by 
Καλησπέρα….θα ηθελα να ρωτήσω σχετικά με το Δ.Π.Φ :ΔΡΑΣΤΙΚΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΦΟΡΙΟ
Καθηγητής σε σχολείο ζήτησε απο τα παιδια στην ηλεκτρονιακή δομή του Νa να υπολογίσουν το Δ.Π.Φ για το ηλεκτρόνιο στο 1s τροχιακο και για αλλα ηλεκτρόνια εσωτερικών στοιβάδων. Γίνεται;
Επίσης είναι εντός ύλης να υπολογίζουμε ΔΠΦ για ιόντα;
Ευχαριστώ εκ των προτέ ρων
Καλησπέρα Κατερίνα.
Μετέφερα το ερώτημά σου στο φόρουμ, αφού εκεί που είχε γραφτεί, σαν ενημέρωση, δεν θα το έβλεπε κανείς…
Το σχολικό βιβλίο γράφει: “δραστικό πυρηνικό φορτίο του ατόμου (κατά προσέγγιση το φορτίο του πυρήνα μειωμένο κατά το φορτίο των ηλεκτρονίων των εσωτερικών στιβάδων). Επομένως για την ύλη του σχολικού βιβλίου δεν έχει νόημα η ερώτηση ποιο είναι το δραστικό πυρηνικό φορτίο στο 1s τροχιακό. Θα είχε νόημα αν διδάσκονταν οι μαθητές του κανόνες του Slater, οπότε εκεί μπορούμε να “υπολογίσουμε” τη δύναμη που δέχεται κάθε ηλεκτρόνιο από τον πυρήνα του ατόμου.
Όσον αφορά στην ερώτηση ποιο είναι το ΔΠΦ ενός ιόντος, νομίζω ότι η ερώτηση είναι άστοχη. Όπως το σκέφτομαι, για παράδειγμα, δύο ιόντα με ανάλογη δομή αλλά το ένα μονοσθενές και το άλλο δισθενές, προφανώς δεν αρκεί το “ΔΠΦ” (αν έχει νόημα αυτό σε ιόντα) για να περιγράψει το τι θα συμβεί σε επόμενο ιοντισμό ή και τα δύο με το ίδιο σθένος αλλά στο ένα καταστρέφεται η σταθερή ηλεκτρονιακή ευγενούς αερίου και στο άλλο όχι, καθώς ουσιαστικά το ΔΠΦ είναι ένα ποιοτικό εργαλείο για να μπορέσουμε να προβλέψουμε τον ιοντισμό ενός ατόμου.
Ευχαριστώ πολύ!Κι εγω το ιδιο απαντησα στα παιδια απλά ο καθηγητής επέμενε ότι το φυλλαδιο από το οποίο εκανε τις ερωτήσεις ήταν του υπουργείου και μου έκανε εντύπωση.
Καλησπέρα Κατερίνα και Δημήτρη.
Η πραγματικότητα:
Μπορεί να υπολογιστεί το ΔΠΦ για οποιοδήποτε ηλεκτρόνιο ατόμου ή ιόντος. Αυτό περιγράφεται στη χημική βιβλιογραφία και νομίζω είναι αναμφισβήτητο.
Τι είναι εντός ύλης:
Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι ο υπολογισμός του ΔΠΦ ιόντος είναι εντός ύλης. Αλλιώς πως θα συγκρίνεις μέγεθος ιόντων ή ατόμων και ιόντων καθώς και ενέργειες 2ου, 3ου κ.ο.κ. ιοντισμού; Γιατί αυτό έχει ζητηθεί στις Πανελλαδικές.
Τώρα ο υπολογισμός του ΔΠΦ για εσωτερικό ηλεκτρόνιο στην πρακτική του Λυκείου δεν μας ενδιαφέρει γιατί για το μέγεθος και τις ενέργειες ιοντισμού μας ενδιαφέρει το ΔΠΦ μόνο για τα εξωτερικά ηλεκτρόνια. Οπότε θεωρώ απίθανο να ζητηθεί το ΔΠΦ για εσωτερικό ηλεκτρόνιο, παρά το ότι μπορεί να υπολογιστεί, έστω και κατά προσέγγιση, με τον τυπο Z*=Z-εσωτερικά ηλεκτρόνια.
Θοδωρή θα με ενδιέφερε κάποια βιβλιογραφική παραπομπή όσον αφορά στο ΔΠΦ ιόντος, γιατί κάτι τέτοιο δεν έχει πέσει στην αντίληψή μου (καθόλου παράξενο φυσικά). Σ’ ευχαριστώ εκ των προτέρων.
Ναι Δημήτρη: Ν.Δ. Κλούρας, Βασική Ανόργανη Χημεία, Εκδόσεις Τραυλός, σελ. 158 (η έκδοση που έχω εγώ είναι η τέταρτη, 2000, υπάρχουν και νεότερες)
Το μέγεθος ατόμων και ιόντων συγκρινεται με τις ελκτικές δτνάμεις πυρηνα -ηλεκτρονίωνκκαι απωστικές δυνναμεις μεταξυ των ηλεκτρονίων.Ομοίως και η ενεργεια δευτερου και τριτου ιοντισμού .Προσωπικα ετσι το διδασκω και αποφευγω τη σύγκριση με το Δ.Π.Φ για ιόντα.Όπως και για ισοηλεκτρονιακά ιόντα.
Εγώ κάνω το αντίθετο Κατερίνα: Επειδή μου αρέσουν οι ¨ενιαίες” αντιμετωπίσεις, τα εξηγώ σχεδόν όλα με το ΔΠΦ, εκτός μιας εξαίρεσης, οταν έχω σωματίδια που, με βάση τον προσεγγιστικό τύπο που χρησιμοποιούμε, φαίνεται σαν να έχουν το ίδιο ΔΠΦ (στην πραγματικότητα δεν έχουν), και έχουν και το ίδιο nεξ, όπως π.χ. το F και το F-, μόνο εκεί χρησιμοποιώ τις απώσεις μεταξύ των ηλεκτρονίων για να συγκρίνω το μέγεθος.
Ουσιαστικά όμως Κατερίνα, αυτό που λες ελκτικές δυνάμεις πυρήνα-ηλεκτρονίων και απωστικές δυνάμεις ηλεκτρονίων, ουσιαστικά μαζί το ΔΠΦ εκφράζουν. Απλά αποφεύγεις να το ονομάσεις έτσι.
Ακριβώς!Σε ευχαριστώ