Οι ζώνες ώρας και ο Φιλέας Φογκ

Η μέτρηση του χρόνου είναι ένα ζήτημα που απασχόλησε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς. Δεν θα ασχοληθώ με τη μέτρηση του χρόνου καθώς είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο της ουράνιας μηχανικής. Απλά να αναφέρω ότι μετά τα ηλιακά ρολόγια, τα εκκρεμή ρολόγια, τα ρολόγια με ελατήριο και τα ρολόγια με κρύσταλλο χαλαζία, φτάσαμε σήμερα στα ατομικά ρολόγια.

Με βάση τα ατομικά ρολόγια, το δευτερόλεπτο ορίστηκε το 1967 από το Διεθνές σύστημα μονάδων ως το χρονικό διάστημα 9 192 631 770 περιόδων της ακτινοβολίας η οποία αντιστοιχεί στη μετάπτωση μεταξύ των δύο ενεργειακών σταθμών υπέρλεπτης υφής της θεμελιώδους κατάστασης του ατόμου του Καισίου-133 .  Το ατομικό ρολόι έχει ακρίβεια 0,0000000000000015 δευτερόλεπτα. Διεθνής ατομική ώρα(ΤΑΙ) είναι αυτή που προκύπτει από 200 ατομικά ρολόγια ανά τον κόσμο.

Η μέτρηση του χρόνου με την ακρίβεια που προσφέρουν τα ατομικά ρολόγια, χρησιμοποιείται σε επιταχυντές όπου τα παραγόμενα υποατομικά σωματίδια έχουν χρόνο ημιζωής εκαταμμυριοστά του δευτερολέπτου, σε δορυφόρους GPS(Κάθε δέκτης για τον προσδιορισμό της θέσης παίρνει σήμα από 4 δορυφόρους , 3 για τον προσδιορισμό των χωρικών συντεταγμένων και από έναν για τη διόρθωση σχετικιστικών σφαλμάτων χρόνου) και σε πάρα πολλές ακόμα εφαρμογές.

Η ώρα που είναι σήμερα σε εφαρμογή είναι η παγκόσμια συντονισμένη ώρα(UTC) και βασίζεται στον ΤΑΙ. Ωρα UTC είναι η ώρα του πρώτου μεσημβρινού που διέρχεται απο το αστεροσκοπείο Greenwich του Λονδίνου. Αν όλος ο κόσμος είχε την ίδια ώρα τότε το καταμεσήμερο για εμάς αλλού θα ήταν πρωί, αλλού βράδυ και αλλού μεσάνυχτα. Προκειμένου λοιπόν η ώρα να ακολουθεί τον ήλιο η γη χωρίστηκε σε 24 ατράκτους των 15 μοιρών. Επίσημη ώρα ενός κράτους είναι η ώρα του κεντρικού μεσημβρινού της ατράκτου στην οποία βρίσκεται.

Η μηδενική άτρακτος βρίσκεται 7,5 μοίρες εκατέρωθεν του πρώτου μεσημβρινού. Ο πρώτος μεσημβρινός που περνάει από το Greenwich ολοκληρώνεται  αντιδιαμετρικά στον 12ο μεσημβρινό(ταυτίζονται). Αν ταξιδεύουμε ανατολικά του Greenwich προσθέτουμε 1 ώρα στον UTC για κάθε άτρακτο, ενώ αν ταξιδεύουμε δυτικά αφαιρούμε 1 ώρα γιά κάθε άτρακτο. Όταν φτάνουμε στον δωδέκατο μεσημβρινό έχουμε προσθέσει 12 ώρες ταξιδεύοντας ανατολικά ή έχουμε αφαιρέσει 12 ώρες ταξιδεύοντας δυτικά. Έστω  Δευτέρα 10 π.μ UTC. Στο +12 θα είναι Δευτέρα 10 μμ και στο -12 θα είναι Κυριακή 10 μμ. Αν επομένως συνεχίσουμε το ταξίδι μας ανατολικά περνώντας τον 12ο μεσημβρινό πρέπει να αφαιρέσουμε μία ημέρα, ενώ αν συνεχίσουμε το ταξίδι μας δυτικά πρέπει να προσθέσουμε μία ημέρα.

Η αλλαγή ώρας και ημέρας είναι τεχνικά ζητήματα καί όχι μία πραγματικότητα. Έτσι ταξιδεύοντας ανατολικά μόλις συμπληρώσουμε έναν κύκλο έχουμε προσθέσει 24 ώρες όσες οι άτρακτοι, έτσι πρέπει κάπου να αφαιρέσουμε 24 ώρες = 1 ημέρα. Ταξιδεύοντας δυτικά σε έναν κύκλο έχουμε αφαιρέσει 24 ώρες άρα πρέπει να προσθέσουμε 1 ημέρα. Απλά με βάση τον σχεδιασμό των ατράκτων  η αλλαγή ημέρας γίνεται στον 12ο μεσημβρινό.

Στην πράξη τώρα ένα κράτος υιοθετεί την ώρα ατράκτου στην οποία βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος του και ένα μεγάλο κράτος έχει παραπάνω απο 1 ζώνες άρα και ώρες όπως οι ΗΠΑ. Όμως υπάρχουν πολλές εξαιρέσεις. πχ Ισπανία και Γαλλία ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκεται στην άτρακτο 0 έχουν υιοθετήσει το +1 που έχει η υπόλοιπη Ευρώπη. Εμείς που ανήκουμε στην +1 και στην +2 κακώς κατά τη γνώμη μου υιοθετήσαμε την +2 που είναι η ώρα του μεσημβρινού που περνάει από την Κων/πολη. Η Κίνα που ανήκει σε τρείς ατράκτους έχει την ίδια ώρα σε όλη την επικράτεια(+5). Γύρω απο τον 12ο μεσημβρινό στον Ειρηνικό Ωκεανό είναι πάρα πολλά μικρά νησάκια που άλλα ανήκουν στην Αμερική και άλλα στην Ασία, έτσι ένα νησάκι που είναι στη ζώνη -11 επειδή είναι Ασιατικό του δίνουν ώρα +13 χωρίς να υπάρχει ζώνη +13. Δυο γειτονικά νησάκια ανήκουν το ένα στην Αμερική και λέγεται Αμερικανική Σαμόα καί είναι στο -12 και το άλλο στην Ασία η ανατολική Σαμόα στο +12 , δηλαδή είναι κολητά και έχουν διαφορά μιάς ημέρας.

Ας πάμε τώρα στο περίφημο μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν ” Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες”.  Στην κεντρική εικόνα βλέπεται το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης το 1873. Ο Άγγλος ευγενής λοιπόν Φιλέας Φογκ έβαλε στοίχημα 20.000 λίρες ότι θα κάνει το γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες. Συναρπαστικό το ταξίδι , έχει γίνει και κινηματογραφική ταινία, όσον αφορά το επιστημονικό κομμάτι όμως κάπου …μπάζει. Σύμφωνα με τον Βερν λοιπόν ο Φογκ ταξιδεύοντας ανατολικά πρόσθεσε συνολικά 24 ώρες μέχρι να επιστρέψει και δεν αφαίρεσε 1 ημέρα ως ώφειλε, έτσι ώστε να υπολογίσει 81 ημέρες ταξιδιού ενώ στην πραγματικότητα ήταν 80. Τέλος πάντων πρόλαβαν και τον ενημέρωσαν και το στόρυ είχε hapy end. Όμως ένας μεταγενέστερος δήλωσε ότι ο Φογκ και ο Πασπαρτού ήταν ή τυφλοί ή θεόχαζοι για να μην καταλλάβουν πχ στην Αμερική ότι είναι Κυριακή και όχι Δευτέρα που νόμιζαν αυτοί.

ΚΑΛΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ