Μία σφήνα σχήματος τριγωνικού πρίσματος είναι τοποθετημένη πάνω σε ένα οριζόντιο δάπεδο δημιουργώντας ένα κεκλιμένο επίπεδο γωνίας κλίσης θ. Η σφήνα έχει μάζα Μ. Πάνω στη σφήνα τοποθετούμε ένα μικρό κιβώτιο μάζας m, όπως φαίνεται στο σχήμα και παρατηρούμε ότι και τα δύο σώματα παραμένουν ακίνητα. Το μέτρο της επιτάχυνσης της βαρύτητας είναι ίσο με g.

Α. Να προσδιορίσετε το μέτρο της δύναμης της τριβής που ασκείται από τη σφήνα στο κιβώτιο.
Β. Να προσδιορίσετε το μέτρο της δύναμης της τριβής που ασκείται από το οριζόντιο δάπεδο στη σφήνα.
Η τριβή από το δάπεδο στη σφήνα
Η τριβή από το δάπεδο στη σφήνα
![]()
καλή άσκηση Μίλτο
ένας πιο σύντομος τρόπος για το ερώτημα Β
το σώμα δέχεται το βάρος του και μία (αριθμός 1) δύναμη από τη σφήνα και αφού ισορροπεί F=w (μέτρα)
θα ζητούσα και τη δύναμη που δέχεται η σφήνα από το δάπεδο
δέχεται την F΄… το βάρος, της κατακόρυφες προς τα κάτω, και τη δύναμη από το δάπεδο κατακόρυφη προς τα πάνω … Ν=w’+W (μέτρα)
Καλημέρα Βαγγέλη. Ευχαριστώ για το σχολιασμό και την ουσιαστική προσθήκη για τη δύναμη από το δάπεδο, με την οποία δεν ασχολήθηκα ώστε να περιορισθεί η άσκηση απλά στην τριβή.
Μπορεί κανείς να δει ενιαία τόσο το (Β) ερώτημα της άσκησης, όσο και το δικό σου, εάν ασχοληθεί με το σύστημα των σωμάτων και την ισορροπία του.
Δηλαδή, ΣF_εξ = 0, άρα Τ=0 από το δάπεδο στη σφήνα και Ν=W+ w’ (κατά μέτρο). Τότε βέβαια αλλάζει τάξη…και ήθελα να αναφερθώ στην Α΄!
Καλημέρα Μίλτο.
Πολύ ωραίο θέμα με πολύ ουσιαστικό το β) ερώτημα.
Πολύ ουσιαστική Μίλτο, μπράβο.
Περίπου πριν δέκα+ χρόνια, σε διαγώνισμα ζήτησα τη δύναμη που δέχεται το σώμα από το πλάγιο επίπεδο. Όλοι απάντησαν την κάθετη δύναμη Ν=mgσυνθ
Όταν κατάλαβαν ότι F=-W, αφού ΣF=0, ακριβώς όπως το λέει ο Βαγγέλης, (γεια σου Βαγγέλη) έμειναν άφωνοι….
Στο διάλειμμα έρχεται μαθητής και μου λέει:
“Κύριε, ξέρετε τί κατάλαβα; Δεν κάνω για θετική, θα πάω θεωρητική….”
Πράγματι, πήγε θεωρητική και πέρασε Νομική….
Βέβαια στο ίδιο τμήμα ήταν και η Ευαγγελία, που δεν απογοητεύθηκε…συνέχισε
και πέρασε Ιατρική στην Πάτρα, όπου ήταν συμφοιτήτρια με την κόρη του Ανδρέα του Ριζόπουλου…..
Έχω δώσει Φύλλο Εργασίας με ανάλογες ερωτήσεις για τη στατική τριβή…περιμένω τη Δευτέρα τα …… αποτελέσματα…..
Καλημέρα Διονύση, καλημέρα Θοδωρή.
Ευχαριστούμε Θοδωρή για την εμπειρία που μοιράστηκες μαζί μας. Αρκετά ώριμη η αντίδραση του μαθητή σου για αλλαγή κατεύθυνση…
Η τριβή έχει ιδιαιτερότητες και πρέπει να επιμείνουμε στην αποσαφήνισή της.
καλημέρα Θοδωρή
πράγματι και η στατική τριβή έχει τα προβλήματά της, τα οποία και δεν ξεκαθαρίζονται στο επίσημο σχολικό βιβλίο της Α Λυκείου (πάλι την είπα την “κακία” μου, για τους γνωστούς λόγους…)
γι αυτό καλό είναι να γνωρίζουν οι μαθητές ότι
η τιμή της είναι από 0 μέχρι μΝ, όχι ντε και καλά μΝ, μ ο συντελεστής στατικής τριβής και Ν η δύναμη που δέχεται το σώμα από ένα άλλο κάθετα στην κοινή επιφάνεια επαφής τους και ίση κάθε φορά με τη συνισταμένη των εξωτερικών δυνάμεων που δέχεται το σώμα παράλληλα με τις επιφάνειες επαφής, εφόσον αυτή δεν είναι μεγαλύτερη από μΝ, οπότε και το σώμα παραμένει ακίνητο
(σε πολλά εξωσχολικά βιβλία γίνεται το λάθος να φαίνεται ότι ασκείται σε ένα κιβώτιο, που βρίσκεται πάνω σε οριζόντιο δάπεδο, μια εξωτερική οριζόντια δύναμη π.χ. 50Ν και η στατική τριβή είναι μΝ=…=100Ν
οπότε και το σώμα έπρεπε να κινηθεί αντίθετα και τζάμπα…)