είναι συγκρίσιμα. Δεν μπορούν να αλλάζουν κατά το δοκούν, όσο και αν οι προθέσεις αυτών που το κάνουν είναι και αγνές και επιστημονικά ορθές.
Αρχικά καλησπέρα σε όλους. Σχετικά με τη θερμοχημική εξίσωση. Η μονάδα Kcal και η μονάδα Kcal/mol προφανώς ΔΕΝ είναι μονάδες του ίδιου φυσικού μεγέθους. Η πρώτη μετράει ενέργεια και η δεύτερη ενέργεια/ποσότητα. Πριν από μας έχει δώσει απάντηση ο άνθρωπος της λαϊκής που πουλά φράουλες. Στην ταμπέλα γράφει π.χ 8e/Kg ή 3e/κεσεδάκι . Αν όμως έχει έτοιμες σακούλες με ένα κεσεδάκι φράουλες και δύο κεσεδάκια κεράσια στην ταμπέλα που έχει στη σακούλα γράφει 10e. Στη κάθε θερμοχημική εξίσωση λοιπόν γράφουμε τη μεταβολή ενθαλπίας της συγκεκριμένης χημικής εξίσωσης που παρατηρείται όταν αντιδράσουν και παραχθούν τόσα mol συστατικών όσα δηλώνουν οι αντίστοιχοι συντελεστές. Έτσι και οι παρακάτω δύο θερμοχημικές εξισώσεις είναι ΣΩΣΤΕΣ.
I. 3 Η2 + N2 —-> 2NH3 , ΔΗ=-92KJ
II. 3/2 Η2 +1/2 N2 —> NH3 , ΔΗ=-46KJ
Ενώ και για τις δύο ισχύει: ΔΗf(NH3)=-46KJ/mol
Το αν ενδιαφέρει ή όχι τους μαθητές, κύριε Χρονάκη, να το πείτε σε όσους στις φετινές εξετάσεις δεν έγραψαν τη σωστή θερμοχημική εξίσωση που είναι:
2HCl +Ca(OH)2 —> CaCl2+2H2O , ΔΗ=-114,2 KJ και έχασαν μονάδες, γεγονός που μάλλον τους ενδιαφέρει!!!
Κύριε Παπαστεργιάδη καλησπέρα. Συμφωνώ στην ουσία μαζί σας. Ωστόσο, πρέπει να πω ότι σε ορισμένα αμερικανικά πανεπιστημιακά βιβλία γενικής χημείας που έχω, τα οποία είναι πολύ γνωστών εκδοτικών οίκων είδα το εξής:
Η2Ο(s) -> H2O(l) ΔΗ=-6,01 kJ/mol
2H2O(s) -> 2H2O(l) ΔΗ=-12,02 kJ/mol !!!
Θέλω να πω ότι στη βιβλιογραφία χρησιμοποιούνται και τα δύο.
Σε κάποια άλλα, επίσης σοβαρά βιβλία, εννοώ ευρείας αποδοχής, το γράφουν όπως λέμε εμείς.
Άρα υπάρχουν και στη βιβλιογραφία διαφορετικές προσεγγίσεις.
Πραγματικά δεν ήθελα να επανέλθω αλλά διαβάζω το σχόλιο του κ. Παπαστεργιάδη που αναφέρεται στο τέλος σε εμένα προσωπικά.
Γράφετε στο σχόλιό σας κ. Παπαστεργιάδη 3 χημικές εξισώσεις οι οποίες αν ήταν γραμμένες από κάποιο μαθητή στις εξετάσεις τότε θα τις βαθμολογούσαμε και τις 3 ως σωστές.
Επιστημονικά όμως δυστυχώς δεν έχετε καμία σωστή.
Σε όλες τις εξισώσεις έπρεπε να αναγράφεται ΔΗ = Χ kJ/mol.
Αυτή δεν είναι απλά η άποψή μου αλλά η επίσημη θέση της IUPAC. Οπότε δεν πρέπει να έρθετε σε αντιπαράθεση μαζί μου (δεν έχω καμία τέτοια πρόθεση) αλλά με την IUPAC.
Σας παρακαλώ βοηθήστε με να καταλάβω το σημείο που έχασαν μονάδες οι μαθητές στις φετινές εξετάσεις το οποίο σχετίζεται με τη συγκεκριμένη συζήτηση.