4 – ύλη & βιβλία Φυσικής τον πρώτο αιώνα της νεοελληνικής εκπαίδευσης
η καθυστέρηση της διδασκαλίας της Φυσικής στην ελληνική Μ.Ε. συνδυάστηκε και με την απουσία διδακτικών βιβλίων Φυσικής στην ελληνική γλώσσα
το 1840 εκδίδονται τα πρώτα εγχειρίδια φυσικής, που απευθύνονται σε μαθητές του τετράχρονου Γυμνασίου. Μερικά απευθύνονταν παράλληλα και στους φοιτητές με τη «Πειραματική Φυσική» ως γενικό μάθημα για όλες τις σχολές του Πανεπιστήμιου. Ως πρότυπο προκρίθηκαν σχετικά γαλλικά διδακτικά βιβλία, αφού το συγκεντρωτικό γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα που οδηγούσε σε εισαγωγικές εξετάσεις επέβαλε συγκεκριμένη ύλη και ευνοούσε κάποια διδακτική μεθοδολογία. Τα ελληνικά εγχειρίδια Φυσικής ήσαν κυρίως φαινομενολογικά και εστίαζαν στην πειραματική επιβεβαίωση των νόμων. Τα περισσότερα παρέβλεπαν την μαθηματική επεξεργασία που ακολουθούσαν τα γαλλικά αρχέτυπα
τι διαπραγματεύονται τα ελληνικά εγχειρίδια;
τι διαπραγματεύονται τα ελληνικά εγχειρίδια;
![]()

Γιώργο έχω παρακολουθήσει με συνέπεια όλη τη σειρά που είναι καταπληκτική.
Νικόλα, για να μην αισθάνομαι άβολα, ένα αντίδωρο
για σένα και όλους όσους έμαθαν γράμματα στο Αριστοτέλειο
Από την ιστορία του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ
Καλησπέρα φίλε Γιώργο! Πολύ όμορφο κείμενο και μπράβο για τον τρόπο γραφής σου…..θεώρησα ιδιαίτερα απολαυστικό το κείμενο του Νανόπουλου σχετικά με τα φροντιστήρια και το βοήθημα που διάβαζε…. καλό απόγευμα cu on K55 !
Παναγιώτη,
επειδή σε χωρίζει θάλασσα απ’ το Κ55, να περιοριστούμε γι’ απόψε σε μια «χημική» αναφορά που αρμόζει στη περιοχή του σχολείου σου,
από το πολύ φτωχό παράρτημα Χημείας, του βιβλίου Επιστημονικόν εγκόλπιον ήτοι τα πρώτα περί διαφόρων γνώσεων μαθήματα, προς χρήσιν των σχολείων [1876], του Γεώργιου Δ. Λαμπίση
όσο για τους άγνωστους σε μένα "χαλικολόγους" (από αμπελουργική πηγή):
για να γίνει ένα χωράφι αμπέλι, πρέπει να «ξεπετριστεί». Οι πέτρες μεταφέρονται με «γαλίκια» που λέγονται αλλιώς «χαλχουλόοι» (=χαλικολόγοι) και είναι γερά πλεκτά καλάθια με δυο μικρές χειρολαβές, πλεγμένα με βέργα αγριελιάς, έξω από το σκαμμένο χωράφι, στους «αρμακάδες» (=σωρούς από φερτές πέτρες)
Χθες το βράδυ αξιώθηκα να τελειώσω το 4 χωρίς να δω όλα τα σχόλια και τις παραπομπές σε αυτά.
Κατ’ εξαίρεση βέβαια, όπως καταλαβαίνεις χάζεψα το Από την ιστορία του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ. Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου……..
Η αξία της πολύ καλής δουλειάς σου είναι οι παραπομπές στις πηγές, με ειλικρίνεια και τιμιότητα, που δίνουν στον καθένα αναγνώστη την δυνατότητα να ταξιδέψει κατά το δοκούν στις διάφορες φάσεις εξέλιξης της διδασκαλίας της φυσικής στην Ελλάδα. Αλλά και να αποκτήσει την δυνατότητα προσωπικής αξιολόγησης των προσώπων και καταστάσεων στην εξέλιξής τους.
Μια μικρή παρατήρηση. Ίσως στα χρονολόγια θα ήταν καλό να παρεμβάλεις σημαντικά πολιτικό-κοινωνικά ή και πολιτιστικά γεγονότα, δίνεται έτσι μια πιο στέρεη αίσθηση των πραγμάτων.
Να είσαι πάντα καλά και το ίδιο παραγωγικός.
Άρη, κρατώ ότι: «στα χρονολόγια θα ήταν καλό να παρεμβάλλονται τα σημαντικά πολιτικό-κοινωνικά ή και πολιτιστικά γεγονότα, δίνεται έτσι μια πιο στέρεη αίσθηση των πραγμάτων»
η παρατήρηση έχει ιδιαίτερη αξία, κυρίως για το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, όταν ο εθνικός διχασμός δυσκόλεψε τη συζήτηση “επί του συγκεκριμένου”, επηρεάζοντας τους ερευνητικούς και τους εκπαιδευτικούς σχεδιασμούς αλλά και τις επιστημολογικές απόψεις και τις κοινωνικές στάσεις των δρώντων προσώπων στο πανεπιστήμιο
Ο Βασίλης Παππάς μου έστειλε … μερικές σχετικές πινελιές
που αξίζει να κοινοποιηθούν
αφορούν διδακτικά βιβλία φυσικής των αρχών του 1900 που στοχεύουν στην πειραματική καταγραφή και εξήγηση πολλών φυσικών φαινομένων και διευκολύνουν την κατανόηση των εφαρμογών του ηλεκτρομαγνητισμού
η αναπαραγωγή των εξωφύλλων των βιβλίων και κάποιων χαρακτηριστικών σελίδων τους έγινε απ’ τον Βασίλη
πηγή των βιβλίων, το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας του Παύλου Μπαλογιάννη στην Καλαμπάκα
Γιώργο καλημέρα.
Τώρα διάβασα το 4ο και πηγαίνω στο 5ο.
Έφτιαξα και το καυσιμό μου. Καφές ζεστός και συνεχίζω.
Καλησπέρα.
Πολύ αξιόλογη και ενδιαφέρουσα η σειρά των πέντε άρθρων με το ιστορικό του Φυσικού Αθηνών και για τους καθηγητές Φυσικής.
Σε αυτό το 4ο άρθρο της σειράς όμως, ο σύνδεσμος του συνημμένου αρχείου δεν λειτουργεί.
Καλημέρα Βαγγέλη
Θα κοιτάξω να επανορθώσω
Καλησπέρα Γιώργο.
Δεν ξέρω αν έκανες κάποια τροποποίηση στον σύνδεσμο του αρχείου, αλλά το πρόβλημα παραμένει. Ο σύνδεσμος οδηγεί σε Google Docs και ζητάει έγκριση πρόσβασης. Μπορεί να χρειάζεται να κάνεις το αρχείο κοινόχρηστο.
καλημέρα Βαγγέλη
ελπίζω ότι υπάρχει πλέον πρόσβαση στο αρχείο για όλους
Καλησπέρα Γιώργο.
Τώρα και οι δύο σύνδεσμοι των αρχείων είναι εντάξει.
Μια μικρή παρατήρηση. Τα συνημμένα αρχεία pdf της σειράς 3ο,4ο και 5ο περιέχουν συνδέσμους προς εξωτερικές πηγές (μπλε υπογραμμισμένο κείμενο). Στο 3ο και 4ο αρχείο pdf οι διευθύνσεις αυτών των συνδέσμων δεν είναι διαθέσιμες, ενώ στο 5ο αρχείο υπάρχουν κανονικά. Το πρόβλημα αυτό εμφανίζεται όταν γίνεται μετατροπή αρχείων doc/docx σε pdf με το Bullzip PDF Printer, ενώ με μετατροπή των αρχείων μέσα από το Word δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Το πλεονέκτημα του Bullzip PDF Printer είναι ότι δημιουργεί αρχεία pdf αρκετά μικρότερα σε μέγεθος απ’ ότι το ίδιο το Word.
Σε ευχαριστώ πολύ και να είσαι καλά.
Βαγγέλη καλή Κυριακή
ευχαριστώ για τις “μικρές παρατηρήσεις” σου
ο σεβασμός στους επισκέπτες του ylikonet επιβάλει την επιμέλεια των παλαιών μου αναρτήσεων κι’ η τεμπελιά μου δεν μ’ αφήνει
Καλημέρα Βαγγέλη και Γιώργο.
Το 4ο έγγραφο ήδη το μετέτρεψα και λειτουργούν οι σύνδεσμοι.
Γιώργο αν μου στείλεις το 3ο αρχείο σε Word, το μετατρέπω…