Δύο σώματα Σ1 και Σ2 με μάζες m1 = m2 = m = 2kg δένονται στα άκρα ιδανικού ελατηρίου με φυσικό μήκος L0 =0,4m και σταθερά k=400N/m. Το σύστημα είναι τοποθετημένο σε οριζόντιο επίπεδο με το οποίο τα σώματα εμφανίζουν τον ίδιο συντελεστή τριβής μ = 1. Συσπειρώνουμε το ελατήριο μετατοπίζοντας συμμετρικά τα άκρα του ώστε το ελατήριο να αποκτήσει μήκος και κρατάμε το σύστημα ακίνητο. Στη συνέχεια αφήνουμε τα σώματα ελεύθερα με αποτέλεσμα αυτά να αρχίζουν να κινούνται. Παρατηρούμε ότι τα σώματα κατά την κίνησή τους διανύουν ίσες αποστάσεις. Όταν τα σώματα έχουν διανύσει αποστάσεις d1 = d2 = 0,05m το σώμα Σ1 συγκρούεται μετωπικά – κεντρικά και ελαστικά με ακίνητο σώμα Σ3 .
i) Να δικαιολογήσετε γιατί η ορμή του συστήματος Σ1 – ελατήριο – Σ2 παραμένει σταθερή από τη στιγμή που το σύστημα αφέθηκε ελεύθερο να κινηθεί μέχρι τη στιγμή της σύγκρουσης του Σ1 με το Σ3. Να υπολογίσετε το λόγο υΣ1 / υΣ2, όπου υΣ1 και υΣ2 τα μέτρα των ταχυτήτων των σωμάτων μια τυχαία χρονική στιγμή πριν την ελαστική κρούση.
ii) Να δικαιολογήσετε γιατί τα σώματα Σ1 και Σ2 διανύουν ίσες αποστάσεις από τη στιγμή που αφέθηκαν ελεύθερα μέχρι τη στιγμή της ελαστικής κρούσης.
iii) Για τη χρονική στιγμή ακριβώς πριν τη σύγκρουση των Σ1 και Σ3 να υπολογίσετε:
A. τα μέτρα των επιταχύνσεων των σωμάτων Σ1 και Σ2.
B. τα μέτρα των ταχυτήτων των σωμάτων Σ1 και Σ2.
iv) Αν τη στιγμή ακριβώς μετά την ελαστική κρούση ο ρυθμός μεταβολής της κινητικής ενέργειας του Σ1 είναι αρνητικός και η δυναμική ενέργεια του ελατηρίου ελαττώνεται με ρυθμό 80J/s να βρείτε τη μάζα του Σ3.
v) Να βρείτε για τη χρονική στιγμή αμέσως μετά την κρούση τους ρυθμούς μεταβολής των κινητικών ενέργειών των σωμάτων Σ1 , Σ2, και το ρυθμό απωλειών μηχανικής ενέγειας του συστήματος. Στη συνέχεια, για τη στιγμή ακριβώς μετά την ελαστική κρούση, να επιβεβαιώσετε την Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας για το σύστημα Σ1 – ελατήριο – Σ2.
Δίνεται: g = 10 m/s2.
![]()

Γεια σου Δημήτρη. Τριβές ως εξωτερικές δυνάμεις, αλλά ΣFεξ(συστ) = 0, οπότε να η διατήρηση της ορμής. Πολύ καλό. Μέχρι τη στιγμή της κρούσης, επιταχυνόμενες όχι ομαλά κινήσεις, αλλά η σχέση υ1/υ2 = 1 ισχύει διαχρονικά οπότε έβγαλες ένα επίσης πολύ ωραίο ερώτημα. Στη συνέχεια ο ρυθμός μεταβολής της ελαστικής δυναμικής ενέργειας, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι ρυθμοί, σε συνδυασμό με την μη διατήρηση της μηχανικής ενέργειας, την κάνουν για πολύ καλούς μαθητές…
Να είσαι καλά!
Καλησπέρα Ανδρέα
Ευχαριστώ για το σχόλιο
Χάρηκα που σου άρεσε!
Ναι δεν είναι εύκολο θέμα.
Όμως πιστεύω ότι αν ένας μαθητής μελετήσει τη λύση θα μάθει.
Να είσαι καλά!
Καλημέρα Δημήτρη, δεν έχω συνατήσει κάτι παρόποιο. Πολύ πρωτοποριακό και αναδυκνύει όμορφα το “ψάξιμο” της διατήρησης ορμής. Αρχικά σκέφτηκα ότι θα είναι μόνο για καθηγητές, αλλά διαβάζοντας τη λύση αναθεώρησα.
Ευχαριστούμε.
Καλημέρα Δημήτρη
Ευχαριστώ για το σχόλιο
Να είσαι καλά!
Πάλμο δίνεις ιδέες…όπως τα βαρέλια με το ιδανικό υγρό που κυλάνε στο κεκλιμένο…
Γεια σου Θοδωρή
Η επαφή με το υλικό είναι που δίνει τις ιδέες
Να είσαι καλά!