web analytics

Mr ή Mm?

Θα ήθελα να ευχαριστήσω πολύ τον κύριο Τσιλογιαννη,ο οποίος μέσα από σχόλιο σε αντίστοιχη ανάρτηση και στην συνέχεια μέσω προσωπικής συζήτησης ανέδειξε κατι πολύ σημαντικό ( ίσως από τα σημαντικότερα που έχω εισπράξει στο δίκτυο) και αυτό είναι η γραφή της γραμμομοριακης μάζας ως Mm( ομοίως Vm ο γραμμομοριακος όγκος)και όχι ως Μr , ώστε να αναδεικνύουμε την μονάδα του μεγέθους. Το Mr εξορισμού είναι αδιάστατο μέγεθος και συνεπώς η σχέση m= nMr είναι λανθασμένη εφόσον το m έχει μονάδες το g . ( Δυστυχώς χρησιμοποιείται ευρέως) . Επομένως, ύστερα από το σχόλιο του κυρίου Τσιλογιαννη και εκ των υστέρων  δικό μου προβληματισμό και αναζήτηση, καταλήγω στο συμπέρασμα πώς η πιο εύστοχη προσέγγιση είναι το Mr να εκφράζεται σε ένα μέγεθος που αναδεικνύει τις μονάδες του( g/mol )  και έτσι να απαλλαγούμε από τον τύπο m= n Mr αλλά να υιοθετήσουμε το m= n Mm όπου Mm: γραμμομοριακη μάζα

Προσωπικά θα το υιοθετήσω και στις επικείμενες αναρτήσεις μου !

 

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
24 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Θοδωρής Βαχλιώτης
31/07/2025 7:11 ΜΜ

Γεια σου Τόνια. Καταρχάς να επισημάνουμε ότι η σχετική μοριακή μάζα Mr και η μολαρική μάζα Μ είναι δύο διαφορετικά μεγέθη. Θέλω να πω η έκφρασή σου “το Mr να εκφράζεται σε ένα μέγεθος που αναδεικνύει τις μονάδες του( g/mol )” μπορεί να δημιουργήσει παρανοήσεις. Στα νέα προγράμματα σπουδών, με βάση τα οποία γράφονται και τα νέα βιβλία, ο όρος “γραμμομοριακή μάζα” έχει αντικατασταθεί από τον όρο “μολαρική μάζα” που εκφράσει την μάζα ενός mol μιας ουσίας. Έχει μονάδες g/mol και συμβολίζεται με Μ (italics). Προσωπική μου άποψη είναι ότι είναι καλύτερο να εναρμονιστούμε με τα νέα προγράμματα σπουδών, για να μην υπάρχουν παρανοήσεις.
Επίσης αισθάνομαι αδικημένος γιατί νομίζω πρώτος εγώ σου είχα κάνει σχετική επισήμανση σε μια από τις πρώτες αναρτήσεις σου! Ας είναι, ας πάρει ο Δημήτρης τη δόξα!

Τελευταία διόρθωση8 μήνες πριν από Θοδωρής Βαχλιώτης
Δημήτρης Τσιλογιάννης

Αγαπητοί συνάδελφοι, ευχαριστώ για τη δόξα. Ωραίο είναι! Λυπάμαι Θοδωρή, την επόμενη φορά. Πέρα από την πλάκα, το σημαντικό είναι ότι μέσα από αυτές τις σελίδες έχουμε τη δυνατότητα να παίρνουμε γνώσεις (άρθρο για την ka του νερού), ιδέες (προσδιορισμός ουρίας) για να αναφέρω μόνο τα τελευταία άρθρα, να διαπιστώνουμε πιθανά λάθη που κάνουμε στη διδασκαλία μας και τελικά να γινόμαστε καλύτεροι στη δουλειά μας.
Δυστυχώς εμείς οι χημικοί (όπως και οι βιολόγοι) είμαστε αδικημένοι, καθώς στα περισσότερα σχολεία (ή τουλάχιστον σε αυτά που υπηρέτησα 27 χρόνια) είμαστε μόνοι μας. Δεν έχουμε κάποιον άλλο να μοιραστούμε προβληματισμούς ή σκέψεις (σε αντίθεση με τους φυσικούς και τους μαθηματικούς).
Ένα προσωπικό παράδειγμα. Τα τελευταία χρόνια είχα την τύχη να διδάσκω στο ίδιο σχολείο με το φίλο τον κ. Παπαστεργιάδη με πολλή μεγαλύτερη εμπειρία από εμένα. Τα πόσα θέματα συζητήσαμε, αναλύσαμε, συμφωνήσαμε ή διαφωνήσαμε είναι αμέτρητα. Κάθε φορά όμως κάτι κερδίζαμε και θέλω να πιστεύω, ότι τελικά κέρδισαν και οι μαθητές μας γιατί αυτές οι συζητήσεις αναδείκνυαν σημεία που ίσως κάποιος είχε λάθος αντίληψη ή έπαιρνε ιδέες για μια πιο φρέσκια και πιο αποδοτική προσέγγιση.
Γι΄αυτό ένα μεγάλο ευχαριστώ στους κ.κ. Μάργαρη, Παπάζογλου, Χρονάκη, και κάποιους άλλους διαχειριστές που ίσως δεν έχω προσέξει, που μας παρέχουν αυτή τη δυνατότητα με τη λειτουργία αυτού του ιστότοπου.

Θωμάς Παπαστεργιάδης

Τόνια καλημέρα και καλό μήνα! Αρχικά το σύμβολο Μ αποδίδοντας, δυστυχώς, την γραμμομοριακή μάζα, υπάρχει σε σχολικό βιβλίο, στη φυσική προσανατολισμού Β -Λυκείου. Εκεί λοιπόν ως μονάδα (και όχι ως μονάδες) έχει Kg/mol, γιατί η φυσική χρησιμοποιεί το S.I.  Έγραψα δυστυχώς, γιατί αν δεχθούμε ότι ο τύπος: m=n∙M είναι σωστός , που είναι σωστός, τότε Μ=m/n. Δηλαδή το σύμβολο Μ εκφράζει το πηλίκο της μάζας προς την ποσότητα μάζας. (χρησιμοποιώ τον όρο <ποσότητα μάζας> και όχι απλά ποσότητα, γιατί από μόνη της η ποσότητα μπορεί να αναφέρεται σε όγκο, ποσότητα όγκου, ή σε μόρια, ποσότητα μορίων). Από άποψη σωστής διατύπωσης το γραμμομοριακή και το μολαρική προσδιορίζουν μάζα. Η οποιαδήποτε λοιπόν μάζα ΔΕΝ μπορεί να έχει μονάδα μέτρησης το  Kg/mol. Η αιτία του κακού δεν είναι η μία αυτή  σχέση. Από την εμπειρία μου έχω διαπιστώσει ότι η πλειοψηφία των συναδέλφων δυστυχώς, εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, ΔΕΝ έχει κατανοήσει σε ένα φυσικό μέγεθος ότι άλλο είναι η τιμή μεγέθους και άλλο η  αριθμητική τιμή!!!  

Επειδή μου αρέσει η τεκμηρίωση των λεγομένων μου, ειδικά όταν η άποψη μου είναι αντίθετη με την πλειοψηφία εξηγούμε:  

Από τις ενδεικτικές απαντήσεις της Κ.Ε.Ε. στις 06/06/2024

Γ3.γ ……. 0,6-2φ+φ=0,4 → φ=0,2 mol!!! (τα θαυμαστικά δικά μου)

άρα  nx=φ mol (καταναλώνεται πλήρως)

Δικό μου: ωραία κατάλαβα ότι nx= 0,2 mol∙mol =0,2mol2!!!

Σχολικό βιβλίο : Γ΄ Λυκείου,  τεύχος Β , σελίδα 146.

Το pH(πε-χά) ορίζεται ως ο αρνητικός δεκαδικός λογάριθμος της αριθμητικής τιμής της συγκέντρωσης των ιόντων Η3Ο+   σε ένα υδατικό διάλυμα.

pH=-log[Η3Ο+]

δηλαδή, αν  3Ο+]=10-3Μ, τότε pH=-log[Η3Ο+]=3 (1)
Δικό μου:

Ο αριθμός χ  έχει αντίθετο και είναι ο αριθμός -χ. Συνεπώς ο αντίθετος και ΟΧΙ ο αρνητικός. Να είχαμε και ως αποτέλεσμα αρνητικό αριθμό!!!

Αριθμητική τιμή χωρίς αναφορά στη μονάδα μέτρησης ΔΕΝ υπάρχει , εκτός αν το μέγεθος είναι αδιάστατο. Πριν αλέκτωρ λαλήσει: Η αριθμητική τιμή της συγκέντρωσης έχει μονάδα μέτρησης και στον λογάριθμο την χάνει!!! στο (1)

Έχεις σκεφτεί να υπολογίσεις το pΗ διαλύματος στο οποίο η αριθμητική τιμή της συγκέντρωσης των ιόντων Η3Ο+  στο S.I είναι ίση με 10-2;;;

Απάντηση:  CΗ3Ο+=10-2mol/m3=10-5mol/L. Συνεπώς pH=5.

Από ΤΘΔΔ , δυστυχώς σε πολλά-πολλά θέματα.   

Η σταθερά αυτοϊοντισμού του νερού δίνεται από τη σχέση ΚW=10-14M2 οπότε pΚW=14.

 Δικό μου:
pΚW=-log10-14M2=14+ logM2=;;;;;;;; Να πληροφορήσω δε, τα άτομα που ασχολούνται με την ΤΘΔΔ ως θεματοδότες, ως κριτές ή ως συντονιστές ο logM2  ΔΕΝ ισούται με το μηδέν,  απλά δεν ορίζεται!

 Αν βρεις κάποιο ενδιαφέρον στα παραπάνω, είτε συμφωνείς είτε διαφωνείς μπορεί αν θέλεις να το επισημάνεις. Τότε θα έχει νόημα να αναφερθώ στον γραμμομοριακό ή κατ΄άλλους μολαρικό  όγκο. Ευχαριστώ για την υπομονή σου.  ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ!

Θοδωρής Βαχλιώτης
01/08/2025 4:40 ΜΜ

Καλησπέρα. Θωμά, αν κατάλαβα καλά, εννοείς ότι η Μ έχει μονάδες μάζας, π.χ. Kg ή g; Σε αυτήν την περίπτωση, στη σχέση n=m/M το n δεν θα είναι αδιάστατο μέγεθος; Επίσης όλα τα βιβλία που βλέπω ορίζουν το pH ως τον αρνητικό (negative) λογάριθμο

Θοδωρής Βαχλιώτης
01/08/2025 4:50 ΜΜ

Στο gold book της IUPAC το ορίζει μάλιστα με βάση την ενεργότητα α(Η+).

Θοδωρής Βαχλιώτης
01/08/2025 5:02 ΜΜ

Επίσης από το gold book: molar mass M (italics) = Mass divided by amount of substance, δηλ. M= m/n. Μονάδες μέτρησης: kg mol-1, g.mol-1

Θωμάς Παπαστεργιάδης

Καλησπέρα Θοδωρή, καλό μήνα. Έγραψα ότι το σύμβολο Μ ΔΕΝ  είναι σωστό να λέγεται γραμμομοριακή μάζα ή μολαρική μάζα γιατί ως μάζα θα είχε μονάδα το g (συνήθως στη χημεία) ή μονάδα το Kg για το S.I . Δεχόμενος τον τύπο που και εσύ γράφεις , ελπίζω να τον δέχεσαι ως σωστό, κατέληξα  στη σχέση:  Μ=m/n. Αν περιγράψεις την σχέση θα πεις ότι Μ είναι ο λόγος  ΔΥΟ φυσικών μεγεθών. Η γραμμομοριακή μάζα  όπως και η  μολαρική μάζα είναι ΕΝΑ φυσικό μέγεθος. Αφού δηλώνεις ότι σε ενδιαφέρει η επιστημονική αλήθεια, και μπράβο σου , κατά την ταπεινή μου γνώμη δεν πρέπει να δεχόμαστε το κάθε τι χωρίς σκέψη. Το λέω για το αρνητικό και το αντίθετο.
Η συνήθεια, η γενικότητα, το δεν πειράζει το καταλαβαίνουν , αυτά είναι που σκοτώνουν τη χημεία, ως επιστήμη.
Στο ερώτημα : Τα 10 mol ουσίας χ πόσα μόρια περιέχουν;
Δίνεται η σταθερά Avogadro: ΝΑ= 6,02∙1023mol-1
Γράφεται ή δεν γράφεται : περιέχουν 10ΝΑ μόρια;;  το οποίο  είναι ψέμα. Γιατί τους λέμε  ότι περιέχουν 6,02∙1024μόρια ανά mol , που φυσικά δεν ισχύει. Σωστή απάντηση : περιέχουν 10mol∙ΝΑ μόρια
Πάνω στα ίδια: Τι θα πει ο γραμμομοριακός όγκος  , που είναι όγκος , είναι ίσος με 22,4L /mol , και μάλιστα χωρίς καμία αναφορά σε συνθήκες;;;
Ευχαριστώ για την υπομονή σου!
ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ.

Θοδωρής Βαχλιώτης
01/08/2025 5:59 ΜΜ

Καλό μήνα Θωμά! N=n.NA= 10 mol.6,02.10^23 mol-1 = 6,02.10^24 μόρια, ΟΧΙ ανα mol! To ανά mol που το βλέπεις;

Θωμάς Παπαστεργιάδης

Τόνια γειά σου και πάλι. Το οποιοδήποτε φυσικό γενικά έχει μία μονάδα μέτρησης. Όμως για πρακτικούς λόγους χρησιμοποιούμε πολλαπλάσια και υποπολλαπλάσια. Τονίζω το γενικά γιατί έχουμε τον βαθμό ιοντισμού ή τον   βαθμό απόδοσης που είναι αδιάστατο μέγεθος όπως την ειδική περίπτωση της σταθεράς της αντίδρασης που η μονάδα της εξαρτάται από την τάξη της αντίδρασης. Η συγκέντρωση έχει αρκετές μονάδες που συγκρίνονται μεταξύ τους όπως  mol/L   ,  mmol/L , mol/mL  , mol/m3. Έχεις δίκιο να λες ότι στη χημεία χρησιμοποιείται η molality , μοριακότητα κατ’ όγκο. Αυτό δεν σημαίνει όμως δεν μπορεί να δοθεί άλλη μονάδα.
ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ           

Θωμάς Παπαστεργιάδης

Θοδωρή, σε ρώτησα αν ως απάντηση δίνεται 10 ΝΑ μόρια,  τη σωστή απάντηση την έχω γράψει!!!   Δεν μου απάντησες όμως.     

Θοδωρής Βαχλιώτης
01/08/2025 6:38 ΜΜ

Α, εντάξει, αν θεωρείς ότι το 10ΝΑ δεν είναι 6,02.10^24, πάω πάσο! Δηλαδή αν δεν αντικαταστήσω την τιμή του ΝΑ λες ότι δεν είναι σωστό. Εγώ θεωρώ ότι είναι.

Τελευταία διόρθωση8 μήνες πριν από Θοδωρής Βαχλιώτης