Ιόνιος Ακαδημία, το 1ο πνευματικό ίδρυμα του ελλαδικού χώρου (1824 – 1864)

Αφιερωμένο στον Ζακυνθινό «πατριάρχη» του ylikonet και στους επτανήσιους φίλους.

«Ζάκυθο χαίρε ολόανθη, Κεφαλονιά δουλεύτρα,

ω Κύθηρα, ω Παξοί,

κι εσύ του νου και της καρδιάς, ω Κέρκυρα μαγεύτρα,

και Ιθάκη εσύ ακουστή»

[1912] Κωστής Παλαμάς

Εισαγωγικά

Τα Ιόνια νησιά, λόγω της μακράς βενετικής κυριαρχίας (1386-1797), διατήρησαν συνεχή επαφή με την ευρωπαϊκή παιδεία και αποτέλεσαν το μόνο τμήμα του ελληνισμού όπου επικρατεί και επιβιώνει η δυτική πολιτιστική παράδοση. Από τους πρωτοπόρους των ιδεών του Διαφωτισμού στα Νησιά θεωρούνται ο Zακυνθινός αρχιερέας Αντώνιος Κατήφορος (1685-1763), ο Κερκυραίος Ευγένιος Βούλγαρης (1716-1806), ο επίσης Κερκυραίος Νικηφόρος Θεοτόκης (1731-1800) και ο Kεφαλλονίτης Βικέντιος Δαμοδός (1700-1752). Ταυτόχρονα, σημαντικότατη είναι η προσφορά του Φλαγγινείου Φροντιστηρίου της Βενετίας το οποίο δημιουργείται με το κληροδότημα του Κερκυραίου Θωμά Φλαγγίνη (1578-1648) και στο οποίο φοιτούν κατά προτίμηση Κερκυραίοι. Παράλληλα, oι Επτανήσιοι, έφεραν μαζί τους στην ελλαδική κοινωνία μια πνευματική παράδοση, που εκφράζεται με ονόματα όπως ο Σπ. Ζαμπέλιος, ο Πέτρος Βράιλας Αρμένης, ο Παύλος Καλλιγάς, ο Δ. Σολωμός, ο Νικόλαος Μάντζαρος, ο Παύλος Καρρέρ, ο  Σπύρος Σαμάρας, ο Γεώργιος Λαμπελέτ, ο  Διονύσιος Λαυράγκας.

Ιόνιος Ακαδημία

Η λειτουργία της Ιονίου Ακαδημίας επί σαράντα χρόνια (1824-1864) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Ήταν το πρώτο πανεπιστήμιο που λειτούργησε στον ελληνικό χώρο και η προσφορά του ήταν σημαντική καθώς στη δραστηριότητα των καθηγητών του οφείλεται σημαντικό μέρος των εκπαιδευτικών και επιστημονικών βιβλίων της εποχής και πολλοί διδάσκαλοι και καθηγητές σπούδασαν εκεί, οι οποίοι αργότερα στελέχωσαν το πρώτο το «εν Αθήνησι» Πανεπιστήμιο. Δυστυχώς η έρευνα στις αρχειακές  πηγές, για το Πανεπιστήμιο εξακολουθεί και είναι ελλιπής (βλ. https://venetocrazia.wordpress.com/2022/05/23/tzivara-bibliothekes/)

διότι  ήταν  πλήρης η καταστροφή του αρχείου της Ακαδημίας και της βιβλιοθήκης  της, κατά το βομβαρδισμό της 13^ης  Σεπτεμβρίου 1943, από τα γερμανικά αεροπλάνα, κατά την συνθηκολόγηση και αντίσταση των Ιταλών, στα Ιόνια νησιά.

Ανεβαίνοντας από το Λιστόν προς την «Πάνω Πλατεία» στη Σπανιάδα, αφήνουμε στο δεξί μας χέρι το Πλατύ Καντούνι (Μουστοξύδου στο βάθος του οποίου είναι η Ιόνιος Βουλή), στα αριστερά το Περιστύλιο του Μαίτλαντ (παλαιό υδραγωγείο) και φθάνουμε στην πλατεία – πάρκο της 25^ης Μαρτίου 1821, που δεσπόζει το επιβλητικό άγαλμα του Ιωάννη Καποδίστρια με το βλέμμα του προς τα ηπειρωτικά βουνά.  Εκεί δεξιά μας το επιβλητικό κτήριο της Ιονίου Ακαδημίας  (πρώην στρατώνες Grimani), στην προέκταση του 2^ου Γυμνασίου Κερκύρας, δίπλα από το ιστορικό ξενοδοχείο Cavalieri. Περνώντας την είσοδο ας εξορύξουμε το ιστορικό παρελθόν  του 1^ου Πανεπιστημίου της Ελλάδας με το άδοξο τέλος.

Η αρχή

Στα 1808 ιδρύεται στην Κέρκυρα από διανοούμενους, που έχουν γνωριστεί με αξιωματικούς του Γαλλικού στρατού κατοχής  ένα επιστημονικό σωματείο υπό μορφή ινστιτούτου. Πρόκειται για την Ιονική Ακαδημία, η οποία δημιουργείται με άξονα  την  γαλλική πολιτιστική διείσδυση στα Ιόνια νησιά. Στην ίδρυσή της συμμετέχει (κατά μία άποψη) ο Ιωάννης Καποδίστριας, ενώ πρωτεργάτης της θεωρείται ο Pierre-Charles-Francois Dupin (1784-1873), απόφοιτος της École Polytechnique σπουδαίος μαθηματικός της εποχής και δάσκαλος του μετέπειτα μαθηματικού στην Ιόνιο Ακαδημία Ιωάννη Καραντηνού. Ο Dupin συντάσσει τον κανονισμό της και αναλαμβάνει πρώτος γραμματέας της μέχρι την αναχώρησή του από την Κέρκυρα το 1811. Στην Ιονική Ακαδημία, που σκοπός της είναι η προώθηση του εμπορίου και η ενθάρρυνση των γραμμάτων, γίνονται επιστημονικές ανακοινώσεις σε δημόσιες διαλέξεις και παρεμφερείς εκδηλώσεις, ενώ στις τάξεις της έχει 28 τακτικά μέλη και πολλά αντεπιστέλλοντα.

Η Ιονική Ακαδημία είχε τα τμήματα:

1) Φυσικομαθηματικό, 2) Ηθικοπολιτικό και 3) Φιλολογικό-Καλλιτεχνικό  ενώ στον καταστατικό χάρτη της αναφέρεται ο σκοπός της ίδρυσης είναι:

«η τελειοποίηση της γεωργίας, της βιομηχανίας, του εμπορίου, της ανάπτυξης ειδικού και δημόσιου πλούτου στα εφτά νησιά. Η πρόοδος των επιστημών, που διαφωτίζουν τον καλλιεργητή, τον παραγωγό, τον έμπορο και την πρόοδο των γραμμάτων, τα οποία  από την ένωσή τους με τις επιστήμες, τις κάνουν πιο αγαπητές και γίνονται τα ίδια πιο χρήσιμα».

Τον  Αύγουστο του 1808 ξεκινά τμήμα Φυσικής για αρχαρίους, τμήματα Βοτανικής, Φυσιολογίας, Πολιτικής Οικονομίας και Εγκληματολογίας, όλα στα ιταλικά, που παρέμεναν η εν χρήσει γλώσσα.  Τα μέλη της πνευματικής αριστοκρατίας της Κέρκυρας αποτελούν μέρος της Ακαδημίας: Ο Ιωάννης και ο Βιάρος Καποδίστριας, ο Αντώνιος Πιέρρης, ο Ανδρέας Ιδρωμένος, ο αρχιτέκτονας Προσαλένδης. Ανάμεσα στα αντεπιστέλλοντα μέλη ξεχωρίζουν οι: Ugo Foscolo, Pouqueville (γενικός πρόξενος της Γαλλίας στα Γιάννενα), Fauvel (υποπρόξενος της Γαλλίας στην Αθήνα και φιλέλληνας αρχαιολόγος). Επίσης ξεχωρίζει ο Αθανάσιος Ψαλλίδας (στα Γιάννενα) και ο Κοραής, που βρίσκεται τότε στο Παρίσι.

Βέβαια πριν την Ιονική Ακαδημία, ο Ιωάννης Καποδίστριας ιδρύει τη Σχολή της Τενέδου (στο καθολικό μοναστήρι, δίπλα στο Νέο Φρούριο – Σπηλιά).

Ο διορατικός πολιτικός ως Επιθεωρητής Εκπαιδεύσεως ( Υπουργός Δημόσιας Εκπαίδευσης – 1803) διαπιστώνει την έλλειψη μορφωμένων υπαλλήλων, δασκάλων και ιερωμένων και προκαλεί την έκδοση τριών θεσπισμάτων. Με το δεύτερο θέσπισμα ιδρύει σαράντα σχολεία για τη στοιχειώδη εκπαίδευση σε όλα τα Επτάνησα και με το τρίτο θέσπισμα δημιουργείται και δεύτερη βαθμίδα εκπαίδευσης, η ίδρυση Γυμνασίου στην Κέρκυρα. Στις 27 Ιουνίου 1805 με θέσπισμα της Γερουσίας αποφασίστηκε η ίδρυση Ελληνικού σχολείου για την επιμόρφωση των υπαλλήλων του Κράτους με έδρα τη Μονή της Παναγίας της Τενέδου ( ή Παναγία της Καρμήλου) στην Κέρκυρα. Ο Καποδίστριας ονομάζεται Έφορος του Σχολείου (σημερινός διευθυντής) και συντάσσει τον εσωτερικό κανονισμό του.

Η Ιονική Ακαδημία διαλύεται τον Ιούνιο του 1814 με την πτώση της Ναπολεόντειας αυτοκρατορίας, που θέτει τέλος στη γαλλική κυριαρχία, αλλά  η ιδέα δεν εξαφανίζεται. Η συνέχεια θα υπάρξει λίγα χρόνια αργότερα, το 1824. Οι πρώτες προσπάθειες για την ίδρυση ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος στα Ιόνια, ξεκινούν από το λόρδο Guilford στα 1811, χρονιά κατά την οποία επισκέπτεται για δεύτερη φορά την Ιθάκη.  Στα 1818 ο Guilford ετοιμάζει ένα υπόμνημα με προτάσεις για την οργάνωση της Στοιχειώδους, Μέσης και Ανώτερης εκπαίδευσης στα Ιόνια Νησιά. Η διδασκαλία στη στοιχειώδη εκπαίδευση στηρίζεται στην «αλληλοδιδακτική μέθοδο» με τον Αθανάσιο Πολίτη και τον Ιάκωβο Λουζινιάν.

Στις 12/24 Μαΐου 1824 το Νομοθετικό Σώμα (Γερουσία) λαμβάνει την απόφαση για την ίδρυση του Πανεπιστημίου. Η απόφαση αυτή στηρίζεται στις προτάσεις του Guilford, περιλαμβάνοντας όμως τα ελάχιστα των προτεινομένων, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο να είναι νομικά μετέωρο. Μόνο με νέα νομοθετική πράξη στις 31 Μαΐου 1825 το Πανεπιστήμιο αποκτά μόνιμη νομική οντότητα, ενώ μετά το θάνατο του Guilford, οι αρμοδιότητες του Άρχοντα της Παιδείας μεταβιβάζονται στις 31 Μαΐου 1828 στη Γενική Επιτροπή της Δημόσιας Αγωγής.

Φρεντερίκ Νορθ ή Κόμης του Guilford (1766-1827) – κήπος Boscetto

Η οργάνωση της Ακαδημίας

Η απόφαση της Βουλής στις 12/24 Μαΐου 1824 ορίζει ότι το Πανεπιστήμιο αποτελείται από τέσσερις σχολές: Θεολογία, Νομική, Ιατρική, Φιλοσοφική (με τμήματα Επιστημών και Φιλολογίας). Κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 1824-1825 λειτούργησε η Θεολογική και η Φιλοσοφική.

Από το 1^ο έτος λειτουργίας της Ακαδημίας έχομε λίγους μεν αλλά εξαιρετικούς διδάσκοντες. Ένας εξ αυτών ο Νικόλαος Πίκκολος (1972 – 1866) μαθητής του Κ. Βαρδαλάχου στο Βουκουρέστι, με σπουδές στο Παρίσι, φίλος του Κοραή μεταφράζει και διδάσκει στη σχολή (1824) τον «Λόγο Περί της Μεθόδου» του Καρτέσιου  και τη μετάφραση μέρους της Λογικής των Αρνώ και Νικόλ με δικά του σχόλια, (Λίνος Μπενάκης, 1994).

Το κτήριο της διοίκησης στο Παλαιό Φρούριο στο οποίο στεγάστηκε από το 1824 έως το 1840 η Ιόνιος Ακαδημία.

Οι φοιτητές πριν λάβουν το πρώτο πτυχίο θεωρούνται ότι δεν ανήκουν σε κάποια συγκεκριμένη Σχολή, αλλά ονομάζονται γενικά Φιλόλογοι (αφορά το 1^ο και 2^ο έτος σπουδών), εκτός από τους φοιτητές της Θεολογίας που έχουν λάβει το σχήμα και ονομάζονται Αναγνώστες. Όσοι δεν έχουν το απαραίτητο επίπεδο γνώσεων αποκαλούνται Έφηβοι και υπάγονται στον καθηγητή των προπαρασκευαστικών μαθημάτων. Η γλώσσα που επικρατεί στις παραδόσεις είναι η κοινή λογία, η Κοραϊκή, ενώ η αρχαϊκή και η δημοτική δεν αποκτούν ποτέ ερείσματα. Όμως, ο Σταματέλος Πυλαρινός διδάσκει Φυσική Πειραματική το 1827-1828 και τυπώνει τα μαθήματά του στη δημοτική.

Μάθημα 5° και 6°

ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ

‘Ενα σώμα όπου ευρίσκεται, ήτε εις κατάστασιν ησυχίας, ήτε κίνησης, πρέπει να τήν φυλάη, όσο μια εξωτερική αιτία δέν ενεργήσει άπάνου του, και τό βγάλει άπ’ αυτήν. Τούτη ή αδιαφορία τών σωμάτων, τόσο στην κίνησι, σαν και στην ησυχία, ονομάζεται  Ά δ ρ ά ν ι α (inertie) ή καλήτερα Α δ ι α φ ο ρ ί α».

Προσθίκη εις τό 3° καί 4° Μάθημα.

“Ιδαμε, πώς εις τήν ισοταχή κίνησι, τό διάστημα όπου διατρέχει ενα σώμα, είναι ανάλογο του δαπανημένου καιρού. Γνωρίζουμε λοιπόν τήν ταχύτητα του σώματος, μοιράζοντας τό διάστημα με τόν καιρό, οπού έδαπάνησε τό σώμα για να τό διατρέξη. “Ετζη αν ονομάσουμε το διάστημα Δ, τόν καιρό Κ, καί τήν ταχύτητα Τ, θα έχουμε τόν τύπο Τ= Δ/Κ τούτος ο απλούστατος τύπος είναι ή βάσις όλης της μηχανικής.

Εις τήν άνισοταχή αυξανόμενη κίνησι, τό διάστημα όπου διατρέχει το σώμα, είναι ανάλογο του τετραγώνου του καιρού, όπου έδαπάνησε’ ετσι για να προσδιορίσουμε ταΐς ίδέαις μας, ας ύποθέσουμεν, ότι σε μια μονάδα καιρού, 1″ (δεύτερο λεπτό) λόγου χάρι, τό σώμα έδιέτρεξεν ενα ποδάρι, εις 2″, θα διέτρεξε 2 X 2 = 4, εις 3 ” = 3 X 3 = 9 ποδάρια.

(Ασδραχάς, Ερανιστής , 1976 – H Δημοτική στην «Ιόνιο Ακαδημία». Τα μαθήματα Φυσικής του Σταματέλου Πυλαρινού, 1827).

Στο βάθος οι «σκληρές» αγγλικές φυλακές Κερκύρας. «Φιλοξένησαν» ποινικούς, αλλά και πολιτικούς θανατοποινίτες.

Στο δεύτερο έτος λειτουργίας της Ακαδημίας (1825-1826) αρχίζει να λειτουργεί η Νομική και η Ιατρική Σχολή, οι καθηγητές ανέρχονται στους 14, ενώ οι σπουδαστές (που ανέρχονται τους 211) είναι ελεύθεροι να παρακολουθούν μαθήματα σε περισσότερες από μια σχολές κατά την ίδια περίοδο.

Κατά το τρίτο έτος (1826-1827) οι καθηγητές γίνονται 16 και η Φιλοσοφική Σχολή διαιρείται σε δύο τμήματα: το «επιστημονικό» (στο οποίο διδάσκει Στοιχεία Μαθηματικών ο Καραντηνός) και το «φιλολογικό». Κατά τη χρονική αυτή περίοδο δεν διδάσκεται Φυσική, την έδρα της οποίας αναλαμβάνει για το επόμενο έτος ο Σταματέλος Πυλαρινός.

Μεταξύ των άλλων φιλολογικών και φιλοσοφικών μαθημάτων διδάσκονται στο 1^ο έτος Άλγεβρα, στο 2^ο έτος Γεωμετρία, Φυσική Πειραματική, στο 3^ο έτος Εισαγωγή στον Υψηλό Λογισμό, Φυσική, Πειραματική Φυσική,  Γεωπονία, στο 4^ο έτος πειραματική Φυσική και Μαθηματικά, Υψηλός Λογισμός, Ναυτιλία, στο 5^ο έτος Συνέχεια του λογισμού, Αστρονομία, Μηχανική. (Βλ. Διδακτορική διατριβή, Γ. Ζούμπου).

Στις 19 Ιουνίου 1827 ο Guilford αναχωρεί για τελευταία φορά από την Κέρκυρα και ο πρόωρος θάνατος του στις 14 Οκτωβρίου ανακόπτει την ανοδική πορεία της Ιονίου Ακαδημίας. Άμεσες συνέπειες είναι: ο περιορισμός των οικονομικών της Ακαδημίας, η περικοπή της προσφερόμενης διδασκαλίας και η επιστροφή των βιβλίων του Guilford στους κληρονόμους του στη Βρετανία. Τα καθήκοντα του Άρχοντα της Ακαδημίας αναλαμβάνει τριμελής «Γενική Επιτροπή για τη Δημόσια Παιδεία» και ακολουθεί περιορισμός του προϋπολογισμού της εκπαίδευσης από τη Γερουσία, ίδρυση του Ιεροσπουδαστηρίου στα 1828 (που περιορίζει τη λειτουργία της Θεολογικής Σχολής) και αναστολή της λειτουργίας της Ιατρικής.

Το 1835 η Γερουσία  προετοιμάζει νέα προγράμματα σπουδών. Σύμφωνα με αυτά, στη Φιλοσοφική Σχολή προστίθενται: Φυσική Φιλοσοφία, Ανώτερη Ανάλυση και εφαρμογές στη Μηχανική και Αστρονομία, Γενική και Φαρμακευτική Χημεία και Φυσική Ιστορία. Παράλληλα αποφασίζεται οι καθηγητές να προσλαμβάνονται με διαγωνισμό ή οποιονδήποτε άλλον πρόσφορο τρόπο, ενώ ο Αρμοστής Sir Howard Douglas προτείνει να καθιερωθούν δύο τιμητικά μετάλλια, ένα για τα Μαθηματικά και τη φυσική και ένα για τα νομικά.

Η κολώνα του Ντούγλα – Γαρίτσα και Λ. Αλεξάνδρας

Το 1857 δημοσιεύεται ο «Νόμος περί Παιδείας» ο οποίος ορίζει ως «Καθιδρύματα  της δημόσιας παιδείας» τα Προκαταρκτικά Σχολεία, τα Λύκεια και ένα Γυμνάσιο, το Ιεροσπουδαστήριο και  την Ακαδημία. Πρόκειται για το κύκνειο άσμα στην οργάνωση της Ακαδημίας, η οποία περιλαμβάνει και πάλι (και διατηρεί μέχρι το κλείσιμό της) τέσσερις σχολές: Θεολογική, Φιλοσοφική και Φιλολογική, Νομική και Ιατρική.

Σπουδαίος καθηγητής των μαθηματικών ο Ιωάννης Καραντηνός, εκ Κεφαλληνίας (βλ. Γ.Ζούμπου Διδακτορική διατριβή). Φυσικοί που δίδαξαν στην Ιόνιο Ακαδημία, εκτός του Σταματέλου Πυλαρινού, αλλά όχι με συστηματικό τρόπο οι Ιταλοί:  α) Ο Ottaviano Fabrizio Mossotti (διδάσκει το 1836 – 1838). Το1840 καλείται στο πανεπιστήμιο της Pisa όπου ονομάζεται καθηγητής της Μαθηματικής Φυσικής, της Ουράνιας Μηχανικής και της Γεωδαισίας, αλλά καταλαμβάνει την έδρα μόλις το 1843 και παραμένει στη θέση αυτή  μέχρι το θάνατό του, αναδεικνυόμενος, μαζί με το Riccardo Felici και τον Enrico Betti (1823-1892), σε μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της φυσικομαθηματικής σχολής της Pisa. Το έργο του εκτός των άλλων «Sur les force qui régissent la constitution intérieure del corps – 1836» επαινείται από τον Faraday και β) O Francesco Orioli καθηγητής φυσικής στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Και οι δύο λόγω των φιλελεύθερων απόψεων που είχαν για την ενοποίηση της Ιταλίας είχαν προβλήματα με τους Αυστριακούς .

Το σύγγραμμα του Mossotti είναι το : «Lezioni Elementari di FISICA MATEMATICA. Date nell’ Universita di Corfu nel’ anno scolastico 1840-1841 da Ottaviano Fabrizio Mossotti, Professore di Meccanica celeste e Fisica Matematica nell’ E.R. Universita di Pisa, uno dei quaranta della Societa Italiana delle Scienze, Socio nazionale non residente della R. Accademia dell Scienze di Torino, Socio straniero della R. Societa Astronomica di Londra, della R. Accademia dell Scienze di Napoli ec., Tomo I, Firenze coi tipi ed spese di G. Piatti, 1843 (Tomo II, Firenze coi tipi ed spese di G. Piatti, 1845).

Στον πρόλογο του πρώτου τόμου ο Mossotti σημειώνει ότι στους δύο τόμους περιλαμβάνονται τα χειρόγραφα που χρησιμοποιήθηκαν για τους φοιτητές του πανεπιστημίου της Κέρκυρας κατά το σχολαστικόν έτος 1840-1841 και ότι με την έκταση που έχει πάρει η επιστήμη της Φυσικής κατά τα τελευταία χρόνια, είναι δύσκολη η πλήρης έκθεσή της στα μαθήματα ενός χρόνου. Επισημαίνει ότι ο Orioli δίδαξε τη Πειραματική Φυσική περιλαμβάνοντας Θερμότητα, Ηλεκτρισμό και Μαγνητισμό, ενώ ο ίδιος Θεωρία Ισοσταθμίας και Κίνησης. Το περιεχόμενο των μαθημάτων  συμφωνεί σε γενικές γραμμές με την διδακτέα ύλη του 1839-1840, ενώ οι μαθηματικές αποδείξεις παρατίθενται στο τέλος.

Από το 1857 το βιβλίο αυτό του Γεωργίου Ελαιώνος διδασκόταν και στο Ιεροσπουδαστήριο Κερκύρας.

Πρόκειται για έργα μεγάλων μαθηματικών που μετέφρασε ο Ιωάννης Καραντηνός από τα γαλλικά και που τμήματά τους χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες των Δευτερευόντων Σχολείων. Η Σειρά, εκτός από τη χρήση της από τα σχολεία του Ιονίου Κράτους, συνέβαλε στη διδασκαλία των Μαθηματικών και στο νεοσύστατο νεοελληνικό κράτος: με απόφαση του Κυβερνήτη του αγοράζονται εκατοντάδες αντίτυπα της Γεωμετρίας και της Τριγωνομετρίας (από τον Μάιο του 1828 μέχρι τον Αύγουστο του 1830).

Ο Αθανάσιος Πολίτης το 1823 διορίζεται μέλος της Συγκλήτου και το 1824 ορίζεται Καθηγητής στην έδρα της Χημείας της Ιονίου Ακαδημίας, ιδιότητα την οποία διατήρησε μέχρι το θάνατό του, το 1864. Συνδέθηκε με τον Κωνσταντίνο Νικολόπουλο, στενότατο συνεργάτη του Αδαμάντιου Κοραή, καθώς και με τους εκδότες του Λογίου Ερμή, Άνθιμο Γαζή, Θεόκλητο Φαρμακίδη και Κωνσταντίνο Κοκκινάκη. Έτσι στο τεύχος της 1ης Φεβρουαρίου 1817, υπό το γενικό τίτλο “Ιατρική” δημοσίευσε το άρθρο “Βραχεία και συνοπτική έκθεσις όλης της ιστορίας της ιατρικής, συγγραφείσα παρά του ευκλέους Σπρεγγελίου και μεταφρασθείσα από το γαλλικόν… εκ Παρισίων, Αθανάσιος Πολίτης”. Σε τεύχη του 1817 του Λογίου Ερμή δημοσίευσε άλλες δύο μεταφράσεις επιστημονικών κειμένων από τα γαλλικά, καθώς και μια επιστολή στην οποία εκθειάζει τη συμβολή του Λογίου Ερμή στην αφύπνιση του Ελληνισμού, καταθέτει προτάσεις για εμπλουτισμό της ύλης του και καλεί να λαμβάνεται υπόψη η άποψη των σοφών ομογενών, όπως του Κοραή, του Νικολόπουλου και άλλων.

Το τέλος

Νόμος ΡΗ του 1865

“Γεώργιος Α’ Βασιλεύς των Ελλήνων. Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της βουλής απεφασίσαμεν και διατάσσομεν: Περί οργανώσεως της εκπαιδεύσεως κατά την επτάνησον.

Αρθρον 1 – Καταργούνται α) Το αρχοντείον της Παιδείας εν Επτανήσω. β) η Ιόνιος Ακαδημία. γ) το εν Κερκύρα Ιεροσπουδαστήριον, δ) το εν Κερκύρα Γυμνάσιον, ε) τα Λύκεια Κερκύρας, Παξών, Λευκάδος, Ιθάκης, Κεφαλληνίας, Ζακύνθου και Κυθήρων

Ο γράφων (τελειόφοιτος του 1^ου Γυμνασίου Αρρένων Κερκύρας) οφείλει πολλές ευχαριστίες στον φίλο, συνάδελφο και συμμαθητή του “αντίπαλου” σχολείου (2^ου Γυμνάσιου Αρρένων), Γεώργιο Ζούμπο που με έκανε κοινωνό της Διδακτορικής του Διατριβής «Τα μαθηματικά στην Ιόνιο Ακαδημία».