Για την υδροδότηση ενός οικισμού με νερό, χρησιμοποιείται υδραγωγείο, τοποθετημένο σε λόφο ύψους Η από την επιφάνεια παρακείμενης λίμνης. Η δεξαμενή του υδραγωγείου διατηρείται συνεχώς γεμάτη, μέχρι ύψους h από τον πυθμένα της, με τη βοήθεια αντλίας Ρ που λειτουργεί αυτόματα όποτε χρειάζεται.
Κατά την κατασκευή του υδραγωγείου, ο μηχανικός σκέφτηκε ότι θα ήταν προτιμότερο να συνδέσει τον σωλήνα εξόδου της αντλίας στο επάνω μέρος της δεξαμενής (1), ώστε να αποφύγει τυχόν προβλήματα στεγανότητας και διαρροή νερού στο σημείο σύνδεσης.
Αναρωτήθηκε όμως μήπως, αν έκανε τη σύνδεση στο κάτω μέρος (2) της δεξαμενής, θα είχε οικονομία στη λειτουργία της αντλίας, δεδομένου ότι αυτή θα έπρεπε να ανεβάζει το νερό σε μικρότερο ύψος.
Ποιο από τα δύο σημεία σύνδεσης είναι προτιμότερο, κατά τη γνώμη σας, για την οικονομικότερη λειτουργία της αντλίας; Δώστε εξηγήσεις.
(Το νερό να θεωρηθεί ιδανικό υγρό.)
Απάντηση:
Έστω Π = Α·υ η παροχή κατά τη λειτουργία της αντλίας, όπου Α η διατομή των σωλήνων σύνδεσης.
Οι ρευματικές γραμμές στην είσοδο της αντλίας ξεκινούν από την επιφάνεια της λίμνης με μηδενική ταχύτητα.
1) Στην περίπτωση (1) το νερό εισέρχεται στη δεξαμενή με ταχύτητα υ, αφού ανέβει κατά ύψος Η + h, υπό πίεση Ρ1 που είναι ίση με την ατμοσφαιρική.
Αν είναι dW/dV η ενέργεια που προσφέρει η αντλία ανά μονάδα όγκου διερχόμενου νερού, ισχύει:
Patm + 0 + 0 + dW/dV = Patm + ½·ρ·υ² + ρ·g·(Η + h) →
→ dW/dV =½·ρ·υ² + ρ·g·(Η + h) από όπου προκύπτει:
Ραντλίας = Π· [ ½·ρ·υ² + ρ·g·(Η + h) ]
2) Στην περίπτωση (2) το νερό εισέρχεται πάλι στη δεξαμενή με ταχύτητα υ, αφού ανέβει κατά μικρότερο ύψος Η, αλλά τώρα στο σημείο (2) επικρατεί μεγαλύτερη πίεση, ίση με Ρ2 = Patm + ρ·g·h. Έτσι:
Patm + 0 + 0 + dW΄/dV = (Patm + ρ·g·h) + ½·ρ·υ² + ρ·g·Η
και μετά τις πράξεις:
Ρ΄αντλίας = Π· [ ½·ρ·υ² + ρ·g·(Η + h) ]
Βλέπουμε δηλαδή ότι: Ρ΄αντλίας = Ραντλίας
![]()
Αφιερωμένο στον Γιάννη Κυριακόπουλο που μου έδωσε την ιδέα
Ευχαριστώ Διονύση.
Μετά τις δύο επιτηρήσεις (πολύ στριμωγμένοι φέτος) την διαβάζω.
Καλημέρα Διονύση.
Ωραίο το δίλημμα σου, για το ποια είναι η καλύτερη λύση σύνδεσης του σωλήνα και ακόμη ωραιότερη η επίλυσή του…
Καλημερα !
Διονυση (Μητρ.) καλος ο προβληματισμος σου !
Μου αρεσε και ο τροπος που χειρίστηκες τα του Bernoulli στην πιο γενικη του μορφη!
Σκεφτηκα ομως οτι αν καποιος ασχοληθει με το τι συμβαινει ενεργειακα μεταξυ εισοδου (in) και εξοδου της αντλιας (οut) θα καταληξει στο οτι και στις δυο περιπτωσεις η αντλια πρεπει να "δουλεψει" με τον ιδιο ακριβως τροπο. Τωρα αν καποιος δουλεψει με Bernoulli απο την εξοδο της αντλιας μεχρι την ελευθερη επιφανεια ή μεχρι τον πυθμενα της δεξαμενης θα καταληξει στα αποτελεσματα σου.
( Η ταχυτητα εισοδου μπορει να μην θεωρηθει μηδενικη αλλα προφανως και στις δυο συνδεσεις θα ειναι η ιδια )
Kαλημέρα. Διονύση πάνω που ησύχασε ο μηχανικός από τις απαντήσεις σας , άρχισε να τον βασανίζουν άλλα διλήματα.
Να τοποθετήσει την αντλία πολύ κάτω από την επιφάνεια της λίμνης , ελάχιστα πιο κάτω , ή πιο πάνω από την επιφάνεια?
Κι αν την τοποθετήσει πιο πάνω υπάρχει άραγε κάποιο θεωρητικό όριο?
Μου έπεσε στην λίμνη ένα μ από τα διλήματα. Πάνω από την αντλία ο μηχανικός κάνει την σκέψη να βάλει βαλβίδα αντεπιστροφής μόλις αποφασίσει για να μην αδειάζει ο σωλήνας ή και το υδραγωγείο όταν δεν λειτουργεί η αντλία.
Είναι πολύ ωραία!
Το συμπέρασμα το φανταζόμαστε μια και η ενέργεια του συστήματος είναι ίδια, άσχετα από το που γεμίζει.
Καλημέρα σε όλους,
Διονύση, Κώστα, Γιώργο σας ευχαριστώ για τα σχόλια.
Κώστα ωραία η προσέγγισή σου, που αναφέρεται γενικότερα στον υπολογισμό της ισχύος μιας αντλίας:
Ραντλίας = Π·(Pout – Pin) + ½·ρ·(υ²out – υ²in)
Ο 1ος από τους δύο όρους στο δεξιό μέλος συνδέεται με την αύξηση πίεσης που προκαλεί η αντλία από την είσοδο στην έξοδό της, ενώ ο 2ος υπάρχει μόνο στην περίπτωση που οι σωλήνες εισόδου – εξόδου έχουν διαφορετική διατομή.
Γιώργο έβαλες … δύσκολους προβληματισμούς στον μηχανικό
Την ανεπίστροφη βαλβίδα δεν την γλυτώνει, αφού ακόμα και στο επάνω σημείο (1) να είναι η σύνδεση, θα αδειάζει όπως ο σωλήνας. Εκτός κι αν η ίδια η αντλία λειτουργεί σαν φραγή όταν δεν περιστρέφεται.
Σχετικά με τη θέση της αντλίας τώρα:
Η αντλία κατά τη λειτουργία της δημιουργεί υποπίεση στην είσοδό της (σε σχέση με την πηγή του νερού, ώστε να γίνεται αναρρόφηση) και υπερπίεση σην έξοδο.
Η Pin δηλαδή πρέπει να είναι μικρότερη από την Patm που επικρατεί στην επιφάνεια της λίμνης. Δεν μπορεί όμως να γίνει αρνητική, οπότε η αντλία πρέπει να τοποθετηθεί σε ύψος y μικρότερο των 10 m πάνω από την επιφάνεια της λίμνης. Όσο μεγαλύτερη μάλιστα είναι η ταχύτητα ροής, τόσο μικρότερο το επιτρεπτό ύψος:
Patm + 0 + 0 = Pin + ½·ρ·υ² + ρ·g·y → Pin = Patm – (½·ρ·υ² + ρ·g·y) > 0
Γι' αυτό η τοποθέτησή της κοντά στην επιφάνεια της λίμνης κι όχι ψηλά στον λόφο είναι μονόδρομος.
Έξω από το νερό, ή μεσα σ' αυτό (υποβρύχια αντλία);
Το πλεονέκτημα της υποβρύχιας αντλίας είναι ότι δεν απαιτείται αναρρόφηση για την είσοδο του νερού, όπως στην περίπτωση της εξωτερικής αντλίας. Έτσι αποφεύγεται το φαινόμενο της "σπηλαίωσης", της δημιουργίας δηλαδή κενών κατά την αναρρόφηση του νερού, ιδιαίτερα όταν έχουμε απότομες μεταβολές της ταχύτητας ροής.
Έτσι, τα περισσότερα πλεονεκτήματα τα συγκεντρώνουν οι υποβρύχιες αντλίες, που είναι όμως και ακριβότερες
Καλημέρα Γιάννη, τώρα είδα το σχόλιό σου.
Πράγματι, έχεις δίκιο για την ενέργεια, αλλά έπρεπε να κάνω και αναλυτική απόδειξη
Η αναλυτική απόδειξη χρειάζεται διότι πρέπει να αναδειχθεί η σχέση έργου-διαφοράς πιέσεων.