Ανταλλαγή ταχυτήτων: ισχύει μόνο για σφαίρες;

Μια και έχουμε ανοίξει τη συζήτηση για σημεία της ύλης που δημιουργούν προβληματισμούς, θα ήθελα να θέσω το ακόλουθο ερώτημα, το οποίο προέκυψε σε συζήτηση με συνάδελφο φυσικό.

Το ζήτημα προκύπτει από τη διατύπωση του σχολικού βιβλίου Φυσικής Γ’ Λυκείου (Τεύχος Γ, σελ. 155), όπου αναφέρεται:
«Αν τα σώματα που συγκρούονται είναι σφαίρες και η κρούση τους είναι κεντρική, οι ταχύτητές τους μετά την κρούση θα βρίσκονται επίσης στην ίδια (αρχική) διεύθυνση (σχ. 5.3).»

Με βάση αυτή τη διατύπωση, φαίνεται να δικαιολογείται η χρήση ερωτήματος τύπου Σωστό–Λάθος, όπως το παρακάτω, που είδα σε διαγώνισμα σχολείου (με αναμενόμενη απάντηση από τον συνάδελφο το «Λ»):
«Σε μια κεντρική κρούση δύο μικρών κύβων σε οριζόντιο δάπεδο, οι ταχύτητες των κύβων μετά την κρούση θα βρίσκονται στην ίδια ευθεία με εκείνες που είχαν πριν από την κρούση.»

Επιπλέον, στην ειδική περίπτωση ίσων μαζών, το σχολικό βιβλίο (σελ. 157) αναφέρει ότι «οι σφαίρες ανταλλάσσουν ταχύτητες» (η υπογράμμιση δική μου).

Προσωπικά δεν θεωρώ αναγκαία την προϋπόθεση της σφαιρικότητας των σωμάτων για τα παραπάνω συμπεράσματα. Το γεγονός ότι η κρούση είναι κεντρική και ελαστική είναι, κατά τη γνώμη μου, αρκετό για να δικαιολογήσει την ανταλλαγή ταχυτήτων. Να σημειώσω ότι μαθητής μου που προετοιμάζεται για εξετάσεις, απάντησε λανθασμένα σε σχετικό ερώτημα (Α5(ε), πανελλαδικές Σεπτεμβρίου 2025), έχοντας ακριβώς αυτή τη διατύπωση του βιβλίου ως οδηγό.

Με βάση τα παραπάνω, θα ήθελα τη γνώμη σας:
Θεωρείτε ότι πρέπει να αναφέρεται ρητά πως τα σώματα είναι σφαιρικά, ώστε να ισχύει ότι, σε κεντρική ελαστική κρούση ίσων μαζών, ανταλλάσσουν ταχύτητες; Ή το συμπέρασμα αυτό μπορεί να θεωρηθεί γενικά αποδεκτό, ανεξάρτητα από το σχήμα των σωμάτων;