Από το σχολικό βιβλίο:

Τι εννοεί λέγοντας “συστήματος” ;
Εννοεί συστήματος που δεν δέχεται εξωτερικές δυνάμεις;
Τότε προφανώς διατηρείται η συνολική ορμή.
Για παράδειγμα διατηρείται η ορμή του συστήματος που αποτελούν δύο μπάλες μπιλιάρδου, το τραπέζι, το κτήριο και η γη.
Γνωστά και αυτονόητα.
Εννοεί μήπως ότι σε κάθε κρούση διατηρείται η ορμή του συστήματος διότι οι εξωτερικές δυνάμεις είναι ασήμαντες συγκρινόμενες με τις εσωτερικές;
![]()
Στάθη δεν το πηγαίνω στο δια ταύτα.
Δεν με απασχολεί προς το παρόν αν είναι εντός ύλης, αν θα προκαλέσει πρόβλημα σε μαθητές, αν η βαθμολόγηση θα συναντήσει προβλήματα.
Εσύ θα έγραφες βιβλίο βάζοντας τέτοιο απόσπασμα;
Η κρούση με τριβή είναι μια χαρά εντός ύλης στη Β’ Λυκείου πάντως, και αναπτύσσεται και σε κάμποσα θέματα της ΤΘΔΔ αν δεν κάνω λάθος. Και αντίστοιχα και στη Γ.
Γράφαμε μαζί Γιάννη. Προφανώος όχι. Αλλά δεν θα έβαζα και ανάλογο θέμα σε εξετάσεις, ούτε θα το ανέβαζα στο διαδίκτυο (θα το έκανα μόνο ως παράδειγμα προς αποφυγήν, και θα το φρόντιζα να το τονίσω, όπως συχνά κάνεις εσύ σε ανάλογες περιπτώσεις). Δεν θα το έβαζα δηλαδή σε προτεινόμενο διαγώνισμα στο διαδίκτυο για… (συμπληρώστε την πρόταση όπως θέλετε)
Αυτά μας έφαγαν.
Η πρόταση του σχολικού θεωρώ πως είναι, για άλλη μια φορά προβληματική, και θα πρέπει να αντικατασταθεί χοντρικά ως εξής: “Η ορμή ενός συστήματος διατηρείται, με την προϋπόθεση το σύστημα να είναι ελεύθερο να κινηθεί”. Από κάτω επεξήγηση με δύο παραδείγματα. Ένα με πλάγια πλαστική όπως του Παύλου, ίσως με το 2ο σώμα δεμένο σε ελατήριο με μικρή σταθερά, και μια οριζόντια πλαστική με το 2ο σώμα στριμωγμένο σε μια γωνιά.
Νώντα εδώ βλέπουμε πως μεταβάλλεται η x ορμή του συστήματος αν το έδαφος δεν είναι λείο:

Φαίνεται η ακαριαία μείωση της Pολx.
Συμφωνούμε Στάθη.
Προφανώς όχι.
Εδώ Νώντα βλέπεις ένα σύστημα ελεύθερο να κινηθεί στον άξονα x.
Όμως η x ορμή του δεν διατηρείται.
Ναι, είχα κάνει μια αντίστοιχη προσομοίωση στο ip (νομίζω) ναι προφανώς είχα δει ακριβώς το ίδιο. Έτσι κ αλλιώς το ορθό είναι το σύστημα να είναι μονωμένο, και με την ύπαρξη τριβής δεν είναι. Όπως το διατύπωσα είναι ασαφές, αλλά δεν το ερμηνεύω ως “ελεύθερο να κινηθεί”, όταν υπάρχει τριβή. Αλήθεια, τι δίνει το ip στην περίπτωση του ελατηρίου;
Νώντα αν δεν υπάρχει τριβή, αν δεν υπάρχει δύναμη από άρθρωση, αν….
τότε το σύστημα είναι μονωμένο και είναι γνωστή η διατήρηση σε τέτοια περίπτωση.
Πόσες ασκήσεις έπαιξαν με το μοτίβο:

Συμφωνούμε Γιάννη (αν δεν ξενίζει-ενοχλεί ο ενικός) , αυτό ακριβώς θέλω να πω. Στην τράπεζα μόνο, πρέπει να υπάρχουν καμία 10αρια, μπορεί να λέω και λίγες. Στα βοηθήματα πολλαπλάσιες.
Αν βάλουμε ελατήριο και λείο δάπεδο το i.p. δείχνει διατήρηση ορμής ένα dt πριν και ένα dt μετά.
Με ελατήριο:

Καμία ασυνέχεια.
Ο ενικός επιβάλλεται.
Καλημέρα παιδιά.
Θα μπορούσε να είχε γραφτεί ότι “Κάποιες φορές το σύστημα των συγκρουόμενων σωμάτων δεν είναι μονωμένο όμως οι εξωτερικές δυνάμεις είναι πολύ μικρότερες από τις εσωτερικές. Έτσι η ορμή του συστήματος διατηρείται στο μικρό χρονικό διάστημα που διαρκεί η κρούση”.
Αποφεύγεται η χρήση του “ώθηση” αφού δεν έχει διδαχτεί, αν και κακώς δεν έχει διδαχτεί.
Ακολουθεί ένα παράδειγμα που επιλέγουν οι συγγραφείς.
Θέματα του τύπου “Σε κάθε κρούση….” αποφεύγονται. Μέχρι την θεραπεία του σχολικού βιβλίου προσέχουμε θέματα που ψαρεύουμε από αυτό.