Σχολείο και Φυσικές επιστήμες

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ.

Θα έχετε παρατηρήσει ότι στις μέρες μας υπάρχουν φαινόμενα αμφισβήτησης της επιστήμης και κυρίως του ορθολογικού τρόπου σκέψης. Πολλοί επηρεάζονται από αυτό το γεγονός. Εμείς που έχουμε ταχθεί στο να διδάσκουμε σε νέους ανθρώπους φυσικές επιστήμες, με την ευκαιρία της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς αλλά και σε κάθε πρόσφορη
περίσταση, οφείλουμε να υπερασπιστούμε τα θεμέλια της Επιστήμης (αντιδογματισμός και πειραματική επιβεβαίωση κάθε άποψης – θεωρίας) καθώς και τα τεράστια οφέλη της ανθρωπότητας από την επιστημονική πρόοδο και τη συνακόλουθη τεχνολογική εξέλιξη στα οποία κυρίως θα επικεντρωθούμε. Κάποιες σκέψεις:
-Ο Ιπποκράτης είναι ο πρώτος που με τα ανύπαρκτα τεχνικά μέσα της εποχής του, με οξυδέρκεια και διεισδυτική ματιά , διαπίστωσε μεταξύ πολλών άλλων αυτό που σήμερα είναι επιστημονικά επιβεβαιωμένο: Ότι η επιληψία είναι ασθένεια του εγκεφάλου!!!
-Ο Θουκυδίδης είναι ο πρώτος που έγραψε πραγματική Ιστορία καθώς κατ αρχήν την απάλλαξε από τα μυθολογικά στοιχεία που οι ιστορικοί πριν, αλλά και μετά την εποχή του, τα αναμείγνυαν με τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα!
-Ο Αρίσταρχος ,2300 χρόνια πριν, την εποχή που κυριαρχούσε η αντίληψη περί επίπεδης Γης ή η άποψη ότι η Γη είναι το κέντρο του Κόσμου, είπε, ότι ο Ήλιος είναι το κέντρο του ! Την θέση αυτή περί του Ηλιοκεντρικού συστήματος, επανέφερε και επέκτεινε ο Κοπέρνικος 17 αιώνες μετά, στο έργο του «περί της περιστροφής των ουρανίων σφαιρών». Η λέξη revolution που μέχρι τότε σήμαινε περιστροφή, απέκτησε έκτοτε και τη σημασία της επανάστασης, λόγω του επαναστατικού χαρακτήρα της θεωρίας του, ιδιαίτερα για την εποχή που διατυπώθηκε!
– Η Ατομική θεωρία του Δημοκρίτου, του πρώτου που συνέλαβε την έννοια του ατόμου, επιβεβαιώθηκε πειραματικά 2300 χρόνια μετά, στις αρχές του 19ου αιώνα!
Εκτός από τους προαναφερθέντες πολλοί επιστήμονες από την περίοδο της Αναγέννησης κυρίως και μετά , από όλες τις ηπείρους, διαχρονικά, με την ατομική και συλλογική εργασία τους, έδωσαν στον σημερινό άνθρωπο τη δυνατότητα ώστε:
1. Να ζει πλέον σε ένα κόσμο όπου έχει ελαχιστοποιηθεί η παιδική θνησιμότητα από ποσοστό 25-33% πριν 2 αιώνες, σε 0,7% σήμερα!! Να βρεθεί θεραπεία για πολλές επώδυνες και θανατηφόρες ασθένειες και τραυματισμούς, με αποτέλεσμα ο μέσος όρος ζωής τα τελευταία 150 χρόνια, από αρκετά κάτω των 40 ετών, να έχει υπερβεί σήμερα τα 80 έτη ,ειδικά στον ανεπτυγμένο κόσμο !!! Σύντομα, με τις γονιδιακές θεραπείες που αναπτύσσονται, θα θεραπεύονται και άλλες ανίατες ακόμη ασθένειες.
2. Να επικοινωνεί από απόσταση και να μεταδίδονται πληροφορίες με την μεγαλύτερη ταχύτητα που υπάρχει στη φύση : Την ταχύτητα του φωτός! Και για τα πλέον απομακρυσμένα σημεία πάνω στη Γη αυτή η μετάδοση γίνεται “ακαριαία”! Τούτο επιτυγχάνεται με τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που παράγουν,εκπέμπουν και λαμβάνουν κατάλληλες ηλεκτρονικές διατάξεις και συσκευές (ραδιοφωνία, τηλεόραση, τηλεφωνία κινητή και σταθερή, υπολογιστικές συσκευές-πολυμέσα κ.λ.π.).
3. Να αναπτυχθεί θεαματικά η διαστημική τεχνολογία με συνέπεια να περπατήσουν άνθρωποι στην επιφάνεια της Σελήνης, να προσεδαφιστεί στον πλανήτη Άρη ρομποτική συσκευή που στέλνει πλήθος πληροφοριών από τον κόκκινο πλανήτη , να έχουν γίνει μη επανδρωμένες διαστημικές αποστολές προς όλους τους πλανήτες και πολλούς δορυφόρους τους, μέχρι και τα όρια του Ηλιακού συστήματος! Με τα σύγχρονα διαφόρων ειδών τηλεσκόπια βλέπουμε γαλαξίες που βρίσκονται δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά και εντοπίζουμε τις μυστηριώδεις μαύρες τρύπες! Με προηγμένες τεχνολογικά πειραματικές διατάξεις τα τελευταία χρόνια επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων που προέβλεψε 100 και πλέον χρόνια πρίν, η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που τότε θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο να ανιχνευθούν!
4. Να παράγεται άφθονη ενέργεια στην ηλεκτρική μορφή της και να μεταφέρεται σχεδόν ακαριαία από τα εργοστάσια παράγωγης της, στους τόπους κατανάλωσης , όπου πολύ εύκολα μετατρέπεται σε μορφές ωφέλιμες σε μας, με τη χρήση των διαφόρων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών και με το πάτημα ενός κουμπιού!

Όλα αυτά, που έχουν ως αποτέλεσμα την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας, ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΑΝΕΚΑΘΕΝ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΟΥΤΕ ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ αλλά προέκυψαν ως προϊόν συλλογικής, επίπονης και επίμονης εργασίας με πρωτοπόρους ανθρώπους σαν αυτούς που προανέφερα! Δεν λύθηκαν βέβαια όλα τα προβλήματα . Υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Όμως , σύμφωνα και με τα παραπάνω αναφερθέντα, για αυτή τη κατάσταση ευθύνεται η βασική Επιστήμη ή άλλοι παράγοντες στους οποίους δεν αναφερόμαστε για να μην ξεφύγουμε από το θέμα μας;;
Παρ όλα αυτά όμως, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που, ενώ είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με την Επιστήμη, αποδέχονται χωρίς περίσκεψη πλήθος αναπόδεικτων και ανορθολογικών θεωριών και απόψεων καθώς και μυθολογικών δοξασιών, απομεινάρια μιας άλλης εποχής, πολύ μακρινής, και εμπιστεύονται μέντιουμ αστρολόγους, χαρτορίχτρες, που πιστεύουν στο μάτιασμα, και σε άλλες προλήψεις και δεισιδαιμονίες, τον 21ο αιώνα(!) και μετά από όλα αυτά τα τεράστια επιτεύγματα της επιστήμης!!! Υπάρχουν ακόμα και σήμερα οπαδοί της επίπεδης Γης(!) και άλλων ψευδοεπιστημονικών – αντιεπιστημονικών απόψεων (θεωρίες περί του τέλους του κόσμου με χρονολογίες που διαψεύδονται, περί του ευφυούς σχεδιασμού αντί της Εξέλιξης, προφητείες, συνωμοσίες, για εξωγήινους που μας επισκέπτονται ή ζουν ανάμεσά μας, ακόμα και για εσωγήινους ή νεφελίμ(!!!) και άλλες).
Για αυτή την αντίφαση έχουν κυρίως την ευθύνη τους το εκπαιδευτικό σύστημα και τα ΜΜΕ . Τα τελευταία προβάλλουν πολύ περισσότερο αυτούς τους ανορθολογισμούς παρά τα επιστημονικά επιτεύγματα και τη σημασία τους, επειδή τα πρώτα είναι πιο εύπεπτα και ευπώλητα “προϊόντα” καθώς απευθύνονται σε ευκολότερα χειραγωγούμενους πολίτες. Για το εκπαιδευτικό σύστημα θεωρώ ότι μία δομημένη συζήτηση επί των θεμάτων που θίγονται στο παρόν άρθρο μπορεί κάλλιστα να γίνει στην τάξη κατά την έναρξη των μαθημάτων ή σε κάθε πρόσφορη περίσταση. Αυτό εντάσσεται στην πρόκληση του ενδιαφέροντος των μαθητών για τα διδασκόμενα μαθήματα καθώς και στην ανάδειξη της σπουδαιότητας τους. Μπορεί προς τούτο να γίνει και αξιοποίηση των εκδρομών και των εκπαιδευτικών επισκέψεων ή άλλων σχετικών δράσεων.

Γιώργος Βουμβάκης