Διαθέτουμε μια συσκευή Σ με στοιχεία κανονικής λειτουργίας (10V, 20W) που δεν είναι ωμικός καταναλωτής και μια ηλεκτρική πηγή με ΗΕΔ Ε=16V και μηδενικής εσωτερική αντίστασης. Έχουμε επίσης μια ρυθμιστική αντίσταση μήκους (ΑΒ)=18cm, με αντίσταση R=12Ω.
i) Συναρμολογήσαμε το παραπάνω κύκλωμα, χρησιμοποιώντας την ρυθμιστική αντίσταση ως ροοστάτη και μετακινώντας τον δρομέα εξασφαλίσαμε ότι η συσκευή μας λειτουργεί κανονικά.
α) Να βρεθεί η ένταση του ρεύματος που διαρρέει την πηγή και η αντίσταση του τμήματος ΑΔ του ροοστάτη.
β) Ποιο το μήκος (ΑΔ);
ii) Εναλλακτικά μπορούσαμε να πετύχουμε κανονική λειτουργία της συσκευής, με σύνδεση της ρυθμιστικής αντίστασης, ως ποτενσιόμετρο.
α) Να σχεδιάσετε το κύκλωμα.
β) Να υπολογίσετε την αντίστοιχη απόσταση (ΑΔ΄) του δρομέα από το άκρο Α του ποτενσιομέτρου.
iii) Να υπολογίσετε το ποσοστό επί τοις εκατό της ενέργειας που παρέχει η πηγή στο κύκλωμα, το οποίο καταναλώνει η συσκευή μας, στις δύο παραπάνω συνδέσεις.
ή
![]()
Αφιερωμένη στην Ελευθερία, αφού γράφτηκε μετά από … παραγγελιά!
Μετά τον πυκνωτή, περίμενα άσκηση με ποτενσιόμετρο και ροοστάτη!
Όταν είδα για ΗΕΔ, νόμισα πως πήγες κατευθείαν στα βαθιά!
Χρήσιμο και το συμπέρασμα στο τέλος, για το ενεργειακό όφελος.
Περιττό να πω ότι μου άρεσε πολύ και θα τη χρησιμοποιήσω, έστω και για τους λίγους, που θα την καταλάβουν και για τους ακόμα λιγότερους, που θα την απολαύσουν!
Σε ευχαριστούμε, Διονύση.
Δεν το πιστεύω! Είδα την αφιέρωση, μετά που έβαλα το σχόλιο!
Μες στο μυαλό μου είσαι, όντως την περίμενα την άσκηση!
Ευχαριστώ!
Να είσαι καλά Ελευθερία και περιμένω εντυπώσεις, αν και πως λειτούργησε με τους μαθητές σου.
Καλησπέρα στην ομάδα.
Διονύση μας πήγες πολλά χρόνια πίσω.
Θεωρώ πολύ χρήσιμη την ενεργειακή μελέτη, για να φανεί από αυτή τη άποψη η επιλογή σε πρακτική εφαρμογή!
Καλησπέρα Βασίλη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
πολύ καλό το σχόλιο στο τέλος, Διονύση
(κάνε ΑΒ το δεύτερο ΑΔ, αριστερά από το άγκιστρο στην αρχή της 2ης σελίδας)
Καλημέρα Βαγγέλη.
Σε ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Άριστη! Δεν ξέρω πως θα την δουν οι μαθητές, αλλά εγώ θα την απολαύσω στην τάξη…

Και έχω ακούσει κάτι που λένε, ότι όταν ο καθηγητής απολαμβάνει αυτό που κάνει παρασέρνει και τους μαθητές του… και αντιστρόφως.
Η σύγκριση των ποσοστών εξηγεί γιατί στο φωτιστικό δαπέδου συνδέουμε ροοστάτη (dimmer).
Το ποτενσiόμετρο χρησιμοποιείται σε κονσόλες ήχου στα συρόμενα κουμπιά π.χ. equalizer.
Το παρακάτω είναι ποτενσιόμετρο περιστροφικό. Αν συνδεθεί στη μεσαία επαφή και σε μια ακραία γίνεται ροοστάτης.
Να είσαι καλά!
Βλέποντας την άσκηση Διονύση, απόρησα! Κι αυτό γιατί νόμιζα ότι ο ροοστάτης και το ποτενσιόμετρο είναι εκτός ύλης! Είναι ή όχι;
Μου άρεσε η άσκηση και ιδιαίτερα η σύγκριση των αποδόσεων. Εσύ κάνεις χρήση των δεδομένων της άσκησης. Νομίζω ότι θα άξιζε να συγκρίνεις την ισχύ της πηγής Ε στις δύο περιπτώσεις γενικά, χωρίς αριθμητικά δεδομένα. Κι αυτό για να μην εντυπωθεί η άποψη ότι είναι αποτέλεσμα των δεδομένων της άσκησης.
Καλό βράδυ.
Καλημέρα Ανδρέα, καλημέρα Πρόδρομε και καλό μήνα.
Σας ευχαριστώ για το σχολιασμό.
Ανδρέα ευχαριστώ για τις πληροφορίες αλλά και την εικόνα.
Πρόδρομε φέτος η ρυθμιστική αντίσταση και οι εφαρμογές της, είναι εντός ύλης…
Όσον αφορά την σύγκριση, δεν νομίζω ότι χρειάζεται καμιά δύσκολη γενική μαθηματική απόδειξη.
Αρκεί να σκεφτούμε ότι στο ποτενσιόμετρο, κάποια ένταση ρεύματος θα περάσει από την αντίσταση την παράλληλη στη συσκευή.
Πράγμα που σημαίνει ότι η ένταση του ρεύματος, που διαρρέει την πηγή αυξάνεται, άρα αυξάνεται και η ισχύς την οποία παρέχει η πηγή στο κύκλωμα.
Με άλλα λόγια, για την ίδια ισχύ που καταναλώνει η συσκευή μας, καταναλώνουμε μεγαλύτερο ποσό ηλεκτρικής ενέργειας με την σύνδεση ποτενσιομέτρου.