Η πολυπλοκότητα των βιολογικών συστημάτων

Δημοσιεύτηκε από το χρήστη ΜΟΥΡΟΥΖΗΣ ΠΑΝΟΣ στις 5 Αύγουστος 2016 στις 16:32 στην ομάδα Θέματα επιστήμης και Φιλοσοφίας

Όσο αυξάνονται οι γνώσεις μας τόσο ανακαλύπτουμε το μέγεθος της άγνοιάς μας. Στις αρχές του 20ού αιώνα το μακρινότερο αντικείμενο που βλέπαμε ήταν ο γαλαξίας της Ανδρομέδας και τα νέφη το Μαγγελάνου, που βρίσκονται σε απόσταση 2-3 εκατομμυρίων ετών φωτός.

Σήμερα το μακρινότερο αντικείμενο που βλέπουμε βρίσκεται σε απόσταση μερικών δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Δηλαδή, μέσα σε έναν αιώνα, πολλαπλασιάσαμε τις δυνατότητές μας. Με το κλείσιμο του αιώνα διαπιστώσαμε ότι αυτό που βλέπουμε είναι περίπου μόνο το 4% της πραγματικότητας που μας περιβάλλει. Το 96% όχι μόνο δεν το αντιλαμβανόμαστε με κανένα επιστημονικό όργανο, αλλά δε γνωρίζουμε και ποια είναι η δομή αυτής της ύλης και της ενέργειας. Μόνο υποθέσεις κάνουμε για τη σύστασή της.

Αυτό που συμβαίνει στην αστρονομία συμβαίνει κατά κόρον και στα βιολογικά συστήματα. Θα αναφερθούμε μόνο στην κίνηση των ζωντανών οργανισμών υποστηρίζοντας την άποψη ότι μολονότι έχουμε μάθει πολλά (ενεργειακή λειτουργία του ATP-ADP, λειτουργία μυοσίνης και ακτινίνης κ.λπ.) δε γνωρίζουμε σε όλες τις λεπτομέρειες πώς κινείται ένα ζώο, ένα βακτήριο, ένα σπερματοζωάριο. Γι’ αυτό το λόγο, δεν έχουμε ακόμη μπορέσει να κατασκευάσουμε μηχανές που να μετατρέπουν απευθείας τη χημική ενέργεια σε κινητική, όπως συμβαίνει στα ζώα.

Πράγματι, ο άνθρωπος προς το παρόν έχει κατασκευάσει μόνο δύο είδη μηχανών. Το πρώτο είδος είναι οι θερμικές, στις οποίες ένα μέρος της θερμότητας που ρέει από το ζεστό στο κρύο μετατρέπεται σε μηχανικό έργο. Το ζεστό το πετυχαίνουμε μέσω εξώθερμων χημικών αντιδράσεων, καύσεων, ή πυρηνικών διασπάσεων. Τέτοιες μηχανές είναι οι μηχανές των αυτοκινήτων, των πλοίων, των αεροπλάνων, των πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κ.ά. Το άλλο είδος των μηχανών που κατασκεύασε ο άνθρωπος είναι οι ηλεκτρικές μηχανές που βασίζονται στη λειτουργία του ηλεκτρικού κινητήρα. Τέτοιες μηχανές έχουν τα ηλεκτρικά τρένα και αυτοκίνητα, τα ψυγεία, τα κλιματιστικά, οι σκληροί δίσκοι κ.λπ. Σε αυτές είναι απαραίτητη η ύπαρξη ισχυρών μαγνητικών πεδίων. Υπάρχουν βέβαια και μηχανές που μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια ή την ταχύτητα του ανέμου σε κίνηση, με τη διαφορά ότι αυτές οι μηχανές δε λειτουργούν συνεχώς, αφού ελλείψει ήλιου, ανέμου κ.λπ. παύει και η λειτουργία τους.

Οι βιολογικές μηχανές δεν είναι θερμικές, αφού δεν υπάρχει υψηλή πηγή θερμότητας. Ένα ψυχρόαιμο δε θα μπορούσε να κινηθεί αν ήταν θερμική μηχανή. Ούτε, όμως, ηλεκτρικές μηχανές είναι, αφού στους οργανισμούς δεν υπάρχουν ισχυρά μαγνητικά πεδία.

Συμπερασματικά, ακόμη και το πιο απλό που χαρακτηρίζει τα ζώα, δηλαδή η κίνηση, είναι ακόμη άγνωστη. Άρα, ισχύει το «εν οίδα ότι ουδέν οιδα