Καλημέρα σας.
Πρόσφατα ένας από τους μαθητές μου είχε την απορία: “γιατί η μέγιστη τιμή στατικής τριβής είναι μεγαλύτερη από την τιμή της τριβής ολίσθησης αφού το σώμα ξεκινάει να κινείται όταν ξεπεράσουμε το εμπόδιο της στατικής τριβής και τότε εμφανίζεται η τριβή ολίσθησης;”.
Τι είναι λοιπόν αυτό που κάνει τον συντελεστή στατικής τριβής μεγαλύτερο από αυτόν της τριβής ολίσθησης για το ίδιο σώμα;
![]()
Bαγγέλη, καλησπέρα.Η δύναμη που απαιτείται για να συντηρείται η ολίσθηση ενόs σώματοs πάνω σε μια επιφάνεια είναι μικρότερη από εκείνη που απαιτείται για να αρχίσει η ολίσθηση.Έτσι μπορούμε να θεωρούμε ότι η τριβή ολίσθησηs είναι μικρότερη από τη μέγιστη στατική τριβή.Έτσι για τουs δυο συντελεστέs δεχόμαστε μ<μορ.Βέβαια στα προβλήματα δεχόμαστε ότι δε γίνεται διάκριση μεταξύ των δυο συντελεστών και χρησιμοποιούμε την ίδια τιμή είτε επίκειται ολίσθηση είτε ολισθαίνει.
Καλησπέρα Βαγγέλη, καλησπέρα Ιωάννη.
Θα συμφωνήσω με την απάντηση του Ιωάννη, προσθέτοντας ότι οι νόμοι της τριβής, είναι πειραματικοί νόμοι.
Μετά έρχονται οι ερμηνείες και οι προσπάθειες δικαιολόγησης των ευρημάτων, μέσω των ηλεκτροστατικών δυνάμεων, μεταξύ των δομικών λίθων των επιφανειών.
Καλησπέρα σας κύριοι, ευχαριστώ πολύ για τις απαντήσεις σας.
Το ότι η στατική τριβή είναι μεγαλύτερη από την ολίσθησης είναι ακατανόητο αν θεωρήσουμε τις παλιές θεωρίες περί τριβής που πίστευαν ότι οφείλεται στο αμοιβαίο σπάσιμο των προεξοχών ανάμεσα στις δύο επιφάνειες(βλ. το βιβλίο που διδασκόταν στο γενικό λύκειο στην Α Λυκείου ως το 1985). Πιο σύγχρονες θεωρίες βασίζουν την τριβή στις ελκτικές διαμοριακές δυνάμεις ανάμεσα στις δύο επιφάνειες. Σε αυτή την περίπτωση είναι λογικό η στατική τριβή (πριν συμβεί μερική αποκόλληση) να είναι λίγο μεγαλύτερη από την τριβή ολίσθησης. Αυτό εξηγεί κάποια παράδοξα, κατά την παλιά θεώρηση, φαινόμενα π.χ. η υπερβολική λείανση επιφανειών από ένα σημείο και μετά αυξάνει την τριβή αντί να την μειώνει, ο συντελεστής τριβής σε κενό παίρνει τεράστιες τιμές αφού συμβαίνει αυτό που τριβολόγοι ονομάζουν "ψυχρή συγκόλληση" κ.λ.π. Εννοείται ότι η άποψη του σχολικού βιβλίου ότι εξαρτάται πάντα μόνο από το υλικό των επιφανειών ο συντελεστής τριβής είναι λανθασμένη. υπάρχουν υλικά όπως π.χ. η μίκα που δεν σχηματίζονται επιφανειακά οξείδια και ξανακολλάνε όταν σπάσουν. Όμως αυτοί οι πειραματικοί νόμοι έχουν και εξαιρέσεις. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο συντελεστής τριβής ολίσθησης είναι μεγαλύτερος από αυτών της στατικής τριβής. Αν οδηγήσετε αυτοκίνητο σε δρόμο με ψιλό χαλίκι θα διαπιστώσετε ότι σταματάτε σε μικρότερη απόσταση χωρίς το ABS.
Συνεπώς οι γνώσεις μας βασίζονται σε πειραματικά δεδομένα, αλλά χωρίς να μπορούμε να τοποθετηθούμε με σαφή ορισμό της τριβής;
Γιατί να έχει πρόβλημα ο ορισμός Βαγγέλη;
Η ερμηνεία μπορεί, η συμπεριφορά ανάλογα με τις τριβόμενες επιφάνειες μπορεί να μας εκπλήσσει μερικές φορές, αλλά δεν νομίζω ότι έχει πρόβλημα ο ορισμός.
Καλημέρα,
Έχετε δίκιο. Στην ερμηνεία ήθελα να αναφερθώ.