by 
Διαθέτουμε ένα υδατικό διάλυμα ΝΗ3 όγκου 200mL και συγκέντρωσης C=0,1Μ.
- Ποιος ο βαθμός ιοντισμού της ΝΗ3 στο διάλυμα αυτό;
- Στο παραπάνω διάλυμα προσθέτουμε 0,8g στερεό ΝαΟΗ, χωρίς μεταβολή όγκου, παίρνοντας διάλυμα Α. Ποιος ο βαθμός ιοντισμού της αμμωνίας στο διάλυμα Α;
- Το διάλυμα Α αναμιγνύεται με διάλυμα ΗCΙ όγκου 0,2L και συγκέντρωσης 0,1Μ, λαμβάνοντας διάλυμα Β. Ποιο το pΗ του διαλύματος Β;
- Αν το διάλυμα Α αναμιχθεί με ίσο όγκο διαλύματος ΗCΙ συγκέντρωσης 0,15Μ παίρνουμε διάλυμα Γ. Να βρεθεί το pΗ του διαλύματος Γ.
- Αναμιγνύουμε 200ml διαλύματος Χ, το οποίο περιέχει δυο ασθενείς βάσεις. ΝΗ3 συγκέντρωσης 0,2Μ και μιας δεύτερης, περισσότερο ισχυρής βάσης Β, συγκέντρωσης επίσης 0,2Μ, με 200ml διαλύματος ΗCΙ 0,1Μ, λαμβάνοντας διάλυμα Υ, το οποίο αποκτά pΗ=11. Να βρεθούν:
α) Η σταθερά Κ1b της βάσης Β.
β) Η συγκέντρωση [ΝΗ4+] στο διάλυμα Υ.
Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε θερμοκρασία 25°C, όπου Κw=10-14, για την ΝΗ3 Κb=10-5 ενώ lοg5=0,7.
ή
Μια προσπάθεια, διατήρησης των δικαιωμάτων μας, επί του τίτλου
Είναι γεγονός ότι τα ΟΗ- της ΝΗ3 λιγουρεύονται τα Η3Ο+ του ΗCI, αφού η αντίδραση μεταξύ αμμωνίας και υδροχλωρίου είναι και αυτή μονόδρομη.
Ωστόσο, η ΝΗ3 μένει με τη λιγούρα στο στόμα, αφού έχει την ατυχία να συνυπάρχει με το ΝαΟΗ, που ως ισχυρή βάση που είναι, έχει αμολήσει όλα του τα ΟΗ- στο διάλυμα, τα οποία λόγω ΕΚΙ, καταδικάζουν σε κάθειρξη τα ΟΗ- της ΝΗ3 στις φυλακές των μορίων της. (ii)
Όσο λοιπόν δεν έχει τελειώσει το ΝαΟΗ αποκλείεται να αντιδράσει η ΝΗ3. Άλλωστε αν υποθέταμε ότι αυθαδίαζε η ΝΗ3 και αντιδρούσε έστω και λίγο με το ΗCI, σχηματίζοντας ΝΗ4CI, πριν αντιδράσει τελείως το ΝαΟΗ, τότε η περίσσεια του ΝαΟΗ θα αντιδρούσε μονόδρομα με το ΝΗ4CI δίνοντας ΝΗ3 , ΝαCI και νερό, δηλαδή φυλακίζοντας ξανά τα ΟΗ- της ΝΗ3 στο μόριό της. Μόνο αφού εξαντληθεί τελείως η ισχυρή βάση ΝαΟΗ και υπάρχει ακόμη ΗCI (iii), αρχίζει να αντιδρά η ΝΗ3.
Τώρα, όταν η ΝΗ3 συνυπάρχει με μια βάση Β που είναι και αυτή ασθενής-εδώ (στο iv) είναι ισχυρότερη από την ΝΗ3- γενικά δεν είναι σωστό να πούμε ότι και πάλι η ασθενέστερη βάση (ΝΗ3) θα κάτσει στα αυγά της και θα περιμένει να εξαντληθεί πλήρως πρώτα η άλλη (Β), επειδή η Β είναι λιγότερο ασθενής. Εδώ μεταξύ των δύο ασθενών βάσεων υπάρχει μια αμοιβαία ΕΚΙ (ΟΗ-) που οδηγεί στις μοριακές φυλακές της ΝΗ3 περισσότερα ΟΗ- από ότι στις φυλακές της λιγότερο ασθενούς βάσης Β.
Όταν, λοιπόν, θα προσέλθουν τα Η3Ο+ του ΗCI στο διάλυμα των δύο βάσεων (Χ), με mol HCI < (mol ΝΗ3 + mol Β), γενικά θα συμβούν και οι δύο αντιδράσεις, δηλαδή δεν θα περιμένει η ασθενέστερη βάση να αντιδράσει πλήρως η λιγότερο ασθενής, αλλά όμως το μεγαλύτερο μερίδιο από τα Η3Ο+ του ΗCI θα το απολαύσουν τα ΟΗ- της Β αφού αυτή είναι λιγότερο ασθενής από την ΝΗ3. Πόσο μεγαλύτερο θα είναι το μερίδιο αυτό δεν ξέρουμε, αφού δεν γνωρίζουμε πόσο λιγότερο ασθενής είναι η Β. (άγνωστη Κb)
Επομένως, έστω ότι αντιδρούν n1mol HCI με την NH3 και n2mol HCI με την βάση Β.
Τότε n1+ n2 = 0,02 (1)
Από τις δύο μονόδρομες αντιδράσεις των ασθενών βάσεων με το ΗCI προκύπτει:
n(ΝΗ3) = 0,04-n1, n(ΝΗ4CI) =n1, n(B) = 0,04-n2, n (BHCI) =n2
Στη ισορροπία: κοινή [ΟΗ-]=0,001 και
Για ΝΗ3: 10-5= 0,001 n1 /0,04- n1 (2)
Για Β: Κb = 0,001 n2 /0,04- n2 (3)
Από (1) , (2), (3) έχουμε: n1= 3,96 10-4, n2= 0,0196, Κb=9,6 10-4(βάσης Β)
Άρα το ποσοστό εξουδετέρωσης του ΗCI από την ΝΗ3 είναι περίπου n1 /( n1 + n2) 100 =2% και το ποσοστό εξουδετέρωσης του ΗCI από την Β είναι περίπου n2/( n1 + n2) 100 = 98%
Πρακτικά, Διονύση, αν έκανα τις προσεγγίσεις: Κb=9,6 10-4, περίπου Κb=10-3,
n2= 0,0196, περίπου n2= 0,02 και n1= 3,96 10-4, περίπου n1= 0, θα ταυτιζόμουν με τα αποτελέσματά σου.
Βέβαια όπως έγινε φανερό εάν η άγνωστη Κb της ασθενούς βάσης ήταν μικρότερη π.χ,
Κb=5 10-5 (πάλι ισχυρότερη της ΝΗ3) τότε το ποσοστό της εξουδετέρωσης του ΗCI από την ΝΗ3 θα ήταν μεγαλύτερο. Επομένως η ΝΗ3, αν και ασθενέστερη από την άλλη βάση Β δεν θα περιμένει να εξαντληθεί πρώτα τελείως η ποσότητα της Β, αλλά θα διεκδικήσει επιτυχώς ένα αρκετά μεγαλύτερο μέρισμα οξωνίων, όχι όμως περισσότερο του 50%.
Διονύση την πιάσαμε την μπηχτή! Χα χα.
Τι ασκησάρα είναι αυτή; Επίτρεψέ μου όμως να διαφωνήσω με τον τρόπο που λύνεις το τελευταίο ερώτημα. Για να θεωρήσουμε ότι αντιδρά μόνο η ισχυρότερη βάση, θα πρέπει οι Κb των δύο βάσεων να διαφέρουν κατά τουλάχιστον 2 τάξεις μεγέθους. Και βέβαια, όπως προκύπτει τελικά, όντως διαφέρουν 2 τάξεις μεγέθους. Το πρόβλημα όμως είναι ότι αυτό δεν το γνωρίζουμε εξαρχής, αφού δεν ξέρουμε την Κb της Β. Επομένως θεωρώ ότι δεν πρέπει να λύσουμε έτσι την άσκηση. Θα θεωρήσουμε ότι αντιδρά ένα ποσοστό της ΝΗ3 και ένα ποσοστό της Β που είναι η γενικότερη περίπτωση και αν η Β είναι αρκετά ισχυρότερη από την ΝΗ3 θα καταλήξουμε στο ίδιο αποτέλεσμα που βρίσκεις κι εσύ. Αν όμως η Κb της Β ήταν π.χ. 10^-4, τότε η λύση που προτείνεις θεωρώ ότι δε θα ήταν σωστή.
Μόλις είδα (έγραφα ταυτόχρονα με τον κο Βατούγιο) ότι κι αυτός λέει το ίδιο με μένα…
Καλημέρα Διονύση.
Πολύ καλή άσκηση.
Δεν έχω κάτι παραπάνω να πω, με καλύψαν πλήρως οι Θοδωρής και Πέτρος.
Μία απορία όμως, γιατί άλλαξες το σύμβολο του χλωρίου;
η iupac το ορίζει ως C (σι) l (ελ) και όχι ως C (σι) Ι(γιώτα κεφαλαίο (δεν λέω "αι" γιατί βλέπω ότι μετά το C ακολουθεί ελληνικό γράμμα)).
κατά την iupac όλα τα σύμβολα των χημικών στοιχείων συμβολίζονται με κάποιο κεφαλαίο λατινικό γράμμα και στην περίπτωση που χρειαστεί δεύτερο ή τρίτο αυτό πρέπει να είναι οπωσδήποτε μικρό (για το ίδιο λόγο θα έγραφα NaOH -> ΝαΟΗ)
Καλημέρα και καλή βδομάδα σε όλους.
Πέτρο, Θοδωρή και Βασίλη σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Βασίλη έχεις δίκιο για το Cl και όχι για το CI. Γιατί το έκανα; Από συνήθεια. Παλιότερα χρησιμοποιούσα γραμματοσειρά που το παρουσίαζε ως Cℓ και δεν μου άρεσε. Οπότε το έγραφα με Ι. Μετά μου …έμεινε.
Πάμε στο βασικό.
Ήταν καιρός να γραφτεί και κάτι σχετικό με Χημεία, οπότε αποφάσισα να γράψω κάτι προκλητικό.
Νομίζω ότι η άποψη ότι «δεν υπάρχει κάτι σημαντικό να ειπωθεί στη Χημεία» όπως γίνεται καθημερινά με τη Φυσική, δεν ευσταθεί. Και στη Χημεία μπορούν να συζητηθούν θέματα στη λογική το διδάσκουμε έτσι ή αλλιώς.
Αν λοιπόν έγραφα κάτι που να «περνάει αμάσητο» θα πέρναγε και απαρατήρητο…
Είπα λοιπόν να δώσω κάτι που να «σηκώσει αντιδράσεις» να δω πόσοι θα αντιδράσουν. Η αντίδραση δύο Χημικών (Ο Βασίλης δεν πιάνεται, αφού το «λάθος» είχε πια αναδειχθεί), δείχνει ότι ..δούλεψε
Η θέση και των τριών, ότι η λύση μου δεν είναι γενική, είναι σωστή._
Πριν όμως απαντήσω επί της ουσίας, να βάλω ένα κουίζ:
Γιατί δόθηκε το υποερώτημα 5β); Τι νόημα είχε η εύρεση της [ΝΗ4+] σε ένα θέμα, που σε όλα τα προηγούμενα ερωτήματα ασχοληθήκαμε με pΗ και βαθμό ιοντισμού;
Θα περιμένω μερικές ώρες για απάντηση, πριν απαντήσω πάνω στη λύση του τελευταίου ερωτήματος.
ΥΓ
Τουλάχιστον απέφυγα απάντηση του στυλ:
-Τι θέλεις και ανακατεύεσαι με τη Χημεία, Διονύση; Γύρνα στην κουζίνα (Φυσική) σου!!!
Βασίλη αν προσέξεις στο σχόλιο παραπάνω το ένα είναι Ι και το άλλο l. Δεν διακρίνονται…
Στο αρχείο με πρόδωσε η Times…
Γεια σας κι από μένα
Ένα ερώτημα επί της ουσίας του διαλόγου που προκύπτει από την άσκηση (χωρίς φιοριτούρες επί της χρήσης των συμβόλων)!
Είναι βάσιμη η "σιγουριά" που εκφράζεται από τους συνομιλητές για το ποιος ηλεκτρολύτης αντιδρά με ποιόν , με ποιά σειρά και σε ποια ποσότητα (ή ποσοστό); Πραγματοποιούνται όντως και όπως τις γράφουμε οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης (μονόδρομες, ποσοτικές) μέσα στα υδατικά διαλύματα;
Και μια πρόταση-προβληματισμός: Μήπως αυτός ή όποιος άλλος διαφέρει σε κάτι από αυτόν, τρόπος-αντιμετώπιση του πραγματικού προβλήματος, δεν είναι παρά ένας ισοδύναμος τρόπος(ανάμεσα σε άπειρους τρόπους και πορείες των συστημάτων) με την πραγματική πορεία που ακολουθεί ένα τέτοιο σύστημα και που απλά επειδή καταλήγει στην ίδια ισορροπία (τελική κατάσταση), τον επιλέγουμε γιατί λογικά και λογιστικά μας συμφέρει;
Η απαντηση στο κουιζ βρισκεται στο τελος στη σημειωση που γραφεις για να υποστηριξεις την υποθεση σου…
Τωρα η λυση που δινεις εφοσον παταει πανω σε κοινη συγκεντρωση οξωνιων στις δυο ισορροπιες-ΕΚΙ…ειναι ορθη και αν δεν σου εβγαινε η υποθεση αυτο θα προεκυπτε κατα την επιλυση…
Η αλλη η λυση ειναι πιο δοκιμη, αποκαλυπτει ευκολοτερα τα ποσοστα…
Αν μη τι αλλο, να εισαι καλα μαστρο-Νιονιο που με τη δεξιοτητα σου μας δινεις την ευκαιρια να σχολιαζουμε για να προοδευουμε…και ευχομαι να μη χρειαστει να προσθεσεις και τη βιολογια στο τιτλο..
Ευχαριστώ Αντώνη για το σχολιασμό. Η σκέψη που εκφράζεις, κινείται παράλληλα με την δική μου
Πέτρο, είσαι πολύ καλός και στα κουίζ, εκτός των άλλων!!!
Πάμε τώρα στην ουσία της λύσης.
Η άσκηση είχε στόχο να οδηγήσει στο iii) ερώτημα. Τι κάνουμε όταν σε ένα διάλυμα μιας ασθενούς βάσης και μιας «ισχυρής» προσθέσουμε ένα ισχυρό οξύ; Γιατί μπορούμε να γράψουμε πρώτα αντίδραση εξουδετέρωσης της ισχυρής βάσης και στη συνέχεια, αν περισσέψει οξύ, να προχωρήσουμε σε εξουδετέρωση της ασθενούς βάσης, όπως κάναμε στο iv). Γιατί μας επιτρέπετε να το κάνουμε αυτό;
Ο Πέτρος το δικαιολόγησε με πολύ «απολαυστικό» τρόπο. Ας μου επιτρέψετε ακολουθώντας το παράδειγμά του, να χρησιμοποιήσω ανάλογο τρόπο.
Τι ακριβώς συμβαίνει σε ένα διάλυμα που έχουμε έναν ασθενή και έναν ισχυρό ηλεκτρολύτη, όπως εδώ μια ασθενή βάση (ΝΗ3) και μια ισχυρή όπως το ΝαΟΗ;
«Ο ισχυρός καταπιέζει τον ασθενή»
Τον «καταπιέζει» με την έννοια ότι δεν τον αφήνει να εκδηλώσει την βασική του συμπεριφορά, αφού του μειώνει τον ιοντισμό. Για να φανεί αυτό συμπεριέλαβα στην άσκηση τα δύο πρώτα ερωτήματα.
Αλλά ο «ισχυρός» δεν καταπιέζει μόνο τον ασθενή. Τον «προστατεύει» κιόλας, σε κάθε εχθρική επίθεση εισβολέα, ο οποίος προσπαθεί να αλλάξει τα χαρακτηριστικά του χώρου. Τον προστατεύει σε κάθε προσπάθεια να μετατραπεί το διάλυμα σε όξινο με προσθήκη οξέος. Προβάλει «τα στήθη του» πέφτοντας ο ίδιος στο πεδίο της μάχης, θυσιάζεται, ώστε να μην χρειαστεί η ασθενής βάση να μπει στη μάχη. Και αυτό το κάνει, μέχρι να «πέσει στη μάχη» και ο τελευταίος στρατιώτης (ΟΗ–) που διαθέτει ο «ισχυρός».
(Βλέπετε πώς οι τελευταίες εξελίξεις στην εξωτερική μας πολιτική, επηρεάζουν όλους μας;)
Αν τα παραπάνω είναι αποδεκτά, πάμε τώρα στο τελευταίο ερώτημα. Μπορεί το ρόλο του «ισχυρού» και «προστάτη» της ασθενούς βάσης, να τον παίξει μια άλλη βάση που να μην είναι μια κλασσικά ισχυρή βάση;
Μπορεί δηλαδή το ρόλο αυτό, να τον παίξει μια άλλη ασθενής βάση Β και όχι το ΝαΟΗ;
Αν προσέξει κάποιος τα δεδομένα θα διαπιστώσει ότι έδωσα συγκέντρωση υδροξυλιόντων 10-3Μ, που δεν είναι τίποτα άλλο, παρά η αρχική στο i) ερώτημα, όταν στο δοχείο υπάρχει μόνη της η αμμωνία.
Δηλαδή είναι έτσι τα δεδομένα, που η προσθήκη του οξέος «εξαφανίζει» κάθε επίδραση της βάσης Β, στο διάλυμα. Είναι το ίδιο σαν κάποιος να αφαιρούσε τη Β και να άφηνε την ΝΗ3 μόνη της στο διάλυμα. Αλλά τότε [ΟΗ–]=[ΝΗ4+] πράγμα που σημαίνει ότι τα ιόντα αυτά μπορούν να θεωρηθούν ότι προέρχονται από τον ιοντισμό της ΝΗ3.
Αλλά τότε δεν υπάρχει καμία επίδραση στην ισορροπία ιοντισμού της αμμωνίας και η παρουσία της βάσης Β και του οξέος μπορούν να αγνοηθούν. Η ΝΗ3 «βρίσκεται σε ένα προστατευμένο περιβάλλον» και η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στη λύση του iii) ερωτήματος, θα μπορούσε να ακολουθηθεί και στο v)…
Ναι, αλλά αυτή δεν παύει να είναι μια …σύμπτωση, θα υποστηρίξει κάποιος.
Θα διαφωνήσω συνάδελφοι σε μια τέτοια συλλογιστική. Υπάρχει τρόπος να ελεγχθεί η ορθότητα ή μη μιας τέτοιας πορείας. Στην άσκηση ζητήθηκε η [ΝΗ4+]. Γιατί;
Γιατί μέσω αυτής ελέγχεται η ορθότητα ή μη της λύσης αυτής.
Το ότι [ΟΗ–]=[ΝΗ4+]=10-3 μας δίνει το δικαίωμα να υποστηρίξουμε ότι η αμμωνία δεν εξουδετερώθηκε από το οξύ…
Παρένθεση: Τα ΟΗ– δεν έχουν ταμπελάκια ιδιοκτησίας. Εγώ, προέρχομαι και ανήκω στην ΝΗ3 και συ στην Β. Εσύ υποχρεώνεσαι να εξουδετερωθείς από κάποιο Η3Ο+, ενώ εγώ θα κοιτάζω «απέξω» και δεν …παίζω! Τα ΟΗ– είναι χωρίς διακρίσεις, απλά μας βολεύει να τα αποδίδουμε εδώ ή εκεί…
Αν όμως είχε δοθεί ότι [ΟΗ–]=0,01Μ; Τότε θα βρίσκαμε [ΝΗ4+]=10-4Μ. Τι σημαίνει ένα τέτοιο αποτέλεσμα; Σημαίνει ότι η ισορροπία
ΝΗ3 + Η2Ο ↔ ΝΗ4+ + ΟΗ– (1)
Λόγω της παρουσίας των άλλων ηλεκτρολυτών έχει μετατοπισθεί προς τα αριστερά. Δηλαδή η παρουσία των άλλων ηλεκτρολυτών «καταπιέζει» την ΝΗ3, μη αφήνοντάς την να εκδηλώσει τον βασικό χαρακτήρα της.
Άρα μια λύση όπως η παραπάνω είναι πλήρως δικαιολογημένη και στην περίπτωση αυτή.
Αν τώρα είχε δοθεί ότι [ΟΗ–]=10-4 Μ; Τότε θα βρίσκαμε [ΝΗ4+]=0,01Μ.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα αυτό; Σημαίνει ότι η ισορροπία (1) έχει μετατοπισθεί προς τα δεξιά. Τι σημαίνει μετατόπιση προς τα δεξιά;
Σημαίνει μερική εξουδετέρωση της ΝΗ3 από το ΗCl!!!
Δηλαδή η υπόθεση ότι το οξύ εξουδετερώνει μόνο τη μια βάση και όχι την άλλη, καταρρίπτεται εν τοις πράγμασι… ενώ θα μπορούσα να πει κάποιος ότι περίπου 0,01mol NH3 εξουδετερώθηκαν από το οξύ….
Ανακεφαλαιώνω:
Σε ένα διάλυμα (μόνο) της ΝΗ3 θα είχαμε [ΟΗ–]=10-3Μ.
α) Αν μας δίνεται [ΟΗ–]>10-3Μ, τότε η βάση Β κάνει ακόμη αισθητή την παρουσία της στο διάλυμα και μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είναι αυτή και μόνο που αντιδρά με το ισχυρό οξύ, ενώ η ΝΗ3 δεν επηρεάζεται.
β) Αν [ΟΗ–]=10-3Μ, (η παραπάνω περίπτωση της άσκησης) και πάλι ισχύει το προηγούμενο συμπέρασμα.
γ) Αν [ΟΗ–]<10-3Μ, τότε το οξύ έχει αντιδράσει και με τις δυο βάσεις και αυτό είναι ξεκάθαρο και δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Διονύση θα προσπαθήσω να το πάω λίγο ανάποδα.
Έστω διάλυμα 200 mL με ΝΗ3 0,2 M (Kb=10^-5) και Β 0,2 M (Kb=10^-4). To αναμειγνύουμε με διάλυμα HCl 0,1 Μ και όγκου 200 mL. Να βρεθεί η [ΟΗ-] του τελικού διαλύματος και η [ΝΗ4+].
Αν το λύσω με τον τρόπο που προτείνεις βρίσκω [ΟΗ-] =10^-4 Μ και [ΝΗ4+]=0,01 Μ.
Αν το λύσω με τον γενικότερο τρόπο (μερική εξουδετέρωση κάθε βάσης) βρίσκω [ΟΗ-] =1,324*10^-4 Μ και [ΝΗ4+]=0,007 Μ.
Η απόκλιση είναι σημαντική. Δε μπορεί να είναι και τα δύο σωστά. Εκτός αν κάνω κάτι λάθος εγώ…
Καλησπέρα Θοδωρή. Λες:
“Αν το λύσω με τον τρόπο που προτείνεις βρίσκω [ΟΗ–] =10-4 Μ και [ΝΗ4+]=0,01 Μ.”
Μα αυτό το αποτέλεσμα δεν γίνεται δεκτό! Το έγραψα παραπάνω:
“Αν τώρα είχε δοθεί ότι [ΟΗ–]=10-4 Μ; Τότε θα βρίσκαμε [ΝΗ4+]=0,01Μ.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα αυτό; Σημαίνει ότι η ισορροπία (1) έχει μετατοπισθεί προς τα δεξιά. Τι σημαίνει μετατόπιση προς τα δεξιά;
Σημαίνει μερική εξουδετέρωση της ΝΗ3 από το ΗCl!!!
Δηλαδή η υπόθεση ότι το οξύ εξουδετερώνει μόνο τη μια βάση και όχι την άλλη, καταρρίπτεται εν τοις πράγμασι…”
Και στα συμπεράσματα το είχα εντάξει στην περίπτωση γ)
“γ) Αν [ΟΗ–]<10-3Μ, τότε το οξύ έχει αντιδράσει και με τις δυο βάσεις και αυτό είναι ξεκάθαρο και δεν μπορεί να αγνοηθεί.”
Το ότι τα ΝΗ4+ είναι πολύ περισσότερα από τα ΟΗ-, αποδεικνύει ότι η ισορροπία ιοντισμού της ΝΗ3 δεν έμεινε ανεπηρέαστη. Άρα η υπόθεση ότι πραγματοποιήθηκε μόνο αντίδραση με την πιο ισχυρή βάση δεν είναι σωστή.
Οπότε στην περίπτωση αυτή δεν μένει παρά ο …δικός σου τρόπος επίλυσης!
Άρα, μεθοδολογικά:
Όταν η ποσότητα του προστιθέμενου οξέος δεν επαρκεί να εξουδετερώσει πλήρως και τις δύο βάσεις, τότε:
α) Αν οι Κb διαφέρουν λιγότερο από δύο τάξεις μεγέθους, θα κάνουμε μερική εξουδετέρωση και των δύο βάσεων.
β) Αν οι σταθερές διαφέρουν πολύ (από δύο τάξεις και πάνω) μπορούμε να γράψουμε πρώτα την αντίδραση με την πιο ισχυρή βάση και αν περισσέψει οξύ θα καταναλωθεί στην αντίδραση με την πιο ασθενή βάση.