web analytics

Mr ή Mm?

Θα ήθελα να ευχαριστήσω πολύ τον κύριο Τσιλογιαννη,ο οποίος μέσα από σχόλιο σε αντίστοιχη ανάρτηση και στην συνέχεια μέσω προσωπικής συζήτησης ανέδειξε κατι πολύ σημαντικό ( ίσως από τα σημαντικότερα που έχω εισπράξει στο δίκτυο) και αυτό είναι η γραφή της γραμμομοριακης μάζας ως Mm( ομοίως Vm ο γραμμομοριακος όγκος)και όχι ως Μr , ώστε να αναδεικνύουμε την μονάδα του μεγέθους. Το Mr εξορισμού είναι αδιάστατο μέγεθος και συνεπώς η σχέση m= nMr είναι λανθασμένη εφόσον το m έχει μονάδες το g . ( Δυστυχώς χρησιμοποιείται ευρέως) . Επομένως, ύστερα από το σχόλιο του κυρίου Τσιλογιαννη και εκ των υστέρων  δικό μου προβληματισμό και αναζήτηση, καταλήγω στο συμπέρασμα πώς η πιο εύστοχη προσέγγιση είναι το Mr να εκφράζεται σε ένα μέγεθος που αναδεικνύει τις μονάδες του( g/mol )  και έτσι να απαλλαγούμε από τον τύπο m= n Mr αλλά να υιοθετήσουμε το m= n Mm όπου Mm: γραμμομοριακη μάζα

Προσωπικά θα το υιοθετήσω και στις επικείμενες αναρτήσεις μου !

 

Loading

Subscribe
Ειδοποίηση για
24 Σχόλια
Inline Feedbacks
Όλα τα σχόλια
Δημήτρης Τσιλογιάννης

Ερώτηση: γραμμομοριακή μάζα (όπως λέγαμε παλιά ή μολαρική σήμερα) και μάζα είναι το ίδιο; Απάντηση, όχι. Επειδή χρησιμοποιούμε τη λέξη μάζα, δεν σημαίνει ότι εννοούμε μάζα. Η μολαρική μάζα είναι ένα άλλο φυσικό μέγεθος, διακριτό από τη μάζα. Και κάθε φυσικό μέγεθος έχει τη δική του μονάδα μέτρησης, ανάλογα με το πώς ορίζεται. Και φυσικά η μονάδα μέτρησης g/mol ή kg/mol είναι απολύτως σωστή. Ο γραμμομοριακός όγκος είναι όγκος. Όχι. Είναι ο όγκος 1 mol. Επειδή στην ονομασία χρησιμοποιούμε τη λέξη όγκος, δεν σημαίνει ότι είναι το ίδιο.
Και για να το ολοκληρώσω και με ένα άλλο παράδειγμα: η ενθαλπία είναι ενέργεια και μετριέται σε J. Η ενθαλπία καύσης είναι η ενέργεια ανά ορισμένη ποσότητα, για αυτό και έχει μονάδα μέτρησης, J/mol. Είναι τα ίδια φυσικά μεγέθη; Όχι, και για αυτό έχουν και διαφορετική μονάδα μέτρησης.
Αρνητικός -αντίθετος: πιο είναι το σωστό; Και τα δύο. Γιατί; Διότι pH = -log(οξώνια). Και επειδή έχουμε τη συνάρτηση log, το μείον προσδιορίζει την “αντίθετη” συνάρτηση, η οποία υπολογίζεται με την “αρνητική” τιμή της συνάρτησης log. Έτσι και οι δύο λέξεις είναι σωστές. Ωστόσο το αρνητικός μας λέει ταυτόχρονα και τι να κάνουμε. Και φυσικά όταν παίρνουμε την αρνητική τιμή μιας συνάρτησης, δεν σημαίνει ότι έχουμε αρνητικό αριθμό. Εξαρτάται από τις τιμές που παίρνει.
Γράφουμε 10ΝA μόρια και σωστά το γράφουμε, γιατί με το σύμβολο NA έχουμε και τη σταθερά και τον αριθμό Avogadro. Στη μια περίπτωση χρησιμοποιούμε τη σταθερά, στην άλλη γράφουμε τον αριθμό.
Η k έχει μονάδα μέτρησης. Όχι. Η ΤΘΔΔ είναι επιλεκτική στο ποτέ υποστηρίζει την επιστημονική γνώση, την οποία τάχα δεν έχει το βιβλίο. Και αν υποθέσουμε ότι ήθελαν για διδακτικούς λόγους να εμφανίζουν μονάδα μέτρησης, όταν υπολογίζουν στις λύσεις pH, pk κλπ θα έπρεπε να διαιρούν τη συγκέντρωση, με τη μονάδα μέτρησης της συγκέντρωσης που είναι mol/L ώστε να βρίσκουν τον λογάριθμο αδιάστατων μεγεθών, ή τουλάχιστον να δηλώνουν ότι στην αντίστοιχη σχέση χρησιμοποιούνται οι αριθμητικές τιμές μόνον, όταν η συγκέντρωση εκφράζεται σε mol/L. Οπότε από όποια μεριά και να το δούμε η ΤΘΔΔ το αντιμετωπίζει λανθασμένα, όπως πολύ σωστά εντοπίζει ο Θωμάς.
Για τα προηγούμενα γνωρίζουμε και οι δύο ότι διαφωνούμε.

Δημήτρης Τσιλογιάννης

Πρόταση: Χρησιμοποιήστε το chatgpt με το ερώτημα “Πώς πρέπει να περιγράφουμε το pH, ως αρνητικό λογάριθμο ή αντίθετο λογάριθμο;” Έχει κάποιο ενδιαφέρον.

Θοδωρής Βαχλιώτης
02/08/2025 8:03 ΜΜ

Ωραίο το chatgpt Δημήτρη, μια χαρά τα λέει, αρνητικός!

Κοτσακινός Χρήστος
04/08/2025 12:47 ΠΜ

Πιθανώς να έχει κάποια αξία:
(Από το ΨΕΒ Χημείας με τίτλο ΒΑΣΙΚΕΣ & ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΤΑΞΕΙΣ
ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ 0.5:ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΤΟΜΙΚΗ ΜΑΖΑ (Ar), ΣΧΕΤΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ (Mr), ΜΟL (nx), ΜΟΛΑΡΙΚΗ ΜΑΖΑ (M) ΚΑΙ ΜΟΛΑΡΙΚΟΣ ΟΓΚΟΣ (Vm).)

comment image

Τελευταία διόρθωση8 μήνες πριν από admin
Κοτσακινός Χρήστος

Γιατί λοιπόν η ελληνική βιβλιογραφία (και όχι μόνο) χρησιμοποιεί λάθος σύμβολα όπως Mr αντί για Mm ή M;

Η ελληνική σχολική και ακαδημαϊκή παράδοση πολλές φορές προτιμά την ευκολία έναντι της ακρίβειας. Χρησιμοποιεί Mr = M(g/mol) για να μην εισάγει επιπλέον σύμβολα. Υποθέτει πως «ο μαθητής καταλαβαίνει» από τα συμφραζόμενα πότε το Mr είναι καθαρός αριθμός και πότε είναι ποσότητα με μονάδες — πράγμα φυσικά λανθασμένο, γιατί υπονομεύει τη φυσική σημασία των μεγεθών.

Η φυσική σημασία των μονάδων και των μεγεθών (π.χ. γιατί m = n·Mr είναι λάθος) δεν διδάσκεται συστηματικά, με αποτέλεσμα αφενός καθηγητές να αναπαράγουν το λάθος αφετέρου βιβλία να θεωρούν ότι είναι “λεπτομέρεια” και να μη διορθώνουν τη σύγχυση.

Πάντως, η IUPAC ξεκαθαρίζει ότι:
Το M (ή Mm) είναι μεγεθός με μονάδες (g/mol ή kg/mol) και αφορά την πραγματική molar mass,
Το Mr είναι λόγος, δηλαδή ένα αδιάστατο αριθμητικό μέγεθος 
Επίσης καθορίζει ότι αν εκφράσουμε το M σε g/mol, τότε αριθμητικά είναι ίσο με το Mr, αλλά μόνο ως αριθμός — οι μονάδες είναι σημαντικές 

Και γιατί λοιπόν να υιοθετήσουμε τη διακριτή σύμβαση;
Για εμένα 3 λόγοι:
1) Προφυλάσσει από λάθη διαστατικής ανάλυσης.
2) Διατηρεί σαφήνεια: Mr ως καθαρή αναλογία, M/Mₘ ως πραγματική ποσότητα με μονάδα.
3) Ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς επιστημονικές πρακτικές.

Να πω τέλος κατόπιν “μίνι” έρευνας:
ΗΠΑ – ΗΒ: Ακολουθούν εδώ και αρκετά χρόνια τη διεθνή πρακτική
Σιγκαπούρη: Ακολουθεί τη διεθνή πρακτική από 2013

Δημήτρης Τσιλογιάννης

Καλημέρα Χρήστο. Ωραίο αυτό που “ψάρεψες”. Δυστυχώς το τρέχον σχολικό βιβλίο επέλεξε την πρωτοτυπία n=m/Mr (g/mol). Δηλ. έχω ένα φυσικό μέγεθος, Mr, του βάζω άλλη μονάδα μέτρησης, και το μετασχηματίζω σε νέο φυσικό μέγεθος. Τόσο απλά.
Και να πεις ότι δεν υπήρχε η πληροφορία; Στο πράσινο βιβλίο έκδοση του 1993 (το σχολικό βιβλίο γράφηκε περί το 2000), αναφέρεται με σαφήνεια.
Νομίζω ότι το πιο σημαντικό, όπως έγραψες, είναι η έλλειψη προσοχής στις μονάδες μέτρησης που χρησιμοποιούμε στη Χημεία. Μοιάζει να το θεωρούμε περιττό. Ευτυχώς, στο νέο πρόγραμμα σπουδών, τουλάχιστον το θέμα της μολαρικής μάζας, αποκαθίσταται.