by 
Καλημέρα σε όλους,
Συναντάμε συχνά τους χαρακτηρισμούς:
«το σώμα στρέφεται δεξιόστροφα» ή «στρέφεται αριστερόστροφα».
Και λέγοντας «δεξιόστροφα» εννοούν συνήθως την ωρολογιακή φορά.
Ομολογώ ότι δεν γνωρίζω κάποια θεωρητική τεκμηρίωση του όρου «στρέφεται δεξιόστροφα», ούτε έχω συναντήσει κάτι σχετικό στη βιβλιογραφία.
Έχω ακούσει το επιχείρημα:
«Τις στροφές στο δρόμο δεν τις χαρακτηρίζουμε ως δεξιές ή αριστερές;»
Ναι τις χαρακτηρίζουμε, αλλά αυτό δεν είναι περιστροφή, είναι αλλαγή της διεύθυνσης της μεταφορικής κίνησης.
« Μα όταν στρίβει δεξιά ένα αυτοκίνητο, δεν στρέφεται και προς την ίδια φορά;»
Μα τότε, όταν περνάει από το ίσιωμα σε ανηφόρα ή κατηφόρα, πρέπει να πούμε ότι στράφηκε … «πανώστροφα» ή «κατώστροφα»;
Δηλαδή οι χαρακτηρισμοί «δεξιόστροφα – αριστερόστροφα» εμφανίζονται μόνο στη σύνθετη κίνηση και μόνο όταν αλλάζει η διεύθυνση της μεταφοράς;
Ένας τροχός που κυλίεται ευθύγραμμα γιατί να «στρέφεται δεξιόστροφα όταν μεταφέρεται προς τα δεξιά»; Αν το ποδήλατο το γυρίσουμε ανάποδα και ο τροχός στρέφεται χωρίς να μεταφέρεται, πότε στρέφεται «δεξιόστροφα»; Όταν στρέφεται ωρολογιακά; Γιατί;
Μήπως το «στρέφεται δεξιόστροφα» υπονοεί ότι «στρέφεται κατά τη θετική φορά του δεξιόστροφου συστήματος»;
Ποιά η άποψή σας συνάδελφοι;
Τι σημαίνει η έκφραση «ένα στερεό στρέφεται δεξιόστροφα»;
Πώς ερμηνεύεται αυτή η έκφραση;
Εξαιρετικό Διονύση.
Έχεις ήδη απαντήσει στην ερώτηση που έθεσες.
Μια εικόνα:
Βλέπω αυτόν που στρέφεται αντίθετα από το ρολόι (αριστερόστροφα) να δέχεται θετική ροπή και τον άλλον που κινείται σαν το ρολόι (δεξιόστροφα) να δέχεται θετική ροπή.
Ένας άλλος παρατηρητής που “κοιτάζει” αντίθετα από μένα και είναι πίσω από τους δίσκους, βλέπει τα ακριβώς αντίθετα.
Το i.p. ακολουθεί ακριβώς την σύμβαση που έγραψες. Αν στρίψω τον άξονα +x ώστε να πέσει στον +y η βίδα έρχεται να μου βγάλει το μάτι.
Έτσι θετικός είναι ο x δεξιά, θετικός ο y πάνω και θετικός ο z που έρχεται προς το μάτι μας.
Το Geogebra έχει τις προεπιλογές που αναφέρεις:
Όταν διαγράφεται το τόξο ΒΓ έχουμε μια στροφή ανθωρολογιακή (αριστερόστροφα κινούμαστε). Ο παρατηρητής στο Α όταν κοιτάζει το Γ και έχει το κεφάλι του προς τα θετικά z , βλέπει την ταχύτητα (κόκκινο βέλος) να κατευθύνεται προς τα αριστερά.
Καλησπέρα Γιάννη,
Σ’ ευχαριστώ για τα σχόλια.
Το ερώτημα που θέτω είναι ουσιαστικά το εξής:
Όταν λέμε πως ένα σώμα “στρέφεται δεξιόστροφα”,
εννοούμε ότι στρέφεται κατά την ωρολογιακή φορά;
Αν ναι, πώς έχει προκύψει αυτή η ονομασία κι αυτή η σύμβαση;
Εξηγώ πιο αναλυτικά τί εννοώ Γιάννη:
Ας θεωρήσουμε την περιστροφή να συμβαίνει γύρω από άξονα Κ κάθετο στη σελίδα, για να μην μπερδευόμαστε με σχήματα τριών διαστάσεων.
Η έκφραση «στρέφεται δεξιόστροφα», ή «στρέφεται κατά τη δεξιόστροφη φορά», είναι αυθαίρετα συνώνυμη με την έκφραση «στρέφεται ωρολογιακά»;
Η ωρολογιακή περιστροφή του δίσκου στο πιο κάτω σχήμα χαρακτηρίζεται αυθαίρετα «δεξιόστροφη», ή υπάρχει κάποια τεκμηρίωση του χαρακτηρισμού αυτού;
Καλησπέρα Διονύση.
Καταλαβαίνω ως εξής:
Στο Ο στέκεται ένας άνθρωπος έτσι ώστε να είναι το κεφάλι του προς τα θετικά z.
Τότε ένα σημείο του δίσκου που κοιτάζει, έχει ταχύτητα με φορά προς τα δεξιά.
Έχει την φορά του δεξιού του χεριού αν αυτός είναι σε έκταση.
Ποιον θεωρείς ως z άξονα Γιάννη;
Έναν άξονα που είναι καθετος στο επίπεδο xy που σχεδίασες και διέρχεται από το Ο. Τα θετικά του καθορίζονται όπως ανέφερες.
Φαίνεται στην εικόνα προηγουμένου σχολίου μου, εικόνα από το Geogebra.
Το στεφάνι του σχήματος περιστρέφεται:
Ο παρατηρητής μας στρέφεται προς το σημείο Ξ.
Βλέπει την ταχύτητα του Ξ να έχει την φορά του αριστερού του χεριού.
Με πρόλαβες κι έφτιαξες άλλο σχήμα 🙂
Γράφω σχόλια …
Να συμπέσει το Ο με το Κ.
Διαφορετικά άλλα σημεία θα κινούνται αριστερά και άλλα δεξιά.
Ο άνθρωπος κοιτάζει το σημείο:
Δεν του γυρίζει την πλάτη.
α) Στο δικό σου σχήμα, έβαλες τον παρατηρητή στο κέντρο του δίσκου.
Στο δικό μου τον έβαλα έξω από τον δίσκο, οπότε βλέπει άλλα σημεία του δίσκου να κινούνται δεξιά, άλλα αριστερά, άλλα προς αυτόν, … 🙂
β) Ο παρατηρητής αυτός, με τη συγκεκριμένη θέση του συστήματος Οxyz, αν χρησιμοποιήσει τον κανόνα του δεξιού του χεριού για την περιστροφή, ως “δεξιόστροφη φορά” θα βρεί την αντιωρολογιακή!
Γιατί λοιπόν, α) να πάει να σταθεί στο κέντρο του δίσκου και β) να χρησιμοποιήσει την έκταση των χεριών, αντί του κανόνα του δεξιού χεριού;
Καλησπέρα Διονύση
Ωραίος προβληματισμός.
Ίσως βοηθήσει αυτό.
Παράγραφοι από αγγλική σελίδα Wikipedia:
(Μετάφραση από Google)
Έγραψα και πριν ότι αν δεν πάει στο κέντρο περιστροφής θα βλέπει άλλα σημεία να κινούνται δεξιά και άλλα αριστερά.
Δεν έχω αντίρρηση να χρησιμοποιήσει τον κανόνα του δεξιού χεριού.
Απλώς η περιγραφή γίνεται πιο απλή. Λες σε ένα μικρό παιδί:
-Στρίβει δεξιά.
και καταλαβαίνει τι εννοείς.