by 
Ο όρος “κατάσκοπος” παραπέμπει συνήθως σε υποκλοπές στρατιωτικών πληροφοριών, επιχειρήσεις δολιοφθοράς, παρακολούθηση στρατευμάτων και διάδοση ψευδών πληροφοριών προς εξαπάτηση του εχθρού. Η περίπτωση, ωστόσο, του Paul Rosbaud είναι αρκετά διαφορετική. Με το βρετανικό κωδικό όνομα “Griffin” (“Γρύπας”), ο επιστήμονας και σύμβουλος επιστημονικών περιοδικών Rosbaud υπήρξε ένας από τους πολυτιμότερους πληροφοριοδότες των Συμμαχικών Δυνάμεων μέσα από την καρδιά του Τρίτου Ράιχ. Σε μια εποχή όπου τα γερμανικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και η ακαδημαϊκή κοινότητα δηλητηριάζονταν σταδιακά από τη ναζιστική προπαγάνδα και τη φυλετική ιδεολογία, ο Rosbaud αντιλήφθηκε τον εθνικοσοσιαλισμό ως μια βαθιά διαστροφή ενάντια στον ορθολογισμό και την επιστημονική αλήθεια. Σε αυτό το άρθρο επιχειρείται μία σκιαγράφηση της ιστορίας του.
Υλικό για ταινία
Ένας κατάσκοπος επιστημονικών ανακαλύψεων την περίοδο του ΙΙ Παγκοσμίου Πολέμου, ο αυστριακής καταγωγής Paul Rosbaud, συνδύασε την επικίνδυνη δραστηριότητά του με την επαγγελματική του ιδιότητα.
Αυτήν του επιμελητή εκδόσεων σε δυο απ’ τους μεγαλύτερους επιστημονικούς οίκους παγκοσμίως. Τον Springer, που εκδίδει το Nature και τον Pergamon Press. Και οι δύο ιδρύθηκαν με έμπνευση και χρηματοδότηση επιχειρηματιών Εβραϊκής καταγωγής. Του Springer και του αμφιλεγόμενου Robert Maxwell.
Εκδόσεις, κατασκοπία και επιστημονική επιρροή με μήτρα την Γερμανία και μετακένωση στον Αγγλοσαξονικό κόσμο.
Γεια σου Γιώργο. Στο βιβλίο του Philip Ball “Serving the Reich: The Struggle for the Soul of Physics under Hitler” (2014) επιχειρείται μια αποτίμηση της στάσης των Γερμανών φυσικών κατά τη ναζιστική περίοδο. Εκεί υπάρχει μια δισέλιδη αναφορά στον Rosbaud με τίτλο “Τhe spy”, από όπου προέκυψε και η ιδέα. Για την ταινία θα επέλεγα το Danube Incident του Lalo Schifrin.
Καλημέρα Αποστόλη
Αφού εξασφαλίσαμε την μουσική επένδυση, τουλάχιστον της ανάρτησης, ακόμα μια παρατήρηση.
Αναζητώντας φωτογραφίες του Paul Rosbaud με άλλους επιστήμονες στο διαδίκτυο, βρήκα μόνο την ακόλουθη με τον Ολλανδοαμερικάνο Εβραϊκής καταγωγής, Samuel Goudsmit, που έχεις ήδη περιλάβει στην ανάρτηση.
Ο Goudsmit, επινόησε το ηλεκτρονιακό σπιν το 1925, αλλά έγινε γνωστός όχι μόνο για τη συμβολή του στην κβαντική φυσική όσο και για την ηγετική εμπλοκή του στην επιχείρηση των Αμερικάνικων Μυστικών Υπηρεσιών με την κωδική ονομασία «Άλσος», που πέτυχε να βρει και να μεταφέρει στην Αγγλία κάποιους απ’ τους πρωτεργάτες του Ναζιστικού Προγράμματος για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Τον ίδιο τον Heinsberg αλλά και τον Otto Hahn.
Όπως και ο Rosbaud, έτσι κι’ ο Goudsmit είχε σημαντική εκδοτική δραστηριότητα. Υπήρξε αρχισυντάκτης του κορυφαίου περιοδικού φυσικής Physical Review και απ’ το 1958 οργάνωσε το εξίσου επιδραστικό περιοδικό Physical Review Letters.
Το «όμοιος ομοίω αεί πελάζει» αποδίδεται στον Πλάτωνα.
Στην περίπτωση του σχολίου “πάει γάντι” και για τους δυο επιστημονικούς εκδότες αλλά ταυτόχρονα και πράκτορες δυτικών μυστικών υπηρεσιών.
Καλημέρα Γιώργο, καλά τα λες. Αναζήτησα μάταια φωτογραφίες του Rosbaud με επιστήμονες. Η φωτογραφία του με τον Goudsmit το 1961 απέχει χρονικά αρκετά από την περίοδο δράσης του. Οι κατάσκοποι προστατεύουν εαυτούς και τα δίκτυά τους.