Διαγνωστικό Τεστ για την Α Λυκείου στη Φυσική

Το τεστ διατυπώθηκε στην τυπική γλώσσα της σχολικής Φυσικής, χωρίς ιδιαίτερη διάθεση απλοποίησης, εκτός από τις περιπτώσεις που για λόγους οικονομίας του συνολικού κειμένου και του χρόνου απάντησης, οι περιγραφές γίνονται με σχήματα.  Πιο συγκεκριμένα το τεστ επιχειρεί να ελέγξει τρία είδη ικανοτήτων.

• Την ικανότητα να χειρίζονται οι μαθητές φυσικές έννοιες και φαινόμενα με απλό μαθηματικό χειρισμό (Μ), δηλαδή να μπορούν να επιλύουν πρωτοβάθμιες εξισώσεις, να αναπαριστούν τη συνισταμένη δυο μη συγγραμμικών διανυσμάτων, να ταξινομούν τα μέτρα των βαρών και των μαζών συγκεκριμένων αντικειμένων, να υπολογίζουν το μέτρο της συνισταμένης δυο καθέτων δυνάμεων ή να χειρίζονται πίνακες δεδομένων και διαγραμματικές αναπαραστάσεις. Ελέγχεται δηλαδή η εφαρμογή απλών μαθηματικών αλγοριθμικών μεθόδων σε απλά φυσικά περιβάλλοντα.
• Την ικανότητα να διεκπεραιώνουν απλούς φυσικούς συλλογισμούς (Α), δηλαδή να μπορούν να αναγνωρίζουν ότι η πυκνότητα δεν εξαρτάται από την ποσότητα, ενώ η πιεστική δύναμη εξαρτάται, ότι η πλεύση ή η βύθιση εξαρτώνται από την πυκνότητα των υλικών, ότι σε συνθήκες τεχνητής έλλειψης βαρύτητας τα υλικά έχουν μάζα αλλά όχι βάρος (το δυναμόμετρο να δείχνει μηδέν) ή ότι η γωνία δυο ίσων διανυσμάτων με κοινό σημείο εφαρμογής καθορίζει το μέτρο της συνισταμένης τους. Ελέγχεται δηλαδή η διαίσθηση των μαθητών σε φυσικά περιβάλλοντα.
• Τέλος, την ικανότητα να διεκπεραιώνουν επιτυχώς πιο σύνθετους συλλογισμούς (Σ), δηλαδή να μπορούν να αναγνωρίζουν τον 1^ο Νόμο του Νεύτωνα σε περιβάλλοντα ομαλής και επιταχυνόμενης κίνησης, να αναγνωρίζουν τον 3^ο Νόμο όταν το ένα σώμα της αλληλεπίδρασης έχει πιο έντονα ποσοτικά χαρακτηριστικά από το άλλο (ασύμμετρα περιβάλλοντα), να διατάσσουν τα μέτρα των Κινητικών Ενεργειών ενός σώματος που κινείται σε διαδρομή με κλίση. Ελέγχεται δηλαδή η ικανότητα των μαθητών να ανακαλούν γνώσεις ώστε να επεξεργάζονται περιβάλλοντα που υπονομεύουν τη διαίσθηση.

Στο σχεδιασμό του διαγνωστικού λάβαμε υπόψη τη γενική άποψη που εκφράζουν οι καθηγητές που διδάσκουν το μάθημα της Φυσικής στην Α΄ τάξη του Λυκείου, αποδίδοντας την αδυναμία μεγάλου αριθμού μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του μαθήματος στην έλλειψη βασικών γνώσεων στα μαθηματικά (“επίλυση” τύπων, διανυσματική διαχείριση δυνάμεων) και στην αδυναμία κατανόησης κειμένων.