21 Μαρ 2017 Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης
Από το Ισπαχάν στις κλειστές φυλακές Τρικάλων
Ο Χαλίλ, που συνάντησα σήμερα στις φυλακές των Τρικάλων, θα παραμείνει εκεί για πολύ καιρό ακόμα. Σήμερα έτυχε να είναι και η μέρα της ποίησης για όλους τους ανθρώπους και για όλες τις χώρες, άρα και για τον Χαλίλ από το Ισπαχάν. Μια όμορφη μεγάλη πολιτεία, παλιά πρωτεύουσας της Περσίας με ιστορία που αρχίζει από την Παλαιολιθική Εποχή. Όμως, οι μεγαλόσαυροι που εντυπωσιάζουν τον Χαλίλ με το μέγεθός τους έζησαν πολύ πιο πριν. «Εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα», μου είπε. «Είχαν μήκος εννέα μέτρα, ύψος τρία και ζύγιζαν σχεδόν ένα τόνο».
Μετά από αυτή τη κουβέντα και τα πολλά ποιήματα που άκουσα στο ραδιόφωνο επιστρέφοντας στο χωριό μου με το δικό μου αυτοκίνητο, θυμήθηκα το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου «Ισπαχάν». Με είχε εντυπωσιάσει όταν το πρωτοδιάβασα! Δεν μου είχε ξανασυμβεί, ένα πεζό κείμενο που έμοιαζε με ποίημα να είναι τόσο ακατανόητο, αλλά και τόσο συναρπαστικό!
Καταιγίς οξυτάτης μορφής εσκέπασε τη χώρα. Βράχοι ωρυόμενοι επέπεσαν κατά των πλατυγύρων λιμνών και το πονεμένο ψάρι σύρθηκε ως το σταθμό των αναχωρητών.
Μια τέτοια καταιγίδα σκέπασε σίγουρα και τη ζωή του Χαλίλ και των άλλων συγκρατούμενών του, σκέφτομαι καθώς οδηγώ, βράχοι ωρυώμενοι διέλυσαν τις λίμνες τους, σκόρπισαν τα νερά τους ολόγυρα και αυτοί πονεμένα ψάρια που πάλευαν για τη ζωή τους σύρθηκαν ως το σταθμό των αναχωρητών, ετούτη εδώ τη φυλακή που τους αγκάλιασε σφιχτά. Αναχώρησαν από τη ζωή τους στο φυσικό του περιβάλλον και βρέθηκαν να παλεύουν να επιβιώσουν με λίγα φρούτα και λαχανικά, που τους τα φέρνει ο μανάβης μια φορά την εβδομάδα… Σήμερα πέρασε την ώρα που ήμασταν εκεί με τον συνάδελφό μου, το Βασίλη. Κάποιοι από τους μαθητές του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας απουσίαζαν, γιατί πήγαν να αγοράσουν τις προμήθειες για ολόκληρη την πτέρυγα.
Τα πραγματικά γεγονότα που τους οδήγησαν εδώ παρεσιωπήθηκαν, για δεν επιτρέπεται να τους ρωτάς τέτοιες λεπτομέρειες. Μόνο για το Πείραμα του Ερατοσθένη μπορέσαμε να τους μιλήσουμε, βγήκαμε μάλιστα στην αυλή και μετρήσαμε όλοι μαζί τη σκιά μιας ράβδου, για να υπολογίσουμε την περίμετρο της γης πάλι. Ο πλανήτης μας ως γνωστόν δεν είναι νέος. Η περίμετρός του μετά τον Ερατοσθένη μετρήθηκε πολλές φορές, για να διαπιστώσουμε ότι δεν έκανε λάθος. Ακόμα και τώρα την υπολογίζουν χιλιάδες μαθητές κάθε χρόνο στην αρχή της άνοιξης και του φθινοπώρου και βρίσκουν σχεδόν πάντα το ίδιο αποτέλεσμα σαράντα χιλιάδες χιλιόμετρα. Το ίδιο βρήκε και ο Χαλίλ από το Ισπαχάν. Ήταν πολύ περήφανος, γιατί ο Βασίλης είπε σε όλους, ότι ο Ερατοσθένης στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας βρήκε και μελέτησε με προσοχή όλες τις παρατηρήσεις και τις σκέψεις των Περσών προγόνων του Χαλίλ, πριν καταφέρει να υπολογίσει με τέτοια επιτυχία την περίμετρο της γης μας.
Μετά οι μαθητές – αναχωρητές μας ευχήθηκαν «Καλό μεσημέρι!» και έφυγαν σχηματίζοντας πομπή σίγουρα όχι γαμήλια. Η επιστροφή τους στα ενδότερα της φυλακής υπήρχε ως οντότης πραγματική, όπως και η θλιβερή ησυχία, που επικράτησε μέσα μου.
Στην υψικάμινο του κάμπου της θεσσαλικής γης τα λίγα περιστέρια εκοπίαζαν να πετάξουν. Φανταζόμουνα τις μανάδες των φυλακισμένων να περιμένουν το επόμενο επισκεπτήριο, πιθανώς αλλόφρονες. Ο Βασίλης κι εγώ σχεδιάζαμε το δικό μας για τον Απρίλιο, μετά το Πάσχα. Θα πάμε στην επέτειο για το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ. Και από αυτό επέζησαν κάποιοι, θα τους θυμίσουμε. Αποφασίσαμε να τους επισκεπτόμαστε στο σχολείο τους συχνά, ώστε ο όλεθρος της ζωής τους να χαλιναγωγείται κάπως… Αυτό, άλλωστε, μας ζήτησαν και οι ίδιοι.
Μίνα Κοντογεωργίου – Σχ. Σύμβ. ΠΕ04 (Λάρισας/Τρικάλων)
![]()