by 
Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις
-
… επειδή οι παραπλήσιες συγκεντρώσεις είναι απαραίτητη προυπόθεση ύπαρξης ενός ρυθμιστικού διαλύματος , ίσως θα ήταν καλύτερο να αρκεστούμε στην βιβλιογραφία που συγκρίνει την ρυθμιστική ικανότητα ( μόνο ) των διαλυμάτων που έχουν το ίδιο πηλικό C2/C1.
Σε αυτήν την περίπτωση , σε διαλύματα με τον ίδιο λόγο ( λόγος λ ) μεγαλύτερη ρυθμιστική ικανότητα έχουν αυτά με την μεγαλύτερη συγκέντρωση .
Στο wikipedia —> http://en.wikipedia.org/wiki/Buffer_solution
Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις
-
…. και μιας που η κουβέντα πηγε στην ρυθμιστική ικανότητα ενός ΡΔ ….
να κάτι από το παλιό πανεπιστημιακό μου βιβλίο ( Αρχές και προβλήματα αναλυτικής Χημείας – Ντ. Παπαδόπουλος )
Απάντηση από τον/την Θοδωρής Βαχλιώτης στις
-
Vivi λες: «Ένα τέτοιο διάλυμα μπορεί να είναι διάλυμα που περιέχει τις συζυγείς μορφές ενός ζεύγους ασθενούς οξέος-ασθενούς βάσης σε παραπλήσιες και όχι μικρές συγκεντρώσεις.»
Ερώτηση: Δηλαδή ένα ρυθμιστικό διάλυμα τι άλλο μπορεί να περιέχει εκτός από τα προαναφερθέντα;
Ερώτηση 2: Κάνω και σε εσένα την ίδια ερώτηση που έκανα στον Αντώνη: Μπορούμε να συγκρίνουμε ως προς τη ρυθμιστική τους ικανότητα δύο διαλύματα που περιέχουν το ίδιο συζυγές ζεύγος οξέος-βάσης με διαφορετικό όμως λόγο αλλά και τιμές συγκεντρώσεων, π.χ. διάλυμα 0,1 Μ-0,1 Μ και διάλυμα 0,12 Μ-0,1 Μ;
Απάντηση από τον/την Αντώνης Μπαλτζόπουλος στις
-
Θοδωρή , – εκτιμώ – ότι το λεπτό σημείο σε αυτό που ονομάζουμε ρυθμιστική ικανότητα είναι η προσπάθειά μας να περιγράψουμε με έναν αριθμό κάτι που παίρνει διαφορετικές τιμές ανάλογα με το είδος της ουσίας που προσβάλει το διάλυμα μας.
Τι εννοώ ? Στο διάλυμα που μας δίνεις …. ΗΑ 0,1 Μ – ΝαΑ 0,12 Μ… το διάλυμα αυτό έχει διαφορετική μεταβολή του pH όταν προσθέτουμε σε αυτό 0,1 μολ οξέος και άλλη όταν προσθέτουμε 0,1 μολ βάσης ( η διαφορά – σε αυτές τις τιμές – είναι μικρή …. αλλά δεν παύει να είναι διαφορετικές τιμές …. μάλιστα εάν το δοκιμάσεις θα δείς ότι το ΔpH είναι μικρότερο στο συγκεκριμένο ζεύγος συγκεντρώσεων όταν προσθέτεις οξύ , μιας που η κατανάλωση ΝαΑ και η παραγωγή ΗΑ φέρνει τον λόγο πιο κοντά στην μονάδα )
Επίσης έχει σημασία το pH του διαλύματος ( το οποίο στα ρυθμιστικά διαλύματα είναι συνάρτηση της σταθεράς ιοντισμού και του λόγου C2/C1 )…. όσο πιο κοντά είναι το pH του διαλύματος στην pKa τόσο μεγαλύτερη η ρυθμιστική ικανότητα
Για να τα μαζέψουμε όλα αυτά σε ένα ( δηλαδή … το πηλίκο των συγκεντρώσεων … τις τιμές των συγκεντρώσεων … και το pH …..που περιέχει την σταθερά Κ δηλ το μέτρο της ισχύος του ηλεκτρολύτη ) έχουμε τον παραπάνω συγκεντρωτικό τύπο , όπως φαίνεται στο βιβλίο του Παπαδόπουλου.
yg …. να πώ ότι με googlισμα βρήκα ότι η παραπάνω εξίσωση ονομάζεται σχέση Van Slyke ( τι μου θυμησες τώρα )
και από ένα φαρμακευτικό φυλλάδιο
Απάντηση από τον/την Βιβή Γεωργίου στις
-
Μπορεί να περιέχει πολλά τέτοια ζεύγη σε κατάλληλες συγκεντρώσεις. Ίσως ήταν παραπλανητικός ο τρόπος που το εξέφρασα…
Σχετικά με τη ρυθμιστική ικανότητα ενός διαλύματος η εξίσωση που ισχύει είναι αυτή που αναφέρει ο Αντώνης στο παραπάνω βιβλίο (και την οποία αντιγράφω από τη Wikipedia):
Αυτή ισχύει για ρυθμιστικό, το οποίο περιέχει ένα μόνο ζεύγος ΗΑ/Α- (μονοπρωτικό οξύ).
Γνωρίζοντας τη συνολική συγκέντρωση CΑ=C1+C2, την Κα του οξέος και το pH του διαλύματος βρίσκεις τη ρυθμιστική του ικανότητα. Οπότε μπορείς να συγκρίνεις αυτά τα δύο ρυθμιστικά που αναφέρεις.
…. για τα 2 πρώτα ρίξε μια ματιά εδώ —> http://ylikonet.gr/group/ximiac/forum/topics/3647795:Topic:90576?xg…
Για το 3ο ….μοριακή δομή (φυση) του ηλεκτρολύτη ( επαγωγικο φαινόμενο κτλ )
…. θερμοκρασία ( ο ιοντισμός είναι ενδόθερμο φαινόμενο )
…. διαλύτης
Αντώνη είδα τη συζήτηση στην οποία με παραπέμπεις. Νομίζω ότι το συμπέρασμα είναι ότι ογκομέτρηση μεταξύ δύο ασθενών ηλεκτρολυτών δεν έχει πρακτική σημασία αφού είναι πολύ δύσκολος έως αδύνατος ο προσδιορισμός του τελικού σημείου, εξαιτίας της όχι απότομης μεταβολής του pH στο ισοδύναμο σημείο. Θα ήθελα όμως να το πάμε λίγο πιο βαθιά. Ας υποθέσουμε ότι ογκομετρούμε διάλυμα ΗF (ή CH3COOH) με πρότυπο διάλυμα ΝΗ3. Γιατί η μεταβολή του pH γίνεται τόσο βαθμιαία ώστε μας εμποδίζει να προσδιορίσουμε το τελικό σημείο; ΟΚ, πριν το ΙΣ υποθέτω σχηματίζεται ρυθμιστικό HF/NH4F. Στο ισοδύναμο σημείο θα υπάρχει στο διάλυμα μόνο NH4F (ή CH3COONH4). Γιατί το διάλυμα αντιστέκεται στη μεταβολή του pH στο σημείο αυτο;
Όσον αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν την Ka είδα ότι εξαρτάται επίσης και από την ιοντική ισχύ του διαλύματος. Δες το παρακάτω σχήμα… Επειδή η K εξαρτάται από τις ενεργότητες των ουσιών, όταν προσδιορίζουμε τις τιμές των Κ χρησιμοποιούμε, όταν είναι δυνατόν, διαλύματα μεγάλης ιοντικής ισχύος, όπου οι συντελεστές ενεργότητας είναι πρακτικά σταθεροί, π.χ. σε διάλυμα 0,1 Μ ΝαΝΟ3 (πηγή: Wikipedia: Acid dissociation constant). Τώρα θα μου πεις μιλάμε για διαλύματα που δε λαμβάνουμε υπόψη τις ενεργότητες. ΟΚ, απλά το αναφέρω..
Ας αρχίσω ανάποδα ….. περι ενεργότητας και ιοντικής ισχύος.
Τουλάχιστον εγώ δεν πρόκειται να την εισάγω σε καμία περιγραφή μου και δικαιολόγηση θεωρίας ( ή αποτελεσμάτων ). Εχω ένα φυλλάδιο σε pdf που με καλύπτει πλήρως. Εντελώς συμπτωματικά δεν την συνάντησα ΠΟΤΕ ( ΜΑ ΠΟΤΕ ) σε κανέναν πειραματικό υπολογισμό στο uni.
Στο 1ο και 2 θέμα ….
Τι εννοούμε όταν λέμε ασθενές οξύ ( ή βάση ) ; Γιατί το χαρακτηρίζουμε «ασθενές» ;
Ένας λόγος που το χαρακτηρίζουμε ασθενές ( εκτός από τον μερικό ιοντισμό του ) είναι και η ικανότητα του να μεταβάλει το pH ενός διαλύματος . Όσο πιο ασθενές είναι ένα οξύ τόσο πιο λίγο μεταβάλει το pH του διαλύματος μέσα στο οποίο προστίθεται .
Ας δούμε τις παρακάτω ογκομετρήσεις ώς προσθήκες ουσιών που ( εκτός από την στοιχειομετρηκή εξουδετέρωση του ογκομετρούμενου διαλύματος ) προσπαθούν να μεταβάλουν το pH του ογκομετρούμενου διαλύματος.
Το πιο ισχυρό οξύ μεταβάλει πιο πολυ το pH του διαλύματος που προστίθεται.
Το πείραμα και η μετρηση …
Οι καμπύλες τιτλοδότησης …
Και η αποκαλυπτική 1η παράγωγος ( που δείχνει το μεγεθος της μεταβολής )
( αποκαλύπτει δε γιατί προτιμούμε τα πρότυπα διαλύματα να είναι ισχυροί ηλεκτρολύτες …. γιατί να αποφεύγουμε τους πολυ ασθενείς ηλεκτρολύτες …. και απαντά και σε εκείνο το «μόνο» που είχε το ερώτημα των πανελληνίων ( τρομάρα τους ) δείχνοντας και μετρίως ασθενή ηλεκτρολύτες μας κάνουν την δουλειά ( και μάλιστα χωρίς πρόβλημα ) )
Η σύσταση των διαλυμάτων στη κωνική φιάλη κατά τις ογκομετρήσεις ….
( σορρυ Θοδωρή …. αλλά εσυ πέφτεις συνεχώς πάνω στην άσκηση με «ΕΚΙ παντού» )
υγ …………. τα ίδια ( και χειρότερα ) φαίνονται στην ογκομέτρηση ισχυρού από ασθενές
υγ #2 …. Θοδωρή εάν μπορείς , άλλαξε τον τίτλο του θέματος σε κάτι πιο συγκεκριμένο ώστε να μπορούμε να βρίσκουμε το συγκεκριμένο θέμα όταν θα το ψάχνουμε.
Αντώνη, πολύ κατατοπιστική και εμπεριστατωμένη η παρουσίασή σου. Συμπερασματικά λοιπόν, από ότι καταλαβαίνω, η μόνη περίπτωση που δε μπορούμε να κάνουμε ογκομέτρηση με πρότυπο διάλυμα ασθενή ηλεκτρολύτη είναι όταν ο ηλεκτρολύτης αυτός είναι πολύ ή μετρίως ασθενήςκαι το ογκομετρούμενο διάλυμα περιέχει επίσης μετρίως ή πολύ, αντίστοιχα, ασθενήηλεκτρολύτη.
Παρόλα αυτά, απ’ότι βλέπω στην καμπύλη ογκομέτρησης της ΝΗ3 με CH3COOH, το κάθετο τμήμα της καμπύλης στο ισοδύναμο σημείο είναι σχετικά μικρό. Μήπως αυτό δυσκολεύει πρακτικά την επιλογή του κατάλληλου δείκτη για να έχουμε έναν ικανοποιητικά ακριβή προσδιορισμό του τελικού σημείου;
Επίσης Αντώνη θα ήθελα να σε ρωτήσω: Τα διαλύματα NH3/CH3COONH4, CH3COOH/CH3COONH4, NH3/NH4OCl, HOCl/NH4OCl δεν είναι ρυθμιστικά;
ΥΓ. Τον τίτλο τον άλλαξα… Μου αρέσουν οι παρατηρήσεις, διορθώνομαι!!
…. πραγματικά το «κάθετο» τμήμα είναι πολύ μικρό ( άλλωστε αυτό φανερώνει και το dpH/dV ). Αυτό – εκτιμώ – ότι αμφισβητεί την χρηστικότητα του δείκτη ( και όχι τόσο την επιλογή του ). Επειδή το κάθετο τμήμα είναι μικρό, μπορεί η αλλαγή του χρώματος ( στο +/- 1 του pK(ΗΔ) ) να είναι μακρυά από το ισοδύναμο σημείο.
Δηλαδή το μικρό εύρος του κάθε του σημείου => μεγάλη διαφορά μεταξύ του ισοδύναμου σημείου ( σημείου εξουδετέρωσης ) από το τελικό σημείο ( σημείο χρωματικής μεταβολής ) => μεγαλύτερο σφαλμα ογκομέτρησης.
Όμως εάν το ισοδύναμο σημείο προέκυπτε από την χρήση της 1ης παραγώγου ( καθαρά μαθηματικά , χωρίς την χρήση δεικτών ) τότε δεν θα είχαμε κανένα πρόβλημα ( με τις προυποθέσεις στις Κ που αναφέρεις )…
Περί ρυθμιστικών … κατά την άποψη μου ένα διάλυμα NH3/CH3COONH4 είναι ρυθμιστικό
Περιέχει τις συζυγείς μορφές ΝΗ3 και ΝΗ4 σε παραπλήσιες συγκεντρώσεις ? …. ναι
Διατηρεί πρακτικά το pH σταθερό στην αραίωση ? …. ναι
Αντιστέκεται στις μεταβολές του pH κατα την προσθήκη οξέος η βάσης ? … ναι ( η βασική του «άμυνα» είναι καλυτερη )
υγ # Εδώ θα βρείς μια αναλυτική μου θέση στο τι μπορεί να χαρακτηριστεί ως ρυθμιστικό διάλυμα.
Διάβασα την ανάλυσή σου για τα ρυθμιστικά και θα ήθελα να ρωτήσω:
α) Ένα ρυθμιστικό διάλυμα πρέπει να μπορεί να αντισταθεί στη μεταβολή του pH ΚΑΙ κατά την προσθήκη οξέος ΚΑΙ κατά την προσθήκη βάσης; Αν αντιστέκεται σε ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ δε θεωρείται ρυθμιστικό, έτσι δεν είναι;
β) Ποιο ρυθμιστικό έχει μεγαλύτερη ρυθμιστική ικανότητα: 1. αυτό που περιέχει συζυγές ζεύγος με C1=1 M και C2=0,8M ή 2. αυτό που περιέχει το ίδιο συζυγές ζεύγος με C1=0,8 M και C2=0,8Μ; Δηλαδή, αυτό που ρωτάω είναι: καθοριστικότερο ρόλο στη ρυθμιστική ικανότητα παίζει η ισότητα των συγκεντρώσεων ή το μέγεθος της τιμής τους;
…. πρωτα πρώτα , πρέπει να πούμε τι ιδιαίτερο είχε η «δομή» του ρυθμιστικού διαλύματος και παρουσιάζει αυτή την «αμυντική ικανότητα». Το ρυθμιστικό διάλυμα είναι η μοναδική περίπτωση που μπορεί να συνυπάρξει ένα οξύ και μία βάση χωρίς να αντιδράσουν μεταξύ και να καταναλώσει το ένα το άλλο. ( συνυπάρχουν μέσω μιας – ιοντικής – ισορροπίας που εξασφαλίζει την «αναγόμωση» του ενός από το άλλο ( LeChatelier ) …. δηλαδή όχι απλά συνυπάρχουν στο διάλυμα αλλά και η μία αναπληρώνει – όχι πλήρως – τις απώλειες τις άλλης )
α) … πρέπει να παρουσιάζει και όξινη και βασική άμυνα. ( για να μην πω πως η ύπαρξης της μιάς είναι προυπόθεση για ύπαρξη της άλλης )
β) … νομίζω ότι οι δύο αυτοί παράγοντες αφορούν διαφορετικές παραμέτρους της άμυνας .
Όσο πιο μεγάλη συγκέντρωση => περισσότερα mol οξέος και βάσης => περισσότερη άμυνα στην προσθήκη οξέος ή βάσης
Οσο πιο «ίσες» οι συγκέντρώσεις => ιση άμυνα και από την προσβολή οξέος και βάσης.
Δεν ξέρω πως να σταθμίσω τους δύο αυτούς παράγοντες ( ίσως όπως είπα και να μην σταθμίζονται μεταξύ τους αφού περιγράφουν διαφορετικά χαρακτηριστικά του «αμυντικού συστήματος» ) … από την άλλη όμως ξέρω ότι την άμυνα ενός συστήματος ( είτε είναι ένας οργανισμός …. μια ομαδα … ) την καθορίζει το πιο αδύναμο μέλος.
Ετσι κατα αρχάς θα εφτιαχνα ένα ρυθμιστικό με πολλά mol των συζυγών μορφών ( είτε μέσω μεγάλης συγκέντρωσης είτε μέσω μεγαλου όγκου ) και μετά θα φρόντιζα να είναι κοντινές οι συγκεντρώσεις.
Το 1ο είναι απόλυτο … το άλλο είναι σχετικό …
«Το ρυθμιστικό διάλυμα είναι η μοναδική περίπτωση που μπορεί να συνυπάρξει ένα οξύ και μία βάση χωρίς να αντιδράσουν μεταξύ και να καταναλώσει το ένα το άλλο. ( συνυπάρχουν μέσω μιας – ιοντικής – ισορροπίας που εξασφαλίζει την «αναγόμωση» του ενός από το άλλο ( LeChatelier )…»
Καλησπέρα Αντώνη.
Σε παρακολουθώ όλο αυτό το διάστημα και σε χαίρομαι! Απολαμβάνω την σκέψη ενός Χημικού που εμφανίζει βαθιά (φιλοσοφική θα έλεγα) ματιά των φαινομένων.
Να είσαι καλά.
…. Διονύση , μέσα στο υλικονετ έμαθα ( όσο έμαθα ) να σκέφτομαι πραγματικά. Απο την στιγμή που μπήκα στο υλικόνετ … κατεβασα την μυτη … έσκυψα το κεφαλι … έστρωσα τον κ@##@ ( αυτό δεν είναι και πολύ φιλοσοφικό ) και προσπαθώ να ερμηνεύσω τα φαινόμενα μέσα από την απλότητα και την λογική που διακατέχει την Χημεία ( που εγώ γνώρισα )
υγ … Οι συνταξιούχοι έχουν πολύ ελέυθερο χρόνο … εχεις δει απο κοντα μακεδονίτικη απόσταξη ?
Πρέπει να την κάνω την επίσκεψη Αντώνη. Την έχω υποσχεθεί και στο Χρήστο.
Οφείλω και μια επίσκεψη στους Κρητικούς…
Ας είμαστε καλά και θα δούμε. Είναι και δύσκολες εποχές για έξοδα…
Συνταξιούχος και χωρίς σύνταξη…
Οπότε, για να το συνεχίσω λίγο, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε ίσως στα εξής:
1. Ένας ας πούμε πληρέστερος ορισμός του ρυθμιστικού διαλύματος θα ήταν:
«Ρυθμιστικό είναι ένα διάλυμα που περιέχει τουλάχιστον ένα συζυγές ζεύγος ασθενούς οξέος-ασθενής βάσης με παραπλήσιες (της ίδιας τάξης μεγέθους;;) συγκεντρώσεις, οι οποίες όμως δεν είναι πολύ μικρές(μεγαλύτερες από 10^-3Μ;;). Οι βασικές του ιδιότητες είναι ότι διατηρεί πρακτικά σταθερό το pH του κατά την προσθήκη μικρής αλλά υπολογίσημης ποσότητας (ισχυρού) οξέος ή βάσης καθώς και κατά την αραίωσή του μέσα σε κάποια όρια (μέχρι C>=10^-3 M;;;).
2. Ένα ρυθμιστικό διάλυμα έχει τόσο μεγαλύτερη ρυθμιστική ικανότητα όσο μεγαλύτερες είναι οι συγκεντρώσεις των συστατικών του.
Όσο μεγαλύτερη η συνολική συγκέντρωση των όξινων συζυγών μορφών που περιέχει τόσο μεγαλύτερη η ρυθμιστική του ικανότητα κατά την προσθήκη σε αυτό βάσης.
Όσο μεγαλύτερη η συνολική συγκέντρωση των βασικών συζυγών μορφών που περιέχει τόσο μεγαλύτερη η ρυθμιστική του ικανότητα κατά την προσθήκη σε αυτό οξέος.
3. Όσο πλησιέστερες μεταξύ τους είναι οι τιμές των συνολικών συγκεντρώσεων των όξινων συζυγών μορφών με τις συνολικές συγκεντρώσεις των βασικών συζυγών μορφών, τόσο πιο εξισορροπημένη είναι η ρυθμιστική ικανότητα κατά την προσθήκη οξέος και κατά την προσθήκη βάσης. Όταν οι συνολικές συγκεντρώσεις εξισωθούν, εξισορροπούνται απόλυτα και οι αντίστοιχες ρυθμιστικές ικανότητες.
Τι λέτε;
[Ο τίτλος μάλλον δε συμβαδίζει με τις απορίες που δημιουργούνται… 🙂 ]
Από όσο γνωρίζω, ρυθμιστικά διαλύματα γενικά είναι εκείνα που διατηρούν το pH τους πρακτικά σταθερό, όταν προστίθενται σε αυτά μικρές αλλά υπολογίσιμες ποσότητες ισχυρών οξέων ή βάσεων.
Αυτός ίσως είναι πλήρης ορισμός από μόνος του, όπως υποδηλώνει άλλωστε και ο όρος «ρυθμιστικό» (= ρυθμίζει κάτι).
Αυτά τα διαλύματα χρησιμοποιούνται στο εργαστήριο για πειράματα που απαιτούν σταθερό pH, άσχετα με τις ουσίες που περιέχουν ή το πώς έχουν προκύψει (το διαπιστώνει κανείς εύκολα αν κοιτάξει τα έτοιμα ρυθμιστικά διαλύματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο).
Ένα τέτοιο διάλυμα μπορεί να είναι διάλυμα που περιέχει τις συζυγείς μορφές ενός ζεύγους ασθενούς οξέος-ασθενούς βάσης σε παραπλήσιες και όχι μικρές συγκεντρώσεις. Αν δεν είναι παραπλήσιες δε διατηρείται σταθερό το pH, αν είναι μικρές, τότε η ρυθμιστική του ικανότητα είναι μικρή.
Για τους μαθητές αρκούμαστε στον ορισμό του σχολικού βιβλίου.
«Ένα ρυθμιστικό διάλυμα έχει τόσο μεγαλύτερη ρυθμιστική ικανότητα όσο μεγαλύτερες είναι οι συγκεντρώσεις των συστατικών του.»
Αυτό έχει να κάνει με το πόσο οξύ ή βάση μπορεί να εξουδετερώσει χωρίς να αλλάξει πολύ η σχέση των συγκεντρώσεων των συζυγών μορφών. Προϋποθέτει ότι αυτές θα είναι κοντινές. Αλλιώς δε μιλάμε καν για ρυθμιστικό. Πχ διάλυμα ΝΗ3 δεν είναι ρυθμιστικό παρόλο που περιέχει στην ισορροπία ΝΗ3 και ΝΗ4+ (γιατί οι συγκεντρώσεις είναι πολύ διαφορετικές). Άρα δεν μπορούμε να εξετάζουμε ξεχωριστά τις συγκεντρώσεις των όξινων και των βασικών μορφών. Όσο μεγαλύτερες τόσο καλύτερα βέβαια, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα είναι της ίδιας τάξης μεγέθους.
Επομένως η πρόταση «όσο μεγαλύτερη η συνολική συγκέντρωση των όξινων συζυγών μορφών που περιέχει τόσο μεγαλύτερη η ρυθμιστική του ικανότητα κατά την προσθήκη σε αυτό βάσης» ισχύει με την προϋπόθεση ότι είναι ρυθμιστικό το διάλυμα, δηλ. είναι παραπλήσιες οι συγκεντρώσεις των όξινων και των βασικών μορφών. Αλλιώς δεν ισχύει, γιατί ο λόγος [όξινες μορφές]/[βασικές μορφές] μεταβάλλεται κατά πολύ και αυτός είναι που καθορίζει τη ρυθμιστική ικανότητα ενός διαλύματος.
(και όλα τα παραπάνω με την προϋπόθεση ότι έχω καταλάβει τι συζητάτε…)