by 
Καλησπέρα. Σε μια άσκηση γνωστού βοηθήματος ρωτάει “Αν χρησιμοποιήσουμε αλκοόλη R’OH που φέρει επισημασμένο *O (ένα ισότοπο του 8Ο) σε αντίδραση εστεροποίησης με το οξύ RCOOH, σε ποιο προϊόν θα ανιχνευτεί το επισημασμένο *O;” και η απάντηση του βοηθήματος λέει πως θα γίνει υποκατάσταση του -ΟΗ του οξέος από το -OR’ της αλκοόλης και πως το ισότοπο θα ανιχνευτεί μόνο στον εστέρα. Ωστόσο εγώ πιστεύω πως επειδή η ισορροπία είναι δυναμική, το επισημασμένο *O θα ανιχνευθεί και στα δύο προϊόντα, RCOOR’ και H2O. Εσείς τι πιστεύετε;
Καλησπέρα Μιχαήλ.
Όταν λες "δυναμική ισορροπία" τι εννοείς; Πώς μέσω αυτής το ισότοπο θα μεταφερθεί στο νερό;
Όχι. Εννόω πως οι χημικές αντιδράσεις πραγματοποιούνται προς τις δύο κατευθύνσεις με την ίδια ταχύτητα.
Και αν γίνονται έτσι οι αντιδράσεις (που γίνονται…), πώς το ισότοπο του οξυγόνου, θα βρεθεί στο νερό;
Στις περσινές εξετάσεις της χημείας πως το ισότοπο του Ο στο PbO ανιχνεύεται σε όλες τις ουσίες του μείγματος ισορροπίας που φέρουν άτομο Ο; Έτσι και εδώ δεν πρέπει να γίνει το ίδιο και άρα και τα δύο προϊόντα να φέρουν το επισημασμένο Ο;
Στὶς πανελλήνιες τοῦ 2019, θεωρήθηκε σωστὴ ἀπάντηση ὃτι τὸ ραδιενεργὸ ἰσότοπο Ο θὰ ἀνιχνευθεῖ σὲ ὅλες τὶς ὀξυγονοῦχες ἐνώσεις, δεδομένου ὃτι ὁ μηχανισμὸς τῆς συγκεκριμένης ἀντίδρασης εἶναι ἄγνωστος.
Ὅμως, ὁ μηχανισμὸς τῆς ἐστεροποίησης ( σὲ μία ἀπλοποιημένη ἐκδοχὴ βεβαίως) περιγράφεται στὸ σχολικὸ βιβλίο τῆς Γ λυκείου. Σὲ αυτὴν τὴν πληροφορία βασίζεται ὁ δημιουργὸς τῆς ἄσκησης.
Ἄλλωστε, τὸ θέμα εἶναι γνωστὸ, διότι ἐμφανίσθηκε σὲ ἐρώτημα πολλαπλῆς ἐπιλογῆς τοῦ διαγωνισμοῦ χημείας κατὰ τὸ ἔτος 2019.
Ἐλπίζω νὰ βοήθησα.
Ευχαριστώ πολύ. Η απάντησή σου ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστική πάνω στο θέμα.
Δεν θυμάμαι τι ακριβώς ειπώθηκε στο διαγωνισμό Χημείας του 2019 (ελπίζω να μας διαβάζουν οι φίλοι Χημικοί και να μας πουν…), αλλά θα συμφωνήσω με τον Χριστόδουλο ότι έχει δοθεί στο βιβλίο ότι κατά την εστεροποίηση αντικαθίσταται το Η της αλκοόλης, συνεπώς το ισότοπο του οξυγόνου θα είναι πάντα συνδεδεμένο με το αλκύλιο της αλκοόλης και δεν θα βρεθεί στο νερό.
πολλαπλῆς ἐπιλογῆς ἐρώτημα ὑπʹ ἀριθμὸν 33 33. Διαθέτουμε προπανικό οξύ και αιθανόλη. Το άτομο οξυγόνου της CH3CH2OH, είναι το ισότοπο 18O, ενώ
αυτά του CH3CH2COOH είναι 16O. Μετά την πραγματοποίηση της αντίδρασης μεταξύ των δύο ενώσεων και
την αποκατάσταση της ισορροπίας, το ισότοπο 18O θα ανιχνεύεται:
Α. μόνο στην αλκοόλη Γ. στην αλκοόλη, τον εστέρα και το νερό
Β. στην αλκοόλη και τον εστέρα Δ. στην αλκοόλη και το προπανικό οξύ