
Το πυρηνικό ατύχημα στο Three Mile Island (USA-1979), κλείνει σαν χθες 47 χρόνια.
Ετοίμασα ένα κείμενο (+love from AI!) με βάση 3 πολύ σοβαρά πυρηνικά ατυχήματα κατάλληλο ίσως για Χημεία Γ’ Γυμνασίου (στον Περιοδικό Πίνακα πάντα αρέσουν στα παιδιά τα ραδιενεργά στοιχεία) ή/και σε άλλες τάξεις του Γυμνασίου/Λυκείου πιθανώς για Φυσική/Χημεία/Βιολογία/Τεχνολογία κ.λ.π. Με βάση το κείμενο αυτό ακολουθούν 3 set ερωτήσεων+απαντήσεων.
(Αφιερωμένη στον Ανδρέα Ριζόπουλο)
Πυρηνικά ατυχήματα στα Three Mile Island, Chernobyl & Fukushima
Τα πυρηνικά ατυχήματα στο Three Mile Island (1979), στο Chernobyl Nuclear Power Plant (1986) και στη Fukushima Daiichi Nuclear Power Plant (2011) έχουν κοινή βάση τη χημεία των ραδιενεργών ουσιών που παράγονται κατά τη σχάση του ουρανίου.



Το καύσιμο των αντιδραστήρων είναι κυρίως διοξείδιο του ουρανίου (UO₂), το οποίο όταν διασπάται παράγει ραδιοϊσότοπα όπως το Ιώδιο-131, το Καίσιο-137 και το στρόντιο-90. Αυτά τα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη χημική συμπεριφορά: το ιώδιο είναι πτητικό και εισέρχεται εύκολα στον οργανισμό, το καίσιο είναι διαλυτό στο νερό και διασπείρεται στο περιβάλλον, ενώ το στρόντιο συμπεριφέρεται όπως το ασβέστιο και συσσωρεύεται στα οστά.
Στο Three Mile Island, η τήξη του πυρήνα ήταν μερική και το σύστημα παρέμεινε σχετικά «κλειστό», με αποτέλεσμα να απελευθερωθούν κυρίως αέρια και πολύ μικρές ποσότητες ραδιοϊσοτόπων. Αντίθετα, στο Chernobyl σημειώθηκε έκρηξη και πυρκαγιά, γεγονός που οδήγησε σε τεράστια απελευθέρωση ραδιενεργών ουσιών στην ατμόσφαιρα με τη μορφή σωματιδίων και αερολυμάτων (fallout). Στη Fukushima, η απώλεια ψύξης προκάλεσε αντιδράσεις του ζιρκονίου με το νερό, με παραγωγή υδρογόνου (H₂), το οποίο οδήγησε σε εκρήξεις και σημαντική διασπορά ραδιοϊσοτόπων τόσο στον αέρα όσο και στο νερό.
Συνολικά, τα τρία ατυχήματα διαφέρουν κυρίως ως προς την έκταση της χημικής διασποράς. Στο Three Mile Island η ρύπανση ήταν περιορισμένη, στη Fukushima υπήρξε σημαντική ρύπανση του νερού και της ατμόσφαιρας, ενώ στο Chernobyl παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη διασπορά ραδιενεργών ουσιών στο περιβάλλον, επηρεάζοντας αέρα, έδαφος και οργανισμούς.

Α. Ερωτήσεις Σωστού / Λάθους
- Το UO₂ είναι το βασικό καύσιμο των αντιδραστήρων.
- Το I-131 είναι αδιάλυτο και μη πτητικό.
- Το Cs-137 διαλύεται στο νερό.
- Το Sr-90 συμπεριφέρεται όπως το ασβέστιο.
- Στο Three Mile Island υπήρξε μεγάλη διασπορά.
- Στο Chernobyl υπήρξε έκρηξη.
- Στη Fukushima παράχθηκε υδρογόνο.
- Το H₂ είναι εκρηκτικό αέριο.
- Το ιώδιο επηρεάζει τον θυρεοειδή.
- Το καίσιο δεν διαλύεται στο νερό.
- Στο Chernobyl δημιουργήθηκε ραδιενεργό νέφος.
- Στο Three Mile Island εκλύθηκαν κυρίως αέρια.
- Στη Fukushima υπήρξε ρύπανση νερού.
- Το στρόντιο αποθηκεύεται στα οστά.
- Και στα τρία ατυχήματα η διασπορά ήταν ίδια.
Β. Ερωτήσεις συμπλήρωσης κενών
- Το I-131 είναι ______ στοιχείο.
- Το Cs-137 είναι ______ στο νερό.
- Το Sr-90 μοιάζει με ______.
- Το ιώδιο επηρεάζει τον ______.
- Στη Fukushima παράχθηκε ______.
- Το H₂ είναι ______ αέριο.
- Στο Chernobyl υπήρξε ______.
- Το Three Mile Island ήταν ______ σύστημα.
- Το Cs συμπεριφέρεται σαν ______.
- Το Sr αποθηκεύεται στα ______.
- Το Chernobyl δημιούργησε ______.
- Στη Fukushima υπήρξε ρύπανση ______.
- Το UO₂ είναι ______ ουσία.
- Το πιο εκτεταμένο ατύχημα ήταν το ______.
Γ. Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής
- Το κύριο ραδιενεργό καύσιμο είναι το:
Α. CO₂
Β. UO₂
Γ. NaCl
Δ. H₂
- Το I-131 είναι:
Α. πτητικό
Β. αδρανές
Γ. αδιάλυτο
Δ. μέταλλο
- Το Cs-137 είναι:
Α. αδιάλυτο
Β. διαλυτό
Γ. αέριο
Δ. στερεό μόνο
- Το Sr-90 μοιάζει χημικά με το:
Α. Na
Β. K
Γ. Ca
Δ. Cl
- Στο Chernobyl υπήρξε:
Α. μικρή διαρροή
Β. έκρηξη
Γ. τίποτα
Δ. μόνο νερό
- Στη Fukushima παράχθηκε:
Α. CO₂
Β. H₂
Γ. O₂
Δ. N₂
- Το H₂ είναι:
Α. αδρανές
Β. εκρηκτικό
Γ. στερεό
Δ. άλας
- Το Cs συμπεριφέρεται όπως:
Α. Ca
Β. K
Γ. Cl
Δ. O
- Το Sr αποθηκεύεται:
Α. στο αίμα
Β. στα οστά
Γ. στο δέρμα
Δ. στους πνεύμονες
- Το πιο κλειστό σύστημα ήταν στο/στη:
Α. Chernobyl
Β. Fukushima
Γ. Three Mile Island
Δ. Κανένα
- Στο Three Mile Island εκλύθηκαν:
Α. στερεά
Β. υγρά
Γ. αέρια
Δ. μέταλλα
- Το I επηρεάζει:
Α. καρδιά
Β. ήπαρ
Γ. θυρεοειδή
Δ. στομάχι
- Στη Fukushima υπήρξε ρύπανση:
Α. μόνο αέρα
Β. μόνο εδάφους
Γ. και νερού
Δ. καμία
- Το μεγαλύτερο ατύχημα ήταν:
Α. Three Mile Island
Β. Fukushima
Γ. Chernobyl
Δ. Όλα τα ίδια
Καλή δύναμη!
Απαντήσεις:
Α. Σωστό / Λάθος
- Σ
- Λ
- Σ
- Σ
- Λ
- Σ
- Σ
- Σ
- Σ
- Λ
- Σ
- Σ
- Σ
- Σ
- Λ
Β. Συμπλήρωσης Κενών
- πτητικό
- διαλυτό
- Ca
- θυρεοειδή
- υδρογόνο
- εκρηκτικό
- έκρηξη
- κλειστό
- K
- οστά
- ραδιενεργό νέφος
- νερού
- στερεή
- Chernobyl
Γ. Πολλαπλής Επιλογής
- Β
- Α
- Β
- Γ
- Β
- Β
- Β
- Β
- Β
- Γ
- Γ
- Γ
- Γ
- Γ
![]()
Και ολίγη γεωγραφία. Cs-137. Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας, δεν θα τρώγατε αρνάκι το Πάσχα?

Μου κάνει εντύπωση Βασίλη ότι ο χάρτης του ΕΜΠ που ανέβασες είναι του Απρίλη του 1995 ενω το Τσερνομπιλ έγινε το 1986. Εχεις μηπως τον συνδεσμο γιατι με ενδιαφερει;
Βρηκα την πηγη
Ο χάρτης αυτός έχει χαραχθεί χρησιμοποιώντας δημοσιευμένη μεθοδολογία [Petropoulos et al., 1996] , με βάση δεδομένα από τη Συλλογή Δεδομένων ΕΜΠ [Simopoulos, 1989].
http://arcas.nuclear.ntua.gr/arcas/research/radmaps/cs137_total.el.html
Συνολική απόθεση Cs-137 στην Ελλάδα μετά το ατύχημα του Chernobyl
Ο χάρτης αυτός έχει χαραχθεί χρησιμοποιώντας δημοσιευμένη μεθοδολογία [Petropoulos et al., 1996] , με βάση δεδομένα από τη Συλλογή Δεδομένων ΕΜΠ [Simopoulos, 1989]. Ο κ. Σιμόπουλος έφτιαξε, μετά από μετρήσεις που διήρκεσαν σχεδόν δυο μήνες, τον πρώτο ραδιενεργό χάρτη της Ελλάδας. Στην περιοχή της Καρδίτσας και συγκεκριμένα στο χωριό Άγιος Θεόδωρος, σε μια έκταση …σε μια έκταση περίπου 4 χιλιομέτρων, υπήρξε η μεγαλύτερη συγκέντρωση ραδιενέργειας. Υψηλή ραδιενέργεια είχε εντοπιστεί επίσης, σε μια περιοχή κοντά στο Λιτόχωρο, αλλά και κοντά στη Νάουσα. Μετά από πολύχρονες έρευνες διαπίστωσαν ότι η υψηλή ραδιενέργεια σε αυτές τις περιοχές οφειλόταν στις βροχοπτώσεις εκείνης της περιόδου.Η ραδιενέργεια επηρέασε κυρίως τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία. Το ραδιενεργό σύννεφο κινούνταν χαμηλά και έτσι ο Όλυμπος και άλλοι ορεινοί όγκοι προστάτεψαν κάποιες περιοχές, όπως την Ήπειρο και την και την Κρήτη. Μετρήσεις που έγιναν δυο δεκαετίες μετά το πυρηνικό ατύχημα, έδειξαν ότι οι εκπομπές του ραδιενεργού καισίου σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έφταναν τα 65 κιλομπεκερέλ ανά τετραγωνικό με το όριο επικινδυνότητας να βρίσκεται στα 5 κιλομπεκερέλ. Αυτό συνέβη γιατί το καίσιο χρειάζεται περίπου 35 χρόνια για να αυτοκαταστραφεί, ενώ κατά άλλους επιστήμονες 80 χρόνια….
Right after the Chernobyl reactor accident a systematic soil sampling and analysis programme has been undertaken by the Nuclear Engineering Section of the National Technical University of Athens in order to detect and quantitatively analyse the long-lived isotopes in the Chernobyl fallout in Greece. In the frame of this programme, 1242 soil samples of 1cm thick surface soil were collected over Greece during the period May – November 1986. The samples were counted and analysed using Ge-detector setups for fission products from the Chernobyl fallout, which led to the mapping of Cs-137 deposition in the form of a five-class histogram, extending between 0 – 150 kBq/m², with boundaries defined by isolines of 5, 15, 35, 65 & 150 kBq/m². To investigate the radiological impact of the Cs-137 fallout on the Greek population, the NEA/OECD computer code PABLM was run using as input the above isoline data. According to the results obtained, the total body collective effective dose commitment of the Greek population is estimated to 340 manSv over the first year after the accident and 8800 manSv over a period of 40 years. Concerning the 6000 inhabitants within the 65 kBq/m² isoline the results are 2 manSv over the first year after the accident and 55 manSv over a period of 40 years. The above radiological impact was further compared to that due to fly ash releases from the Ptolemais Lignite Power Plants, in northern Greece.
Βασίλη καλησπέρα , νομίζω αν θυμάμαι καλά υπήρχε συνολική απαγόρευση κατανάλωσης το 1986 – και μάλλον είχαμε φάει ήδη κάποια ισότοπα
Παναγώτη Καλησπέρα.
Απογόρευση είχε πέσει αλλά μόνο σε φρέσκα λαχανικά και φρούτα. Τα κονσερβαρισμένα, ιδιαίτερα σε μεταλλική συσκευασία, που θα ήταν μόνιμα επιβαρυμένα μέχρι την κατανάλωση τα είχανε ελεύθερα. Επίσης στα κατεψυγμένα λαχανικά έγινε της ….. το καγκελο ( σούπερ κατανάλωση με ανάμιξη παλαιού και φρεσκοκατεψυγμένου υλικού ). Τα μαγειρεμένα κατεψυγμένα λαχανικά εμφάνιζαν διχρωμία. Οπότε μαγειρέψαμε και φάγαμε κάμποσα ισότοπα.
Καλησπέρα Γρηγόρη, είχα ξεχάσει αυτά που αναφέρεις – θυμάμαι αμυδρά και τον σάλο με το φρέσκο γάλα που είχε γίνει.
Πολυμήχανος Οδυσσέας !!!
Το Ραδιενεργό Σιτάρι (1986-1987)
Μετά την πυρηνική καταστροφή στο Τσερνομπίλ τον Απρίλιο του 1986, η Ελλάδα βρέθηκε με μεγάλες ποσότητες μολυσμένου σιταριού.
Καλησπέρα Παναγιώτη. Σε ευχαριστώ για την αφιέρωση. Η γνώση και σωστή πληροφόρηση είναι η μόνη ασπίδα προστασίας. Η ραδιενέργεια διδασκόταν στη Φυσική Γενικής Παιδείας στη Γ΄τάξη, όπου κόπηκε ενώ παρέμειναν τα Θρησκευτικά. Αρκετοί μαθητές λένε ότι τα κινητά βγάζουν ραδιενέργεια, χωρίς να συνειδητοποιούν την τεράστια διαφορά της επικινδυνότητας με τα πραγματικά ραδιενεργά υλικά.
Για να μην το βάλω στο σχόλιο έχω ΕΔΩ αναρτήσει ένα πολύ άσχημο Πυρηνικό Ατύχημα που συνέβη στη Βραζιλία το 1987. Το έμαθα από το …Netflix.