web analytics

Μια ερώτηση στο ηλεκτροσκόπιο.

Καλησπέρα και καλό υπόλοιπο Κυριακής σε όλους.

Επειδή είχα πολλά χρόνια να ασχοληθώ με το πεδίο Coulomb της Β λυκείου γενικής, θα ήθελα μια επιβεβαίωση στην ερμηνεία της ηλέκτρισης (ή μήπως φόρτισης;) με επαγωγή ενός ηλεκτροσκοπίου, όπως περιγράφεται στην εικόνα 5 της σελίδας 7 του βιβλίου.

Αντιγράφω από το βιβλίο (τα έντονα δικά μου):

β. Στη συνέχεια ακουμπάμε με το δάκτυλό μας το σφαιρίδιο του ηλεκτροσκοπίου. Ο δείκτης επανέρχεται στην αρχική του θέση. Αυτό συμβαίνει γιατί τα ηλεκτρόνια μέσω του σώματός μας μεταφέρονται στη γη. Το σφαιρίδιο παραμένει φορτισμένο θετικά (Εικ. 5β).

γ. Μετά απομακρύνουμε το δάκτυλό μας από το σφαιρίδιο. Παρατηρούμε ότι το σύστημα παραμένει αμετάβλητο (Εικ. 5γ).

δ. Τέλος, απομακρύνουμε και τη ράβδο από το σφαιρίδιο. Ο δείκτης αποκλίνει από την αρχική κατακόρυφη θέση του. Αυτό συμβαίνει γιατί ηλεκτρόνια της ράβδου και του δείκτη μεταφέρονται στο σφαιρίδιο, οπότε η ράβδος και ο δείκτης φορτίζονται θετικά. Το σφαιρίδιο παραμένει θετικά φορτισμένο, γιατί τα ηλεκτρόνια που μεταφέρθηκαν σ’ αυτό εξουδετέρωσαν μέρος του θετικού του φορτίου.

Το ερώτημά μου είναι στο σχήμα (γ).

Αν τα φύλλα (έτσι τα λέμε στο γυμνάσιο…) δεν ανοίγουν, σημαίνει ότι είναι αφόρτιστα. Αυτό συμβαίνει, παρότι το σφαιρίδιο του ηλεκτροσκοπίου είναι θετικό; Δηλαδή, δε μετακινούνται άλλα ελεύθερα ηλεκτρόνια από τα φύλλα προς στο σφαιρίδιο, διότι τα ηλεκτρόνια αυτά έλκονται μεν από το θετικό σφαιρίδιο, αλλά απωθούνται ταυτόχρονα από την αρνητική ράβδο; (σαν να λέμε: όποιος έφυγε μέσω του χεριού, έφυγε… οι άλλοι στη θέση τους)

Αν είναι έτσι, ομολογώ πως δεν το είχα συνειδητοποιήσει τόσα χρόνια, ότι, μετά το άγγιγμα με το χέρι και παρουσία του αρνητικού σώματος, το κεφάλι του ηλεκτροσκοπίου θα είναι θετικό, αλλά τα πόδια ουδέτερα… 

Και μια ερώτηση ως προς την ονομασία του φαινομένου:

Στο βιβλίο του γυμνασίου, το ηλεκτροσκόπιο του σχήματος (α) το αναφέρει ως ηλεκτρισμένο, αλλά όχι φορτισμένο. Άρα, το σχήμα (α) δείχνει ηλέκτριση από επαγωγή (δύο πόλοι, φορτίο μηδέν) και τα υπόλοιπα σχήματα δείχνουν φόρτιση με επαγωγή (τελική απόκτηση φορτίου ετερόσημου του αρχικού σώματος); Διότι, μου φαίνεται ότι χρησιμοποιούμε τους δύο όρους χωρίς διάκριση…

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
63 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Ανδρέας Βαλαδάκης
30/09/2021 8:05 ΜΜ

Σχετικά με τις έννοιες ηλεκτρίζω και φορτίζω: Η έννοια ηλεκτρίζω συνδέεται με το φαινόμενο της συμπεριφοράς ενός σώματος, όταν η συμπεριφορά του σώματος είναι παρόμοια με του ήλεκτρου, ανεξάρτητα από τη θεωρία που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε αυτό το φαινόμενο. Η έννοια φορτίζω συνδέεται με τη θεωρία του φορτίου, την οποία χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την ηλέκτριση. Η ηλέκτριση λοιπόν αναφέρεται στο φαινόμενο και η φόρτιση στη θεωρία της ηλέκτρισης. Άρα οι δύο έννοιες δεν ταυτίζονται μεταξύ τους. Ωστόσο, επειδή η κυρίαρχη θεωρία της ηλέκτρισης είναι η θεωρία του φορτίου, συχνά οι δύο έννοιες χρησιμοποιούνται χωρίς διάκριση μεταξύ τους.

Βαγγέλης Κουντούρης
Απάντηση σε  Ανδρέας Βαλαδάκης

καλησπέρα Ανδρέα
προσωπικά (επειδή “εκ του Κλασσικού”…) μου αρέσει αυτή η εννοιολογική “πάσα” στο ήλεκτρον, μάλλον από εκεί προήλθε ο όρος