by Χημεία Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών & Σπουδών Υγείας Γ’ Λυκείου
Διαγώνισμα στη συνολική ύλη 2025-2026
Τα θέματα Β και Δ είναι από την τράπεζα θεμάτων.
Καλή δύναμη!
Επειδή το να μοιράζεσαι πράγματα, είναι καλό για όλους…
Χημεία Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών & Σπουδών Υγείας Γ’ Λυκείου
Διαγώνισμα στη συνολική ύλη 2025-2026
Τα θέματα Β και Δ είναι από την τράπεζα θεμάτων.
Καλή δύναμη!
Παναγιώτη καλημέρα. Μπράβο (και πάλι) για την προσφορά στο υλικονέτ.
Μου άρεσαν πολύ τα ερωτήματα Α4 και Α5 (Δ,Ε) και η διάκριση των καρβονυλικών στο Γ1 γιατί εστιάζουν στις “λεπτομέρειες” του σχολικού βιβλίου (ελπίζω μαθητές που είδαν το διαγώνισμά σου να πήραν το μήνυμα).
Έχω την εντύπωση ότι το Α3 δεν υπάρχει στο βιβλίο. Μπορεί βέβαια να κάνω λάθος.
Μια παρατήρηση: νομίζω ότι δεν υπάρχει η απαιτούμενη ισορροπία (πολύ κινητική, διαλύματα, καθόλου ατομική θεωρία).
Μία ένσταση: Το θέμα Δ2 της τράπεζας είναι ένα κακό θέμα. Είχε γίνει μια μικρή συζήτηση το καλοκαίρι που πέρασε με αναφορά σε αυτό ακριβώς. Προφανώς είναι η δική μου άποψη για το θέμα και δεν μειώνει καθόλου τη συνεισφορά του στο διαγώνισμά σου.
Μία ερώτηση: Στο Α1, στις δύο ενώσεις, ο C έχει αριθμό οξείδωσης -2. Μπορούμε πραγματικά να μιλάμε για οξειδοαναγωγική αντίδραση, επειδή οι δύο C έχουν διαφορετικό Α.Ο. στην αιθανόλη σε σχέση με το αιθυλένιο; Και ποιες είναι οι ημιαντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής; Δεν μπόρεσα να καταλήξω σε συμπέρασμα. Κάθε βοήθεια καλοδεχούμενη.
Ίσως ζητώ πολλά αλλά θα περιμένω και το επόμενο διαγώνισμα που θα φτιάξεις. Καλή συνέχεια.
Καλησπέρα καλησπερα Δημητρη – ευχαριστω για τα σχολια σου. οντως θα μπορουσε να υπάρχει διαφορετικη κατανομή ανα κεφάλαιο.
Σχετικά με το Α3, μπορεί να διαφύγει στον καθένα, ειναι σελιδα σχολικο βιβλιο δευτερο τευχος 142 στο μπλε πλαισιο.
Δημητρη τωρα ειδα το σχολιο σου για το Α1, ειναι οξειδοαναγωγη αφου ο ενας C παθαινει οξειδωση κι αλλος αναγωγη΄-
1. Ημιαντίδραση ΟξείδωσηςΑφορά τον άνθρακα που θα ενωθεί με το -ΟΗ (ο αριθμός οξείδωσης αυξάνεται από -2 σε -1):
C(-2) —> C(-1) + 1 e-
2. Ημιαντίδραση ΑναγωγήςΑφορά τον άνθρακα που θα ενωθεί με το -Η (ο αριθμός οξείδωσης μειώνεται από -2 σε -3):
C(-2) + 1 e- —> C(-3)
εναλλακτική αιτιολογηση: σελιδα 289 2ο τευχος
Ειδικά βέβαια στην οργανική μπορούμε να θεωρήσουμε:
Οξείδωση είναι η μείωση της ηλεκτρονιακής πυκνότητας του C η
οποία προκαλείται:
• με σχηματισμό των δεσμών C-O, C-N, C-X ή
• με διάσπαση των δεσμών C-H.
Αναγωγή είναι η αύξηση της ηλεκτρονιακής πυκνότητας του C η
οποία προκαλείται:
• με σχηματισμό των δεσμών C-Η ή
• με διάσπαση των δεσμών C-O, C-N, C-X.
Παναγιώτη σ’ ευχαριστώ για την επισήμανση στο Α3. Τελικά έκανα λάθος. Δεν το είχα προσέξει. Οπότε ακόμη ένα επιπλέον μπράβο για τις “λεπτομέρειες” που ανέφερα στο προηγούμενο σχόλιο (έπιασε κι εμένα).
Για το Α1 τώρα: η ερώτηση δεν έχει να κάνει ούτε με τις μεταβολές των ΑΟ (που προφανώς είναι αυτές που αναφέρεις) ούτε με τη μεταβολή της ηλεκτρονιακής πυκνότητας (που πραγματικά συμβαίνει).
Οι ημιαντιδράσεις που έγραψες προφανώς δεν είναι ημιαντιδράσεις, καθώς σε αυτές πρέπει να υπάρχουν αντιδρώντα (μόρια ή ιόντα) -> προϊόντα (μόρια ή ιόντα) + Δe (μεταβολή φορτίου). Γι’ αυτή την αντίδραση, πώς θα είναι οι ημιαντιδράσεις;
Το ρωτάω γιατί δεν το γνωρίζω.
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:
A1: i (Οξειδοαναγωγής)
A2: ii ([B] > [Γ])
A3: i (Ισχυρό οξύ)
A4: iii (R-O-O-R)
A5 :
Α: Σωστό
Β: Σωστό
Γ: Σωστό
Δ: Σωστό
Ε: Λάθος
Ενδεικτικές απαντήσεις
Β.1
α) Η αντίδραση έχει ΔΗ > 0 και συνεπώς είναι ενδόθερμη.
β) Η αντίδραση είναι απλή και τα στερεά δεν συμπεριλαμβάνονται στο νόμο ταχύτητας. Επομένως η έκφραση του νόμου ταχύτητας θα είναι υ = k .
γ) Η αντίδραση είναι μηδενικής τάξης, όπως φαίνεται από τον νόμο ταχύτητας.
δ) Η ταχύτητα της αντίδρασης σε όλη τη διάρκεια της είναι σταθερή και ισούται με την τιμή της σταθεράς ταχύτητας, επειδή είναι μηδενικής τάξης. Συνεπώς κατά τη διάρκεια των 2 πρώτων δευτερολέπτων η ποσότητα του CaCO3 που αντέδρασε είναι ίση με την ποσότητα του CaCO3 που αντέδρασε κατά την διάρκεια των 2 επόμενων δευτερολέπτων. Άρα και το ποσό θερμότητας που εκλύεται τα πρώτα 2 δευτερόλεπτα θα είναι ίσο με το ποσό θερμότητας που εκλύεται τα επόμενα 2 δευτερόλεπτα.
Επομένως x = y.
Β.2
Στο υδατικό διάλυμα ΗCN πριν την προσθήκη KCN(s), έχει αποκατασταθεί η ισορροπία:
ΗCN(aq) + Η2Ο(l) ⇌ H3O+(aq) + CN-(aq) (1)
α) Η προσθήκη στερεού KCN(s) στο υδατικό διάλυμα ΗCN δεν μεταβάλει τον όγκο του διαλύματος και έχει σαν αποτέλεσμα τη διάλυση και τη διάσταση του KCN σύμφωνα με την αντίδραση:
KCN(aq) K+(aq) + CN-(aq) (2)
Η συγκέντρωση του [CN-] του διαλύματος ΗCN θα αυξηθεί. Το CN- είναι κοινό ιόν για τις αντιδράσεις (1) και (2) και λόγω επίδρασης κοινού ιόντος η ισορροπία της αντίδρασης (1) θα μετατοπιστεί αριστερά. Αυτό θα έχει σαν συνέπεια τη μείωση των mol H3O+ και τη μείωση της συγκέντρωσης [Η3Ο+]. Επειδή η συγκέντρωση οξωνίων [Η3Ο+] μειώνεται, από τη σχέση pH = -log[H3O+] βγαίνει το συμπέρασμα ότι το pH του διαλύματος HCN αυξάνεται. Ο βαθμός ιοντισμού δίνεται από τη σχέση:
Λόγω μετατόπισης της ισορροπίας (1) προς τα αριστερά αυτό θα έχει σαν συνέπεια την μείωση των mol ΗCN που ιοντίστηκαν και συνεπώς μείωση του βαθμού ιοντισμού α.
β) Η προσθήκη αερίου ΗCl(g) στο υδατικό διάλυμα ΗCN δεν μεταβάλει τον όγκο του διαλύματος και έχει σαν αποτέλεσμα τη διάλυση και τον ιοντισμό του ΗCl σύμφωνα με την αντίδραση:
HCl(aq) + H2O(l) H3O+(aq) + Cl-(aq) (3)
Λόγω της αντίδρασης (3) η συγκέντρωση των οξωνίων [H3O+] και τα mol H3O+ του διαλύματος θα αυξηθούν. Το [H3O+] είναι κοινό ιόν για τις αντιδράσεις (1) και (3) και λόγω επίδρασης κοινού ιόντος η ισορροπία της αντίδρασης (1) θα μετατοπιστεί αριστερά. Επειδή η συγκέντρωση οξωνίου [Η3Ο+] αυξάνεται, από τη σχέση pH = -log[H3O+] βγαίνει το συμπέρασμα ότι το pH του διαλύματος HCN μειώνεται. Ο βαθμός ιοντισμού δίνεται από τη σχέση:
Λόγω μετατόπισης της ισορροπίας (1) προς τα αριστερά αυτό θα έχει σαν συνέπεια την μείωση των mol που ιοντίστηκαν και συνεπώς μείωση του βαθμού ιοντισμού α.
ΘΕΜΑ Δ
Ενδεικτική επίλυση
4.1
α) i. 2ΝΗ3(aq) + 3CuO(s) → N2(g) + 3Cu(s) + 3H2O(l) ①
ii. Για το CuO ισχύει ότι: Mr = 63,5 + 16 = 79,5
5 mol
Για την ΝH3 ισχύει ότι: n = c⋅V = 2 ⋅ 1 L = 2 mol
mol
2ΝΗ3(aq) + 3CuO(s) → N2(g) + 3Cu(s) + 3H2O(l)
Αρχικά
2 5
Αντιδρούν
2 3
Παράγονται
1 3
Τελικά
— 2 1 3
Οπότε παράγεται 1 mol αερίου Ν2.
β) i.
mol
Ν2(g) + 3Η2(g) ⇌ 2ΝΗ3(g) ΔΗ = − 92 kJ
Αρχικά
1 2,5
Αντιδρούν
x 3x
Παράγονται
2x
Ισορροπία
(1-x) (1-3x) 2x
Κατά τον σχηματισμό 2 mol ΝΗ3 εκλύονται 92 kJ
Κατά τον σχηματισμό 2x mol ΝΗ3 εκλύονται 46 kJ
2⋅46 = 92⋅2x Þ 46 = 92⋅x Þ x = 0,5
Στη χημική ισορροπία ισχύει ότι:
32 .
Οπότε η σταθερά της χημικής ισορροπίας ② στους θ οC είναι ίση με 32 .
ii. 10-3 .
Οπότε η μέση ταχύτητα της αντίδρασης από την έναρξη της αντίδρασης μέχρι την αποκατάσταση της ισορροπίας είναι ίση με 10-3 .
4.2. Η αντίδραση που πραγματοποιείται περιγράφεται από τη χημική εξίσωση:
ΝH3(aq) + HCl(aq) → NH4Cl(aq)
Στο ισοδύναμο σημείο η ΝH3 έχει αντιδράσει στοιχειομετρικά με το HCl. Από την καμπύλη ογκομέτρησης παρατηρούμε ότι μέχρι το ισοδύναμο σημείο έχουν χρησιμοποιηθεί 10 mL πρότυπου υδατικού διαλύματος HCl. Οπότε στο ισοδύναμο σημείο ισχύει ότι:
c(NH3) = 0,2 M.
Επομένως η συγκέντρωση του υδατικού διαλύματος Δ1 σε ΝH3 είναι ίση με 0,2 Μ.
Γ1
1. n_A = 0,2 mol και n_B = 0,2 mol.
2.
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ
Οι Καρβονυλικές Ενώσεις (Α, Β)
· Α: HCHO (Μεθανάλη)
· Β: CH₃CH₂CHO (Προπανάλη)
Οι Αλκοόλες (Α1, Β1)
· Α1: CH₃OH (Μεθανόλη)
· Β1: CH₃CH₂CH₂OH (1-Προπανόλη)
Τα Νιτρίλια (Γ, Δ)
· Γ: HOCH₂CN (υδροξυ-αιθανονιτρίλιο)
· Δ: CH₃CH₂CH(OH)CN (2-υδροξυ-βουτανονιτρίλιο)
Τα Υδροξυ-οξέα (Ε, ΣΤ)
· Ε: HOCH₂COOH (Υδροξυ-αιθανικό οξύ)
· ΣΤ: CH₃CH₂CH(OH)COOH (2-υδροξυ-βουτανικό οξύ)
Οι Εστέρες (Ζ, Θ)
· Ζ (Ε + Β1): HOCH₂COOCH₂CH₂CH₃ (Υδροξυαιθανικός προπυλεστέρας)
· Θ (ΣΤ + Α1): CH₃CH₂CH(OH)COOCH₃ (2-υδροξυβουτανικός μεθυλεστέρας)
3. pH = 0.
4. V = 640 mL
Γ2
α) Σταθερά ιοντισμού Kb = 5 ∙10-5
β) pH στο ισοδύναμο σημείο της ανωτέρω ογκομέτρησης = 5,5
Καλησπέρα σας!
Κατά την όξινη υδρόλυση των νιτριλίων παράγεται κατιόν αμμωνίου και όχι αμμωνία.
Καλησπέρα σας, χρησιμοποιήσα τον συμβολισμό του σχολικού βιβλίου, αλλά έχετε δίκιο θα ήταν καλύτερα να αποφευχθεί ο όρος όξινη.
Στο Β1 εφόσον η αντίδραση είναι αμφίδρομη ο νόμος ταχύτητας είναι:
d[CO2]/dt = k1 – k2[CO2]
Mε την πάροδο του χρόνου η ταχύτητα παραγωγής του CO2 ελαττώνεται όπως φαίνεται από την εξίσωση.Αρα y<x.
A1
Κατά την προσθήκη H2O στο αιθένιο:
iii. προκύπτει οργανική ένωση με περισσότερους σ δεσμούς από πριν και παράλληλα εκλύεται θερμότητα.