Κάθε Σεπτέμβριο στη Σαντορίνη γιορτάζονται τα ηφαίστεια με εκδηλώσεις και με πυροτεχνήματα που τιμούν την ιστορία του νησιού. Τα πυροτεχνήματα περιέχουν διάφορα μέταλλα και μεταλλικά άλατα, τα οποία δίνουν τα χαρακτηριστικά τους χρώματα. Ας δούμε 20 απλές σχετικές ερωτήσεις επάνω σε αυτό το θέμα, αφού και στα περισσότερα σχολεία διδάσκεται τώρα ο Περιοδικός Πίνακας.

Στα πυροτεχνήματα πολλές φορές χρησιμοποιούνται τα ακόλουθα στοιχεία:
| Στοιχείο | Σύμβολο | Ατομικός αριθμός (Ζ) |
| Βάριο | Ba | 56 |
| Ασβέστιο | Ca | 20 |
| Νάτριο | Na | 11 |
| Στρόντιο | Sr | 38 |
| Μαγνήσιο | Mg | 12 |
| Κάλιο | K | 19 |
| Χαλκός | Cu | 29 |
Όλες οι ακόλουθες ερωτήσεις αναφέρονται μόνο στα στοιχεία αυτού του πίνακα, στη θεμελιώδη κατάσταση.
- Να γράψτε την κατανομή των ηλεκτρονίων των προηγούμενων στοιχείων σε υποστιβάδες.
- Πόσα ηλεκτρόνια από το Sr έχουν ml=+1;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το K έχουν ml=0;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το Ca έχουν l=0;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το Ba έχουν ms=-1/2;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το Na έχουν n=2;
- Ποια από τα στοιχεία αυτά ανήκουν στον s τομέα;
- Ποια από τα στοιχεία αυτά ανήκουν στον d τομέα;
- Αναφέρετε 4 στοιχεία που σχηματίζουν βασικά οξείδια.
- Ποιο στοιχείο από τα Ba, Ca, Mg, Sr έχει την μεγαλύτερη ενέργεια 1ου ιοντισμού;
- Ποιο στοιχείο από τα Ba, Ca, Mg, Sr έχει την μικρότερη ατομική ακτίνα;
- Ποιο στοιχείο από τα Ba, Ca, Mg, Sr είναι περισσότερο ηλεκτροθετικό;
- Ποιο στοιχείο από τα K, Ca έχει την μεγαλύτερη τιμή δραστικού πυρηνικού φορτίου κατά προσέγγιση;
- Ποιο στοιχείο από τα Na, Κ δημιουργεί πιο εύκολα κατιόν στην αέρια φάση;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το ιόν K+, έχουν ταυτόχρονα l=ml;
- Πόσα ηλεκτρόνια από το ιόν Cu+, έχουν ταυτόχρονα n=ml;
- Ποια από τα στοιχεία αυτά είναι παραμαγνητικά;
- Στο Sr, πόσα ηλεκτρόνια έχουν n=4 και l=1;
- Ποιο ποσοστό % από τα ηλεκτρόνια του Ca2+ έχουν ms=-1/2.
- Πόσα ηλεκτρόνια στο Na+ έχουν n-l=1
Καλή δύναμη !
…… αν έφτασες μέχρι εδώ τολμηρέ οπαδέ των πυροτεχνημάτων και του φωτός, δες κι αυτά:
Κύρια μέταλλα και ρόλος τους στα πυροτεχνήματα:
- Στρόντιο (Sr) → κόκκινο χρώμα
- Λίθιο (Li) → έντονο κόκκινο χρώμα
- Νάτριο (Na) → κίτρινο χρώμα
- Βάριο (Ba) → πράσινο χρώμα
- Χαλκός (Cu) → μπλε χρώμα
- Ασβέστιο (Ca) → πορτοκαλί χρώμα
- Μαγνήσιο (Mg) → λευκό, έντονο φως (εκτυφλωτικό εφέ)
- Αλουμίνιο (Al) → λευκό, ασημί σπινθήρες
- Σίδηρος (Fe) → χρυσοκίτρινοι σπινθήρες
- Τιτάνιο (Ti) → ασημί σπινθήρες
- Ψευδάργυρος (Zn) → καπνός και ειδικά εφέ
Μεταλλικά άλατα
| Μέταλλο / Άλας (χημική ένωση) | Χρώμα στα πυροτεχνήματα |
| Στρόντιο (Sr, SrCl₂, SrCO₃) | Κόκκινο |
| Λίθιο (Li, Li₂CO₃) | Κόκκινο-Ροζ |
| Ασβέστιο (Ca, CaCl₂) | Πορτοκαλί |
| Νάτριο (Na, NaNO₃, NaCl) | Κίτρινο |
| Βάριο (Ba, BaCl₂, Ba(NO₃)₂) | Πράσινο |
| Χαλκός (Cu, CuCl₂, CuO) | Μπλε-Τυρκουάζ |
| Κάλιο (K, KNO₃, KClO₄) | Μωβ-Λιλά |
| Μαγνήσιο (Mg) | Εκτυφλωτικό λευκό φως |
| Σίδηρος (Fe) | Χρυσές σπίθες |
| Τιτάνιο (Ti) | Ασημένιες-Λευκές σπίθες |
| Ψευδάργυρος (Zn) | Μπλε-Λευκό φως |
| Αντιμόνιο (Sb₂O₃) | Ασπροπράσινες σπίθες |
Εκτός από αυτά, τα πυροτεχνήματα περιέχουν και οξειδωτικά άλατα (π.χ. νιτρικά, χλωρικά, υπερχλωρικά) για να καίγονται τα μέταλλα και να εμφανίζονται τα χρώματα.
….μερικά εντυπωσιακά βίντεο
Προσοχή στα πυροτεχνήματα!
![]()
Παναγιώτη, όπως λέμε:
Προσοχή στο γορίλα!!!