Γιατί τα ζώα δεν έχουν ρόδες;

το ερώτημα:

Γιατί τα ζώα δεν έχουν ρόδες;

πώς εισάγει το θέμα:

Ξες γιατί είναι ωραία η επιστήμη; Γιατί στις πιο χαζές ερωτήσεις η επιστήμη δίνει τις πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

τα επιχειρήματα του Mikeius:

1.Η γραφή και η εξημέρωση των ζώων δεν έχουν γεωγραφικό προσδιορισμό. Αντίθετα, ο τροχός έχει πατρίδα. Την Μεσοποταμία των Σουμερίων.

2.Ο τροχός δεν προκύπτει ως αντιγραφή της φύσης, όπως πολλά ανθρώπινα τεχνήματα, αφού δεν υπάρχει στην εξελικτική διαδικασία των οργανισμών αντίστοιχο βιολογικό πρότυπο που ελαττώνει την τριβή με παρόμοιο τρόπο.

3.Ο τροχός απαιτεί δρόμους, ενώ τα ζώα όχι. Η υιοθέτηση των δρόμων δεν ακολουθεί την δαρβίνεια εξέλιξη, αφού υπακούει στην αντίληψη περί “κοινής ωφέλειας”. Αυτή η αντίληψη προϋποθέτει συνεργασία και κοινωνική αλληλεγγύη, δηλαδή κομβικά χαρακτηριστικά του ανθρώπινου πολιτισμού.

αρχική αντίδραση

Οι βιολογικές θεωρήσεις τεχνολογικών ερωτημάτων, συνήθως οδηγούν σε αυθαίρετες επαγωγές, όπως συμβαίνει με την θεωρητικοποίηση διαφόρων εκδοχών του ρατσισμού ή του πασιφισμού.

ένας αντίλογος

αν τα ζώα είχαν ρόδες, θα ήταν πατίνια,

δηλαδή παιδικά παιχνίδια σαν αυτά που βρέθηκαν στις χωρίς τροχούς κοινωνίες των μεξικάνων Ολμέκων (πήλινο τετράτροχο τζάγκουαρ) και όχι των Ίνκας όπως λέει ο Mikeius, στη χερσόνησο Γιουκατάν των Μάγιας (μικροί πήλινοι τροχοί με τρύπες στο κέντρο) αλλά και στην Ουκρανία του 4000 π.Χ.  (πήλινος τετράτροχος ταύρος). Ίδιας τεχνικής παιχνίδια με τροχοφόρα ζώα έχουν βρεθεί και σε κοινωνίες όπου ο τροχός χρησιμοποιείται για τις μεταφορές (Μεσοποταμία, Ελλάδα κα). Αυτές οι παιγνιώδεις επινοήσεις, σε αντίθεση με τον τροχό του κάρου, δεν έχουν τοπικούς προσδιορισμούς και διερωτώμαι αν χρειάζεται να διερευνήσουμε μήπως προέκυψαν από προσομοιώσεις της οργανικής φύσης.

Mikeius: άγνωστο γιατί δεν ανέπτυξαν τον τροχό οι Ίνκας

Διαβάζω ότι

«όποιος ανακάλυψε την χρήση του τροχού θα πρέπει να είχε πρόσβαση σε μεγάλη ποσότητα ξυλείας από δέντρα με παχύ κορμό για να κατασκευάζονται από εκεί μεγάλοι τροχοί. Επίσης θα χρειαζόταν μεταλλικά εργαλεία για να λαξεύσει το ξύλο. Ίσως αυτό το τελευταίο, η εξέλιξη των εργαλείων ξυλουργικής να επηρέασε και την καθυστέρηση της εφεύρεσης του τροχού που εμφανίστηκε μετά το 3500 π.Χ.  – και αφού οι πρώτες μεταλλικές σμίλες εμφανίζονται στα 4000 π.Χ.».

Οι προκολομβιανοί Αμερικάνοι δεν είχαν στη διάθεσή τους σκληρά μέταλλα. Αυτά βρίσκονταν βαθιά στο υπέδαφος της ηπείρου. Ακόμα και ο χαλκός ήταν λίγος στα μικρά βάθη, γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκε μόνο για κοσμήματα. Μόνο χρυσάφι και ασήμι υπήρχε και πολύ και “στα ρηχά”. Επιπλέον, το μόνο ζώο μεταφοράς ήταν η τοπική προσαρμογή της γκαμήλας, δηλαδή το λάμα. Αυτό είχε μικρή “ιπποδύναμη” και ήταν ανίκανο για ζεύξη.

Παρ’ όλα αυτά, δρόμους είχαν! Στο Περού και στο Γιουκατάν έχουν βρεθεί δρόμοι, ένας 100km, με πλίθινη επίστρωση που μάλλον χρησιμοποιούνταν για την μετακίνηση βαριών φορτίων πάνω σε κυλινδρικούς κορμούς. Όπως και στην Αίγυπτο των Πυραμίδων αλλά και των Κούρων της Νάξου.

“φίλος” ο Mikeius …

Μια ιδέα του σπουδαίου βιολόγου και εκλαϊκευτή Richard Dawkins (The Anccestor’s Tale), που αγκαλιάζει ο επίσης καλός αφηγητής Mikeius, θέλει λίγο έλεγχο πριν π.χ. μπει στις τάξεις. Οι βιολογίζουσες εξηγήσεις, όπως και οι αντίστοιχες ψυχολογίζουσες, είναι συνήθως γοητευτικές. Εδώ μάλιστα είναι και δελεαστικές αφού προβάλουν την ανθρώπινη αλληλεγγύη.

Φιλτάτη όμως παραμένει η διασταύρωση.