by 
Όταν συντάσσεις ένα αναλυτικό πρόγραμμα το πρώτο που πρέπει να σκεφτείς είναι το πόσο βολικές είναι οι προτάσεις σου στους μαθητές. Δεν κάνεις επίδειξη γνώσεων. Δεν επιδιώκεις να σου πουν «μπράβο» επιστημολογούντες πανεπιστημιακοί ή μη. Σκέφτεσαι πιθανές ασυνέπειες των διδασκομένων στην Α’ τάξη με απαιτούμενα στη Γ’ τάξη.
Εν ανάγκη αλλάζεις την ιστορική σειρά. Θυμάμαι τον Στέφανο Τραχανά να λέει (περίπου) ότι αν διδάσκαμε τη Μηχανική όπως αυτή εξελίχτηκε τα Νευτώνεια χρόνια θα θέλαμε δυο – τρία χρόνια διδασκαλίας της.
Εκτός από αυτά εκτιμάς αν οι προτάσεις σου θα προκαλέσουν συνωστισμό ενδιαφερόντων προβλημάτων σε μεγάλη τάξη. Εκτιμάς ποια είναι θεμελιώδη για την καθημερινή Φυσική και δεν βάζεις το έργο μόνο σε ομάδα Προσανατολισμού.
Ίσως προτείνεις κάτι καινοφανές αλλά δεν προσπαθείς να εντυπωσιάσεις ανατρέποντας μια διδακτική σειρά που έχει αποδώσει στο παρελθόν. Εν πάση περιπτώσει προσέχεις στο πως χειρίζεσαι τη μία από τις μεγάλες Κυρίες, την Ενέργεια.
Εδώ ρε Γιάννη κάναμε Πανευρωπαϊκή ίσως και Παγκόσμια πρωτοτυπία να διδάσκουμε τον όγκο χωρίς ν’ αναφερθούμε στο εμβαδόν!!! Τι να πούμε για την ενέργεια;
Πάνο δεν θυμάμαι την περίπτωση. Τι εννοείς;
Στην Α’ Γυμνασίου το Α.Π.Σ αναφέρει με τη σειρά τη διδασκαλία μήκους, όγκου, μάζας, πυκνότητας χρόνου κλπ. Δηλαδή ένα αλαλούμ. Διδάσκεται ο όγκος χωρίς να αναφερθούμε στο εμβαδόν. Δεν ξεχωρίζουμε τα θεμελιώδη από τα παράγωγα μεγέθη. Δεν ακολουθούμε την σειρά μήκος, χρόνος, μάζα κλπ αλλά για άλλη μία φορά πρωτοτυπούμε…..
Δεν το ήξερα Πάνο.
Καταλαβαίνω την ανάγκη της ανάρτησης και την θεωρώ χρήσιμη και επίκαιρη.
Οι μαθητές της Α λυκείου βρίσκονται στην τάξη αυτή μετά από ένα κακό Γυμνάσιο (που θα έπρεπε “να είναι όλα τα λεφτά”, αλλά είναι δεν είναι) και ξαφνικά αντιμετοπίζουν ένα απαιτητικό λύκειο.
Θα φτάσουν στις ενέργειες “εξαντλημένοι”, γιατί οι κινήσεις θα τους έχουν “γονατίσει”, με δυσκολότερο σημείο τα διαγράμματα και κυρίως τις επιταχυνόμενες κινήσεις με αντίθετη φορά σε σχέση με την αρχική.
Στις ενέργειες ξεκινούσαμε με το έργο, δεν το καταλάβαιναν αλλά εφαρμόζαμε την σχέση W = F Δx συνθ , παίρναμε περιπτώσεις θ = 0 , 90 , 120 μοίρες και σε κανά μήνα με πολλές ασκήσεις και παραδείγματα βλέπαμε ότι ήξεραν να το εφαρμόζουν άψογα.
Στην κινητική ενέργεια δεν είχαμε κανένα πρόβλημα, άμεση ανταπόκριση, εύκολη η εξήγηση και εύκολη η εφαρμογή.
Το ΘΜΚΕ ήταν το επόμενο λογικό βήμα και σε 15 με 20 μέρες με αδιάκοπες ασκήσεις βλέπαμε τους μαθητές να λύνουν τα πάντα.
Η βαρυτική δυναμική ενέργεια είναι ένα άλλο level , είναι δύσκολη και η γνωριμία αλλά και η εφαρμογή σε αυτή την τάξη.
Και φυσικά καταλήγουμε στην μηχανική ενέργεια, που έχει μέσα της την βαρυτική δυναμική ενέργεια, άρα περιέχει την “δύσκολη” βαρυτική δυναμική ενέργεια.
Ο μαθητής καταλαβαίνει ότι η μηχανική ενέργεια διατηρειται, αλλά δεν θέλει να τη εφαρμόσει, προτιμάει την “ασφάλεια” του ΘΜΚΕ, αφού ισχύει παντού και δεν χρειάζεται όλη αυτή την συζήτηση για τις διατηρητικές δυνάμεις.
Δεν υπάρχει πρόβλημα με την σειρά που θα διδαχθούν τα παραπάνω, δεν έχει σημασία τι λένε τα αναλυτικά προγράμματα.
Δηλαδή στο φινάλε τα αναλυτικά προγράμματα ακολουθούν οι καθηγητές κάθε χρόνο και διδάσκουν μέχρι τα χριστούγεννα αργά και από το νέο έτος και μετά εξαιρετικά γρήγορα.
Προσωπικά δεν ακολουθώ το σχολικό βιβλίο και είχα στο παρελθόν μαθητές που δεν το άνοιξαν ποτέ, τελείωσε η χρονιά και το βιβλίο ήταν καινούργιο. Φυσικά τους είχα μοιράσει από την αρχή της σχολικής χρονιάς τις ασκήσεις (όχι τις ερωτήσεις) του σχολικού βιβλίου σε φωτοτυπίες, αυτές τις σελίδες τις είδαν και τις έλυσαν.
Ελπίζω να νέα βιβλία να μην πάρουν την θέση που είχαν τα παλαιότερα, δηλαδή να μην γίνουν το σημείο αναφοράς σε οποιαδήποτε συζήτηση.
Χαιρετίζω όλους όσους βρίσκονται στην συζήτηση.