by Μήπως κάποιος συνάδελφος γνωρίζει αν θα υπάρξει η δυνατότητα υποβολής σχολίων στα θέματα που αναρτώνται για την Γ Λυκείου; Ήδη έχουν εμφανιστεί 15 θέματα, τύπου Β, και δυστυχώς υπάρχουν λάθη. Νομίζω ότι είναι ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια βάση δεδομένων με σωστά θέματα, και ίσως αυτό αποτελέσει πυξίδα για μια ανάλογη δουλειά σε επίπεδο πανελλαδικών. Όποια ενημέρωση υπάρχει θα είναι καλοδεχούμενη.
Δημήτρη υπάρχει η δυνατότητα να υποβάλουμε σχόλια και παρατηρήσεις.
Για τη διαδικασία αυτή θα πρέπει να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:
Από το πεδίο e-Υπηρεσίες στο βασικό μενού της ιστοσελίδας του Ι.Ε.Π επιλέγετε το πεδίο «Δικτυακή Πύλη e-ΙΕΠ (Μητρώο)». Κατά την πρώτη είσοδο απαιτείται η εγγραφή σας στο Μητρώο, μέσω ΓΓΠΣ. Εφόσον εγγραφείτε στο Μητρώο, στη συνέχεια εισέρχεστε κάνοντας «Είσοδο» με τους κωδικούς σας.
Από το βασικό μενού του Μητρώου επιλέγετε Εφαρμογές> Τράπεζα Θεμάτων.
Έχοντας εισέλθει στο ψηφιακό περιβάλλον της Τράπεζας Θεμάτων μεταβαίνετε στα «Δημοσιευμένα Θέματα», όπου μπορείτε πλέον να αναζητήσετε θέματα, ανάλογα με τον τύπο σχολείου, την τάξη και το μάθημα που σας ενδιαφέρει, συμπληρώνοντας τα αντίστοιχα πεδία.
Πατώντας «Προβολή Θεμάτων» εμφανίζονται όσες εγγραφές είναι διαθέσιμες στη δεδομένη χρονική στιγμή. Για κάθε θέμα που σας ενδιαφέρει επιλέγετε «Προβολή» από τη στήλη «Ενέργεια» και εισέρχεστε στη σελίδα του θέματος.
Με την επιλογή «Προσθήκη Σχολίου» στο κάτω μέρος της σελίδας, δεξιά, ανοίγει παράθυρο με τίτλο «Εισαγωγή Σχολίου» εντός του οποίου μπορείτε να πληκτρολογήσετε το σχόλιο και τις παρατηρήσεις σας πάνω στο συγκεκριμένο θέμα και να τις υποβάλετε με την επιλογή «Αποθήκευση».
Μακάρι να υπάρχουν προτάσεις από τους συναδέλφους για διόρθωση ή βελτίωση των θεμάτων που έχουν δημοσιευθεί.
Αντώνη καλησπέρα και ευχαριστώ για την άμεση απόκριση. Το πρόβλημα είναι ότι στη Δικτυακή Πύλη του e-ΙΕΠ δεν υπάρχει η επιλογή μερνού “Εφαρμογές -> Τάπεζα Θεμάτων”. Το μενού περιέχει μόνο τις επιλογές: Αρχική, Portfolio, Αιτήσεις, Ιστορικό/Ενστάσεις, Βεβαιώσεις.Απογραφικά, Επικοινωνία”.
Δημήτρη αν δεν υπάρχει αυτή η επιλογή τότε θα μεταφέρω εγώ τις παρατηρήσεις που θα διατυπωθούν σχετικά με τα θέματα της Χημείας.
Αντώνη ευχαριστώ για την προσφορά. Μερικές πρώτες παρατηρήσεις:
Θέμα 24107: Περιγράφονται δύο πειράματα ογκομέτρησης, το ένα ανεξάρτητο από το άλλο. Στο πείραμα 2 δεν αναφέρεται το διάλυμα της βάσης με το οποίο εξουδετερώνεται το οξύ ΗΑ. Επομένως, η σταθερότητα του pH λόγω αραίωσης δεν μπορεί να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το οξύ είναι ισχυρό (θα μπορούσε το διάλυμα οξέος να εξουδετερωθεί με διάλυμα βάσης, ίδιας τιμής k με το οξύ). Θα πρέπει να αλλαχθεί η διατύπωση ώστε να αναφέρει ότι και τα δύο πειράματα γίνονται με διάλυμα NaOH.
Θέμα 24208 2.2. Εφόσον το θέμα ζητά πειραματική διαδικασία θα πρέπει πειραματικά να είναι ικανοποιητικό. Στην πράξη, 10mL σε κωνική των 250mL δεν ογκομετρούμε, καθώς η στοιβάδα του ογκομετρούμενου διαλύματος είναι εξαιρετικά μικρού πάχους και έτσι εξαιρετικά δυσδιάκριτη στην αλλαγή χρώματος. Γι’ αυτό και συνήθως αραιώνουμε το ογκομετρούμενο δείγμα με προσθήκη απεσταγμένου νερού (για να δημιουργήσουμε στοιβάδα διαλύματος ευκρινή). Ωστόσο, το απεσταγμένο νερό λείπει από τα διαθέσιμα αντιδραστήρια. Δεν υπάρχει τίτλος σκεύους “βαθμονομημένο σιφώνιο 10mL” (θεωρητικά όλα τα ογκομετρικά σκεύη είναι βαθμονομημένα). Μάλλον ο θεματοδότης εννοεί σιφώνιο μέτρησης. Στις απαντήσεις όμως αναφέρει σιφώνιο πλήρωσης. Όμως με το σιφώνιο πλήρωσης λαμβάνουμε τον ονομαστικό όγκο και όχι “ορισμένο όγκο” όπως αναφέρει η απάντηση, που παραπέμπει σε δυνατότητα λήψης υποδιαιρέσεων. Και στην εργαστηριακή ογκομέτρηση χρησιμοποιούμε σιφώνια πλήρωσης λόγω μεγαλύτερης ακρίβειας στη μέτρηση και όχι σιφώνια μέτρησης (συνήθως για να πάρουμε “περίπου” ακριβή όγκο). Επίσης εφόσον έχουμε τη διάθεσή μας κωνική φιάλη και όχι κωνικές φιάλες, το απεσταγμένο νερό είναι απαραίτητο για την πλύση της κωνικής και την επανάληψη των μετρήσεων (όπως πολύ σωστά αναφέρει η απάντηση). Μοιάζουν με λεπτομέρειες αλλά εφόσον βάζουμε εργαστηριακά θέματα ……….
Θέμα 24206: Μια πρώτη παρατήρηση. Το πείραμα γίνεται με υπεροξείδιο υδρογόνου και βρωμιούχο νάτριο. Στις αντιδράσεις όμως που δίνονται (όπως είναι γραμμένες) καταλυτική δράση έχουν και τα ιόντα υδρογόνου. Τα ιόντα υδρογόνου από που, αφού δεν υπάρχει αντίδραση υδρόλυσης; Επομένως, από τις συνθήκες του φαινομένου, καταλυτική δράση ιόντων Η δεν φαίνεται να υπάρχει. Εκτός και αν η οξείδωση των ιόντων βρωμίου γίνεται σε όξινο περιβάλλον. Εκ πρώτης όψεως νομίζω ότι πρέπει να αλλάξει η διατύπωση του θέματος (είτε ως πείραμα είτε ως αντιδράσεις) αλλά για την ώρα δεν έχω διαμορφώσει ακόμη πρόταση.
Θέμα 24207, 2.1, iii: Ένα θέμα που ζητά από τους μαθητές να εφαρμόσουν την αρχή LeChatelier που ισχύει στα χημικά φαινόμενα, σε ένα φυσικό φαινόμενο, όπως η αλλαγή φυσικής κατάστασης. Ο μαθητής δεν μπορεί να γνωρίζει αν πρέπει να εφαρμόσει την αρχή και δεν μπορούμε έτσι αβίαστα να κάνουμε γνωστικές ακροβασίες. Πρόκειται για μια κακή (διδακτικά) ερώτηση.
Θέμα 24208.
Θα μπορούσε να αναφέρει ότι διαθέτουμε και απεσταγμένο νερό αλλά αυτό δεν δημιουργεί πρόβλημα στην απάντηση. Επίσης η εκφώνηση αναφέρει βαθμονομημένο σιφώνιο των 10 mL (για λήψη δείγματος ξυδιού). Προσπάθησα να εισάγω μια εργαστηριακή διαδικασία για πρώτη φορά ως εξεταζόμενη διαδικασία. Δεν ήθελα όμως να είμαι φοβερά σχολαστικός. Δεν είναι η πρόθεσή μου να ζητώ την παραμικρή εργαστηριακή λεπτομέρεια αλλά να εισάγω κάποια βασικά πειραματικά ζητήματα στην εξέταση και ελπίζω και στη διδασκαλία μας.
Θέμα 24206
Είναι το πείραμα του εργαστηριακού οδηγού που χρησιμοποιούσαμε στη Χημεία Β΄ Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Δες στον συγκεκριμένο σύνδεσμο: http://ekfe.eyr.sch.gr/erg_odhgoi/erg_od_xhm_b_kat_lyk.pdf
στη σελίδα 56 την αντίστοιχη πειραματική διαδικασία.
Πάλι προσπάθησα να εισάγω μια εργαστηριακή πορεία που πραγματοποιούμε στη χημική κινητική. Να τονίσω ότι η εκφώνηση αναφέρει ότι τα ιόντα βρωμίου (Br-) στο διάλυμα δρουν καταλυτικά στην αντίδραση διάσπασης του H2O2 σε νερό και αέριο οξυγόνο.
Θέμα 24207.
Οι μαθητές δεν γνωρίζουν ότι η ενθαλπία των αερίων είναι μεγαλύτερη από την ενθαλπία των υγρών; Επίσης αν δεν γνωρίζει ένας μαθητής ότι αν ζεστάνουμε νερό θα αυξηθεί η ποσότητα των υδρατμών τότε κάτι λάθος διδάσκουμε…
Θέμα 24208: Ο μαθητής πρέπει να γνωρίζει τι σημαίνει ότι περιγράφουμε μια πειραματική διαδικασία. Η απάντηση που υπάρχει στο θέμα θεωρείται πλήρης. Για μένα όμως π.χ. η προσοχή στην πλήρωση της προχοΐδας, η αποφυγή εγκλεισμού αέρα, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της περιγραφής, οπότε η απάντηση κατά τη γνώμη μου είναι ελλιπής Ποιο είναι το σωστό; Δεν γνωρίζω, καθώς δεν έχουμε προδιαγραφές για το πώς περιγράφεται μια πειραματική διαδικασία και νομίζω ότι δεν μπορούμε να εισαγάγουμε κάτι τέτοιο στις εξετάσεις χωρίς να έχουμε πρώτα διασαφηνίσει τις ακριβώς περιμένουμε. Και αυτό το κάνουμε πριν βάλουμε θέματα σε εξετάσεις.
Θα επιμείνω και σε κάτι άλλο, αφού είμαστε σε πειραματικό επίπεδο. Βαθμονομημένο σιφώνιο γενικά και αφηρημένα δεν λέει τίποτε. Αριθμημένο ίσως. Η απάντηση αναφέρει “βαθμονομημένο σιφώνιο πλήρωσης”. Γιατί η διαφορά; Πρέπει στην εκφώνηση να γίνει σκέτο “σιφώνιο πλήρωσης 10mL” και στην απάντηση να γραφεί “Με το σιφώνιο πλήρωσης και τη βοήθεια του πουάρ σιφωνίου τριών βαλβίδων, μεταφέρουμε τον όγκο ξυδιού….”. Αυτή είναι η σωστή περιγραφή και ως εκφώνηση και ως απάντηση.
Θέμα 24206: Το συγκεκριμένο πείραμα δεν το έχω κάνει οπότε επιφυλάσσομαι. Ωστόσο, στο άρθρο “THE CATALYTIC DECOMPOSITION OF HYDROGEN PEROXIDE IN A BROMINE-BROMIDE SOLUTION, AND A STUDY OF THE STEADY STATE” (https://doi.org/10.1021/ja01658a021) μιλά για όξινο περιβάλλον κάτι που φαίνεται και στις αντιδράσεις, οπότε δεν γνωρίζω αν πραγματικά το πείραμα που περιγράφει ο οδηγός γίνεται όπως το περιγράφει. Όμως, σε συνέχεια και της παρατήρησης στο προηγούμενο ερώτημα, ζητάμε από τους μαθητές να φανταστούν τα οπτικά αποτελέσματα ενός πειράματος που δεν έχουν κάνει (μάλλον) και δεν προβλέπεται να κάνουν (οδηγίες ΙΕΠ); Νομίζω ότι είναι κάτι αρκετά δύσκολο (αλλά αυτό είναι προσωπική άποψη).
Θέμα 24207: έχεις απόλυτο δίκιο. Αν ο μαθητής δώσει την απάντηση που γράφεις αντιλαμβάνεται το φαινόμενο και μπράβο του. Όμως η απάντηση του θέματος που δίνεται στην Τράπεζα θεμάτων βασίζεται στην αρχή LeChatelier. Βλέπουμε αμφίδρομο σύμβολο, βαφτίζουμε το φαινόμενο χημική ισορροπία και γράφουμε την απάντηση. Να το επαναλάβω, διδακτικά είναι ένα κακό θέμα.
24208. Δημήτρη σε κάθε πειραματική διαδικασία υπάρχουν πραγματικά πάρα πολλά που πρέπει να προσέξει κάποιος. Αυτά που αναφέρεις είναι σωστά αλλά θα ξαναγράψω ότι η πρόθεσή μου είναι να δουν οι μαθητές τα βασικά βήματα της ογκομέτρησης και όχι όλες της τις λεπτομέρειες για ελαχιστοποίηση του σφάλματος. Ας γίνει μια αρχή στην πειραματική διαδικασία στις εξετάσεις και στη συνέχεια εδώ είμαστε ώστε να την τελειοποιήσουμε. Προς το παρόν όμως όπου η πειραματική διδασκαλία της Χημείας στο λύκειο είναι από στοιχειώδης έως ανύπαρκτη, πιστεύω ότι δεν απαιτούνται περισσότερες λεπτομέρειες. Μπορεί να κάνουν ακόμη και ζημιά θα έλεγα.
Μακάρι οι μαθητές να μάθουν αρχικά τι σημαίνει σιφώνιο και στη συνέχεια εδώ είμαστε ώστε να μάθουν να διαχωρίζουν τι είναι σιφώνια βαθμονομημένα και τι πληρώσεως. Βέβαια αυτή η αλλαγή που προτείνεις μπορεί να γίνει στην ενδεικτική απάντηση.
24206. Ο αποχρωματισμός ενός διαλύματος βρωμίου είναι γνωστός τόσο από τη Χημεία Β΄ Λυκείου όσο και από τις διακρίσεις – ταυτοποιήσεις στο κεφάλαιο της οργανικής στη Γ΄ Λυκείου.
24207. Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές που δίνονται στην ΤΘΔΔ. Ο καθηγητής έχει κρίση και βαθμολογεί κάθε σωστή επιστημονικά απάντηση. Προσωπικά πιστεύω ότι διδακτικά έχει να προσφέρει και μάλιστα πολλά.