Μια μικρή σφαίρα μάζας m=0,7kg, η οποία θεωρείται υλικό σημείο, συγκρατείται στη θέση Α του σχήματος, δεμένη στο άκρο οριζόντιου νήματος μήκους d=0,5m, το άλλο άκρο του οποίου έχει δεθεί στο σημείο Ο. Η σφαίρα έχει επίσης δεθεί στο άκρο ενός ιδανικού κατακόρυφου ελατηρίου φυσικού μήκους lο=0,2m και σταθεράς k=100Ν/m. Το άλλο άκρο Γ του ελατηρίου δένεται σε σώμα Σ, μάζας Μ, το οποίο εμφανίζει με το επίπεδο συντελεστές τριβής μ=μs.=0,5. Σε μια στιγμή αφήνεται η σφαίρα να κινηθεί, οπότε φτάνοντας στη θέση Β, όπου το νήμα γίνεται κατακόρυφο (και το ελατήριο οριζόντιο), κόβουμε το νήμα, ενώ η σφαίρα συνεχίζει την κίνησή της σε ένα λείο οριζόντιο επίπεδο (χωρίς να έχουμε φαινόμενο κρούσης…).
- Να υπολογιστεί η αρχική επιτάχυνση της σφαίρας, μόλις αφεθεί να κινηθεί στην θέση Α.
- Να αποδειχθεί ότι η σφαίρα έχει μέγιστη μηχανική ενέργεια κατά την κίνησή της στο άκρο του νήματος, στη θέση Ρ, όπου ο άξονας του ελατηρίου, περνά από το Ο. Να υπολογιστεί η μέγιστη αυτή μηχανική ενέργεια της σφαίρας, θεωρώντας το οριζόντιο επίπεδο, ως επίπεδο μηδενικής δυναμικής ενέργειας.
- Να υπολογιστεί ο ρυθμός μεταβολής της δυναμικής ενέργειας του ελατηρίου, τη στιγμή που κόβουμε το νήμα.
- Αφού βρεθεί το πλάτος της ταλάντωσης που θα εκτελέσει η σφαίρα στο οριζόντιο επίπεδο, να υπολογιστεί η ελάχιστη μάζα του σώματος Σ, ώστε να μην ολισθήσει.
Δίνεται g=10m/s2, ενώ √2≈1,4
![]()

Καλημέρα Θοδωρή και σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Δεν νομίζω, ότι τέτοια εποχή, μας διαβάζουν πολλοι μαθητές, οπότε οι καθηγητές ας κάνουν …τα κουμάντα τους! Αν την κρίνουν ως πολύ δύσκολη (5ου επιπέδου!!!) ας μην την προτείνουν…
Όσον αφορά τα ζητήματα που θέτεις, την δράση – αντίδραση την αφήνω. Το ελατήριο δεν είναι το ίδιο με το αβαρές και μη εκτατό νήμα, (περισσότερα έχουμε πει πρόσφατα εδώ.)
Για τα επιμέρους ερωτήματα, τώρα το ερώτημα για την μηχανική ενέργεια, μπήκε ως ένα υπονοούμενο για την τελική ενέργεια ταλάντωσης. Το να ζητήσω ταχύτητα, δεν θα έλεγε κάτι… Για τα άλλα, δεν υπάρχει απάντηση. Διαφορετική οπτική ματιά…
Καλημέρα Διονύση, έβαλα τον μαθητή να “ρωτήσει” , γιατί στο ερώτημα (3) έχεις γράψει κάτι που βοηθά να αποσαφηνιστεί ουσιαστικά το θέμα με τη διαφορετική αντιμετώπιση του αβαρούς νήματος και του αβαρούς ελατηρίου.
Η αναφορά στη μη ελαστικότητα του νήματος γινόταν (τουλάχιστον έτσι καταλάβαινε εγώ) για κινηματικά χαρακτηριστικά, δηλαδή για να δικαιολογηθούν οι ίσες επιταχύνσεις και ταχύτητες…
Όμως κρύβεται κάτι πιο ουσιαστικό που πρέπει να αναφέρουμε στους μαθητές…εγώ τουλάχιστον δεν το έκανα…
Η μη ελαστικότητα, συνεπάγεται την μη αποθήκευση δυναμικής ενέργειας ελαστικής παραμόρφωσης, η οποία πρακτικά γίνεται με τη δύναμη που ασκεί το σώμα στο άκρο του παραμορφώσιμου ελατηρίου.
Αν δεν αποθηκεύεται ενέργεια, πιθανά μπορούμε να αποφεύγουμε να μιλάμε για δύναμη στο άκρο του νήματος, αρκεί βέβαια να μην ξύνουμε “πληγές” ρωτώντας για δράση-αντίδραση
Καλημέρα και από εδώ Θοδωρή.
Έστω και αργά… είδα το σχόλιό σου!!!
Θα επανέλθω σύντομα με κάτι σχετικό…