by 
Δημοσιεύτηκε από το χρήστη Κυριακόπουλος Γιάννης στις 26 Οκτώβριος 2014 στις 16:40 στην ομάδα Διδακτική και Διδασκαλία
Τι διδάσκουμε στο Λύκειο;
Το Λύκειο υποτίθεται ότι είναι χώρος παροχής γενικής Παιδείας. Διδάσκονται μαθήματα που παρέχουν βασικές γνώσεις σχετικές με τη Γλώσσα, την Ιστορία, το φυσικό περιβάλλον, το ανθρωπογενές περιβάλλον, τις τέχνες, την Φιλοσοφία και ότι άλλο σχετίζεται με τον Πολιτισμό.
Οι γνώσεις αυτές θα δοθούν ακόμα και στο παιδί που δεν θα σπουδάσει αλλά θα δουλέψει στο οικογενειακό μαγαζάκι ψιλικών. Το παιδί αυτό αλλά και τα άλλα που θα σπουδάσουν πρέπει να αποκτήσουν καλλιέργεια. Καλλιέργεια είναι αυτό που σου μένει όταν ξεχάσεις κάθε βασική γνώση.
Παράλληλα στο Λύκειο παρέχεται (ή πρέπει να παρέχεται) και κάποια Εκπαίδευση. Οι μαθητές πρέπει να αποκτήσουν ποικίλες δεξιότητες από τον χειρισμό προγραμμάτων υπολογιστών μέχρι οργάνων εργαστηρίου μέχρι ότι άλλο χρήσιμο υιοθετηθεί.
Όμως ξέρουμε καλά ότι το Λύκειο αποτελεί τον προθάλαμο της Τριτοβάθμιας και αυτό επιφέρει σοβαρή στρέβλωση στη λειτουργία του. Οι μαθητές διαβάζουν π.χ. τα μαθήματα στα οποία θα εξετασθούν και την ώρα της Φυσικής γενικής παιδείας ή κοιμούνται ή διαβάζουν κάτι άλλο.
Το Λύκειο προσαρμόζεται στις Εξετάσεις μοιραία διότι αλλιώς θα καταρρεύσει. Όλες οι ώρες του θα μοιάζουν με αυτήν της Φυσικής γενικής Παιδείας, της Κοινωνιολογίας ή των Πολυμέσων.
Διδάσκει τα εξετασθησόμενα δηλαδή. Εδώ είναι το κουμπί. Να στήσουμε αναλυτικό πρόγραμμα τέτοιο ώστε οι μαθητές μας να προσέχουν, να καλλιεργηθούν, να μπουν στις σχολές έχοντας ένα μίνιμουμ γνώσεων.
Η σύνταξη αναλυτικών προγραμμάτων ανατίθεται σε ομάδες ειδικών που συνήθως έχουν καλό επίπεδο, γνώσεις και μεράκι. Έχουν πάντοτε την αίσθηση του μέτρου;
Δεν θα εστιάσω στην Πληροφορική ούτε στην Χημεία. Θα πάω σε άλλο χωράφι.
Ηλεκτρονικά στο Λύκειο.
Συζητούν δύο τύποι:
-Ο άνθρωπος γνώρισε τρεις επαναστάσεις. Τη φωτιά, τον τροχό και τους ημιαγωγούς.
-Συμφωνώ αλλά στο Λύκειο μαθαίνουν τέλεια το δεύτερο και αγνοούν πλήρως το τρίτο.
-Πρέπει να προστεθεί στη Φυσική η λειτουργία διόδου και τρανζίστορ.
-Πιστεύω ότι κάτι περισσότερο πρέπει να γίνει. Το να περιοριστείς σε ηλεκτρόνια και οπές δεν αρκεί. Πάρα πολλά παιδιά, όταν σπουδάσουν, θα έρθουν σε επαφή με αισθητήρες, ενισχυτές και κυκλώματα. Άσε που ζούμε σε έναν ψηφιακό κόσμο. Η Φυσική δεν έχει τον χρόνο να καλύψει όλα αυτά. Θεωρώ εκ των ουκ άνευ την εισαγωγή νέου μαθήματος. Των Ηλεκτρονικών.
-Μαθήματος γενικής Παιδείας;
-Όχι ενός δίωρου μαθήματος προσανατολισμού. Ενός μαθήματος που θα εξετάζεται όταν κάποιος αποφασίζει να εισαχθεί σε Τεχνολογική σχολή ή σε τμήματα της Φυσικομαθηματικής σχολής.
Οι δύο τύποι που συζητούσαν μπορεί να είναι απλά δύο συνάδελφοι που έπιναν καφέ.
Αν όμως προκριθεί η ιδέα τους μπορεί να δούμε ένα μάθημα Ηλεκτρονικών που να θυμίζει την επί του παρόντος διδασκόμενη Ηλεκτρολογία. Η δίωρη διάρκειά του προοιωνίζει ότι κάποια βασικά θα διδαχθούν και ότι οι φοιτητές τεχνολογικών σχολών θα μπορούν να ξεκινήσουν από ψηλότερο επίπεδο. Οι άλλοι που δεν θα σπουδάσουν θα αποκτήσουν κάποιες γνώσεις και κάποια καλλιέργεια. Καλλιέργεια που έρχεται σαν αποτέλεσμα της επίλυσης των προβλημάτων του μαθήματος. Στο κάτω-κάτω δεν θα τους ταλαιπωρήσει περισσότερο από το Στερεό.
Όλα πηγαίνουν μια χαρά και το μάθημα στέκει. Εξετάζεται έχοντας καλές και κακές στιγμές. Εύκολα και δύσκολα θέματα. Γενικά δίνει ευκολότερα βαθμούς απ’ ότι τα Μαθηματικά, η Φυσική και η Χημεία. Έρχεται μια ωραία μέρα και κάποιοι αλλάζουν το Εξεταστικό. Το μάθημα γίνεται 6ωρο. Είτε γίνεται από την αρχή 6ωρο είτε μετά από διαβουλεύσεις και πιέσεις των ΠΕ12 συναδέλφων. Οι Φυσικοί που το έχουν ίσως ως δεύτερη ανάθεση χαίρονται. Όμως….
Το μάθημα είναι πια 6ωρο. Παρά τα εργαστήρια που προσετέθησαν δεν γεμίζει με αυτά που χωρούσαν στο δίωρο μάθημα. Προστίθενται και άλλα. Μεταξύ πολλών άλλων θα δούμε:
Πόλωση τρανζίστορ.
Θερμική σταθεροποίηση τρανζίστορ.
Κυκλώματα τελεστικών ενισχυτών.
Απλός ενισχυτής.
Σχεδιασμός και απλοποίηση συνδυαστικών ψηφιακών κυκλωμάτων. (κάποιος ξύπνιος θα προτείνει και ακολουθιακά).
Στο τέλος τι πετύχαμε;
Μεταφέραμε στο Λύκειο μάθημα των ΤΕΙ. Έστω απλοποιημένο. Έστω εισαγωγικό.
Ξεφύγαμε από τη γενική Παιδεία. Το παιδί που δεν θα σπουδάσει θα αποκτούσε καλλιέργεια και γνώσεις από την περιγραφή της συμπεριφοράς οπών και ηλεκτρονίων. Ίσως του τραβούσε το ενδιαφέρον η περιγραφή της λειτουργίας ενός ενισχυτή ή μιας λογικής πύλης. Όμως οι ολοκληρωτές;
Άλλο πράγμα είναι να πεις σε ένα παιδί τι είναι φίλτρο.
Άλλο είναι να πεις σε ένα παιδί πως οι πυκνωτές και τα πηνία υλοποιούν φίλτρα. Αυτό γίνεται και μέσα από το μάθημα της Φυσικής αν αυτή δεήσει να ασχοληθεί με εναλλασσόμενα.
Τελείως άλλο είναι να το σχεδιάσεις. Είναι χρήσιμο αλλά δεν είναι βασική γνώση.
Βλέπουμε πως μια ποσοτική διαφορά έγινε ποιοτική μετατρέποντας την Παιδεία σε Εκπαίδευση.
Να μπούμε σε ξένα χωράφια;
Γιατί όχι; Με λίγο θράσος όλα γίνονται.
Τα παιδιά διδάσκονται Κοινωνιολογία. Αν στηθεί καλό αναλυτικό πρόγραμμα για δίωρο μάθημα μπορεί να προσφέρει στα παιδιά.
Αν όμως γίνει 6ωρο το μάθημα;
Τι θα κάνουν; Ότι στο 1ο έτος της Παντείου έστω με απλά λόγια;
Τι θα περιλαμβάνεται στο 6ωρο «Αρχές οικονομικής επιστήμης»; Σίγουρα θα βρουν πολλά να το γεμίσουν αλλά θα είναι όλα αυτά Γενική Παιδεία ;
Θυμάμαι κάποτε ότι στην αλήστου μνήμης 5η Δέσμη διδάσκονταν οι «Αρχές λειτουργίας γραφείου».
Ίσως το θεώρησαν χρήσιμο διότι κάποια δεσποινίς (και όχι μόνο) θα έπιανε δουλειά σαν γραμματέας.
Το σχολείο συνδεδεμένο με την αγορά που λένε πολλοί. Γιατί να του κάνουμε Μυθολογία και όχι κάτι που θα του δώσει ψωμί;
Πάμε και στη Φυσική που υποτίθεται ότι την ξέρουμε καλύτερα.
Θα κάνουμε λίγα τα οποία θα ανακαλύπτονται εργαστηριακώς;
Θα κάνουμε πολλά (και εργαστήρια) σε μικρό βάθος ώστε και ο μαθητής που δεν θα σπουδάσει να έχει μια καλή αντίληψη του περιβάλλοντος;
Οπτική και εναλλασσόμενα και ολίγην μοντέρνα Φυσική ή το αντίστροφο;
Θα καλύψουμε τις σχολές παρέχοντας γνώσεις που ενδιαφέρουν τους πρωτοετείς τους ή θα προτάξουμε τον παιδαγωγικό χαρακτήρα του Λυκείου; Υπάρχει συγκερασμός;
Έμφαση σε προβλήματα ή σε ποιοτικές εξηγήσεις;
Νομίζετε ότι έχουμε βγάλει άκρη;
Τι θέλεις από το Λυκειο ρε φίλε;
Σε τηλεοπτική εκπομπή γνώσεων ο παίχτης κάλεσε βοηθό. Κληρώθηκε μια κοπέλα που δήλωσε ότι σπούδασε φιλόλογος. Η ερώτηση ζητούσε τον κατασκευάσαντα το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς.
Πολλαπλή επιλογή με το όνομα του Φειδία μαζί με άλλα τρία.
Τελικώς ο Φειδίας έχασε. Μαζί του έχασε και ο παίχτης.
Έχω γράψει και άλλη φορά ότι όταν είπα σε μαθητές μου που μου ζήτησαν να μην κάνουμε Φυσική Γ.Π. την έβδομη ώρα:
«Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν» μου ζήτησαν μετάφραση. Όταν την έκανα και ρώτησα ποιος το είπε η λογικότερη απάντηση που έλαβα ήταν:
-Ο Πλάτωνας
Μια άλλη φορά διεπίστωσα ότι η σημαιοφόρος μας και διδάκτορας σήμερα στο ΗΜΜΥ δεν γνώριζε ποιος είπε το:
«Αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων»
Ότι δεν γνώριζε η Μαρία πολύ απλά δεν το είχε διδαχθεί. Τέτοιο αστέρι ήταν.
Όταν της είπα για τον Σαμψών μου είπε ότι τον γνωρίζει μόνο από την ταινία του Σεσίλ ντε Μιλ.
Πιτσιρικάς διάβασα ένα χρονογράφημα του Δημήτρη Ψαθά στα Νέα (επί χούντας).
Διαβάζω: «Αβεσσαλώμειος κόμη».
Ο πατέρας μου μού εξήγησε όταν τον ρώτησα. Είχε πάει στο Γυμνάσιο.
Πιστεύετε ότι όσοι πτυχιούχοι διαβάσουν το (ίσως διασωθέν) χρονογράφημα θα καταλάβουν τι λέει;
Όσοι με δουν να γελάω ακούγοντας τον Μπιθικώτση άδοντα:
«Την επαύριον ημέραν στη γωνία μου σταθείς, καταπλεύσας η ρομβία, ήτο πάλι αφιχθείς» θα καταλάβουν γιατί γελάω η θα νομίσουν ότι τα έχασα;
Μία κυρία στη γειτονιά μου είπε ότι δεν εξεπλάγη από τον σεισμό διότι έκανε ζέστη.
Πολλοί πιστεύουν ότι η Γη είναι κοίλη.
Ότι ο Κόπερφηλντ κατέχει το μυστικό της αντιβαρύτητας.
Πολλοί πιστεύουν ότι υπάρχουν όντως αεικίνητα αλλά οι πολιτικοί τα …..
Μιλούν για «αγορομάνες» και κατηγορούν τη νύφη τους που έκανε δύο κορίτσια.
Βλέπουν ένα αναψυκτικό να προσβάλει κέρμα και αναφωνούν:
«Φαντάσου τι κάνει στο στομάχι!»
Το Λύκειο πρέπει να παρέχει και Εκπάιδευση;
Φυσικά και Εκπαίδευση και δεξιότητες.
Επιθυμητό είναι οι μαθητές να χειρίζονται επεξεργαστές κειμένου, λογιστικά φύλλα, λογισμικά παρουσιάσεων και πολυμέσων.
Επιθυμητό είναι να χειρίζονται και απλά όργανα του εργαστηρίου.
Να μπορούν να ζυγίσουν, να βρουν μια πυκνότητα, να παρασκευάσουν ένα διάλυμα και να εκτελέσουν ένα πείραμα.
Ο κατάλογος μπορεί να εμπλουτισθεί.
Κάποια λύση ρε παιδιά!
Εύκολο είναι;
Φίλος, σύμβουλος και τότε και τώρα, είχε σκεφθεί το εξής εν συντομία:
Τα παιδιά τελειώνουν ένα Λύκειο γενικής Παιδείας. Παίρνουν το Απολυτήριο. Όσοι από αυτούς θέλουν να εισαχθούν σε σχολές παρακολουθούν ένα εισαγωγικό έτος. Χώρος ο χώρος του Λυκείου. Διδάσκοντες έχουμε πολλούς.
Διδάσκονται σε υψηλό επίπεδο αυτά που θα δώσουν στις εισαγωγικές Εξετάσεις. Πολλές ώρες και εκτεταμένη ύλη.
Μου άρεσε η ιδέα και για έναν άλλο λόγο. Εκτεταμένη ύλη σημαίνει Παιδεία και όχι ασκησιολογία.
Επίπεδο και όχι εκπαιδευμένα μαϊμουδάκια.
Το πρόβλημα που και ο ίδιος εντόπιζε ήταν ο παραπάνω χρόνος, το κόστος και θέματα συναφή με την στρατιωτική θητεία.
Βλέπω, στο παρόν Εξεταστικό, μια Γ΄ Λυκείου στο πνεύμα αυτό. Όμως είναι Γ΄ Λυκείου και όχι έξτρα έτος με ότι αυτό σημαίνει. Τις στρεβλώσεις τις ανέφερα παραπάνω.
Δεν πίστεψα ποτέ ότι το πρόβλημα είναι απλό.
